Tuesday, May 10, 2011

ညီညြတ္ေရးရဲ႕အင္အား

အခ်ိန္ပုိေလး နည္းနည္း ရွိေနလုိ႔ ဝင္ေရးလုိက္တာပါ။ စိတ္ဝင္စားသြားတာကေတာ့ မူလတြန္းအားေပါ့။
 
ဘယ္လုိဆဲနည္းက နည္းမွန္ လမ္းမွန္ ျဖစ္တယ္။ ဘယ္လုိဆဲနည္းက နည္းလမ္း မမွန္ဘူး။ ဘယ္လုိဆဲနည္းက စံနစ္က်တယ္။ ဘယ္လုိဆဲနည္းက စံနစ္မက်ဘူးဆုိတာကုိ ဘယ္သူေတြက ဘာစံႏွင့္ သတ္မွတ္မွာလဲ။
 
အနည္းဆုံးအားျဖင့္ ကာယကံရွင္ေတြျဖစ္တဲ့ အဆဲခံရသူက သတ္မွတ္တာက အမွန္လား။ သုိ႔မဟုတ္ ဆဲသူက အဆုံးအျဖတ္ ေပးမွာလား။ ပါတ္ဝန္းက်င္ကဘဲ ဆရာႀကီး ဝင္လုပ္ေပးရမွာလား။
 
ဘူဘူခ်င္း ထဆဲေနလုိ႔ လူခ်င္းမ်ား ဆုံေနမိရင္ ထသတ္ၾကမွာက စုိးရိမ္စရာပါ။
 
ေလးစားအပ္တဲ့ ဆရာသမားတုိ႔၊ သခင္ကုိယ္ေတာ္မႈိင္း၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းစသူေတြႏွင့္ ကုိယ္ေတြကမွ မတူတာ။ စြန္႔လႊတ္ပုံ၊ ေစတနာ၊ အေလးစားခံရပုံ၊ တန္ဖုိးထားခံရပုံေတြက တျခားစီမုိ႔ ဆဲတဲ့ေနရာကုိ အတုမယူဘဲ ကုိယ္က်ိဳးစြန္႔ အနစ္နာခံပုံ၊ အေမွ်ာ္အျမင္ႀကီးပုံ၊ ေစတနာမွန္ပုံစတဲ့ ေနရာေတြမွာ အတုယူတာက ပုိေဘးကင္း၊ အက်ိဳးမ်ားမယ္ထင္ပါတယ္။


Sincerely,

Aung Tin
ကိုဖုန္းေက်ာ္ရဲ႕ ဆဲဆုိၿခင္းဒႆနကုိ က်ဳပ္လကၡံတယ္ က်ဳပ္တို႕ခ်စ္ခင္ေလးစားရတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလဲ လူထုေ႐ွ႔မွာဆဲခဲ့ဘူးတာပါပဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္လဲလူပဲ ထမ္းေဆာင္ရတ့ဲတာဝန္ပဲ ကြာၿခားတာပါ။  ဆဲဆိုၿခင္းဟာ လူသားေတြရဲ႕ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ခံစားမူ႕ရသေပၚမွ အေၿခခံၿဖစ္ေပၚလာတာပါ။ 

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာခံစားမူ႕ရသဆိုသည္မွာ ေပ်ာ္႐ြွင္သည္ၿဖစ္ေစ၊ ဝမ္းနည္းေၾကကဲြသည္ၿဖစ္ေစ၊ တအန့္တေအာ ္ ၿဖစ္မိတဲ့အခါမွာၿဖစ္ေစ၊ ေဒါသမီးလ်ံ ေတာက္ေလာင္းတဲ့အခါမွာၿဖစ္ေစ၊ မိမိကိုတဦးတေယာက္က မိမိအားမေတာ္မတရား ၿပဳက်င့္ဆက္ဆံ ခံရသည့္အခါမွာၿဖစ္ေစ၊ မိမိအားခဲြၿခားဆက္ဆံခံရသည့္ အခါမွာၿဖစ္၊  မိမိယုံၾကည္ကိုးစားထားရသူက မိမိရဲ႕ယုံၾကည္ကိုးစားမူ႕ကို အလဲြသံုးစားၿပဳလုပ္ခံရသည္အခါမွာၿဖစ္ေစ ယၡဳကဲ့သို႕ လူရဲ႕ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာခံစားမူ႕ကို အေၿခခံ၍ၿဖစ္ေပၚလာ ေသာ  မိမိခံစားရမူ႕အတြက္ မိမိအား မမ်ွမတဆက္ဆံၿခင္း၊ ခဲြၿခားဆက္ဆံခံရၿခင္း၊ မ်ားစြာေသာအေႀကာင္းအရာအေပၚတြင္ အေၿခခံ ၍ ဆဲဆိုမူ႕ဆိုတာၿဖစ္ေပၚလာတာပါ။

တခါတရံမွာ မိမိမနွစ္သက္သူ၊ မိမိမနွစ္သက္ေသာ အေၾကာင္းအရာ၊ မိမိမနွစ္သက္ေသာကိစၥ၊ အေပၚမွာမူတည္ၿပီး ထိုသိုဆဲဆိုလုိက္ၿပီးတာနဲ႕ မိမိစိတ္မွာ အလိုမႀကမူ႕ကိုၿဖစ္ေနတဲ့စိတ္ကို သက္သာမူရေစပါတယ္။ သို့ေသာ္ ထိုသို႕ဆဲဆိုမူ႕ကိုမိမိစိတ္သက္သာရာ ရ႐ိွမူ႕အတြက္မဟုတ္ ရန္လို၍ၿဖစ္ေစ၊ တပါးသူ၏ ဂုဏ္သေရ ႐ုတ္ေလ်ာ့ရန ္ရည္႐ြယ္၍ၿဖစ္ေစ၊ ၿပဳလုပ္ခဲ့မည္ဆိုပါက ခိုက္ရန္ေဒါသၿဖစ္ေစနိုင္ပါသည္။
 
ဆဲဆိုၿခင္းဟာ အသက္အ႐ြယ္၊ အဆင့္အတန္း၊ သိကၡာ ေတြနဲ့ဘာမွမဆိုင္ပါ အသက္အ႐ြယ္ ႀကီးသူေရာ ငယ္သူေတြမွလဲ ခံစားမူ႕ဆိုတာ႐ွိတယ္။  က်ဳပ္တို႕လူမ်ိဳးအမ်ားစုဟာ တခါတရံမွာ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ေၿပာဆိုရင္ အေလးေပးနားေထာင္ နားလည္နိုင္မူမ႐ိွဘူး ဒီအတြက္ေႀကာင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မိန္႕ခြန္း တခုမွာလူထုကို "ဖါနိုင္ငံၿဖစ္သြားနိုင္တယ္" လို႕ေၿပာခဲ့ဘူးတယ္ မဟုတ္ပါလား။
 
 
 
အခ်ဳပ္အားၿဖင့္ဆိုရရင္ ဆဲဆိုၿခင္းဟာ Freedom of expression ရဲ႕တစိတ္တပိုင္းပဲၿဖစ္ပါတယ္ ရာဇဝတ္ၿပစ္မူ႕က်ဴးလြန္တာ မဟုတ္သလို လူသားေတြေနထိုင္တဲ့ ေလာကလူေဘာင္ကိုလဲ ဆန္႕က်င့္ရာမေရာက္ပါဘူး။  ထိုေႀကာင့္ ဆဲဆိုၿခင္းဟာ လူသားေတြအတြက္ သဘာဝပါဘဲ။   ဆဲမယ္ဆိုရင္ သူတပါးကိုအဓိကထားဆဲတာထက္ ကိုယ္ရဲ႕စိတ္သက္သာရာ ရေစဖို႕အတြက္သာၿဖစ္ပါေစ။  ရည္႐ြယ္ခ်က္႐ိွလို ဆဲဆိုခဲ့ရင္လဲ ကိုဆဲဆိုတာထိေရာက္ေအာင္ဆဲပါ ကိုဆဲဆိုတဲ့ရတဲ့ အႀကာင္းကို ဆဲဆိုခံရမည္သူကို သိပါေစ ကိုရဲ႕ဆဲဆိုမူ႕ကိုလဲ ကိုကိုယ္တိုင္တာဝန္ယူရပါမယ္။ လူသားတိုင္း နည္းမွန္ လမ္းမွန္ ေနရာမွန္  စံနစ္တက် ဆဲဆိုတတ္ႀကပါေစလို ေၿပာၿပလိုက္ပါသည္။
 
ေ႐ွြထီး (၈၈၈၈)   

ေက်ာင္းေနတယ္ဆိုတာ - ေဒါက္တာခင္ေမာင္ညို

တကယ္ေတာ့ ေမာင္ဘသစ္ ဟာ စေကာ္လာျဖစ္တယ္။ စေကာ္ လာဆုိတာကေတာ့ ပညာေရးနဲ႔
ပတ္သက္ၿပီး စိတ္ဝင္စားသူ ေလ့ လာသူေပါ့။ စေကာ္လာေတြဟာ ပညာေတာ္သေလာက္
အျမင္စူးရွ တယ္။ သူအထူးျပဳတဲ့ ပညာရပ္ကုိ သူကြၽမ္းက်င္တယ္။ အခ်ိဳ႕စေကာ္
လာေတြဟာ ပညာရွိေတြျဖစ္တယ္။
ေမာင္ဘသစ္က စေကာ္လာ ဘဝကေန ဂ်ာနယ္လစ္ျဖစ္လာ တယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ သူ႔ ဘႀကီးက
သတင္းဂ်ာနယ္တည္ ေထာင္လုိက္တာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။
”မင္းငါ့ကုိကူပါ”
၂ဝဝဝျပည့္ ႏွစ္ဦးပုိင္းမွာ ဂ်ာနယ္ေတြ မိႈလုိေပါက္လာေတာ့
သတင္းေဆာင္းပါးမ်ားစြာလုိတယ္။ ဒီလုိနဲ႔ပဲ သူဟာဂ်ာနယ္တြင္ ဘာသာ
ျပန္ေဆာင္းပါးေတြ၊ သတင္းေတြကုိ ေရးေပးရင္း၊ ျပည္သူအသိအမွတ္ျပဳ
ဂ်ာနယ္လစ္တစ္ေယာက္ျဖစ္လာ တယ္။ ဂ်ာနယ္လစ္ျဖစ္လာရတာကုိ ေမာင္ဘသစ္
သေဘာက်ေနမိ တယ္။ ဂ်ာနယ္လစ္ဆုိတာ ဟုိစပ္ စပ္ဒီစပ္စပ္သိရတယ္။ ဂ်ာနယ္ဆုိ တာ
စတုတၴမ႑ိဳင္တဲ့။ ေကာင္း လုိက္တာ။
ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံမွာ တရားမ႑ိဳင္၊ ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိဳင္၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး
မ႑ိဳင္ဆိုၿပီး မ႑ိဳင္သံုးခုရွိတယ္။ ဒါေတြဟာ အာဏာေတြရွိတဲ့အ တြက္
အာဏာႀကီးသံုးရပ္လို႔လည္း ေခၚတယ္။ အာဏာမရွိတဲ့ စတုတၴ
မ႑ိဳင္ဆိုတာရွိေသးတယ္။ ဒါက ေတာ့ မီဒီယာပါ။ မီဒီယာရဲ႕အာဏာ ကေတာ့
ျပည္သူေတြပါ။ ဂ်ာနယ္ လစ္ေတြဟာ ျပည္သူကို ေစာင့္
ေရွာက္ရပါတယ္။ေကာင္းလိုက္တာ။
ေမာင္ဘသစ္ဟာ ႏုိ္င္င့ံအက်ိဳး ျပဳသူတစ္ေယာက္ အလုိအေလ်ာက္
ျဖစ္လာတယ္မဟုတ္လား။ အလုပ္ ဆုိတာ စားဝတ္ေနေရး ေငြေၾကးရ ဖုိ႔အတြက္
လုပ္ၾကတာပါပဲ။ အခ်ိဳ႕ လည္း ခ်မ္းသာဖုိ႔ လုပ္တယ္။ ဘယ္ လုိလုပ္လုပ္ပါ။
မိမိလုပ္တဲ့ အလုပ္ကုိ မိမိေက်နပ္မွ စိတ္ခ်မ္းသာကုိယ္ခ်မ္း သာ ရွိၾကတာပါ။
ယေန႔ ဂ်ာနယ္ အေရအတြက္မ်ားလာတယ္။ စာမူခ ေတြလည္း မ်ားလာေတာ့ ေမာင္
ဘသစ္အဆင္ပုိၿပီး ေျပလာတယ္။  ဘႀကီးတုိက္ကုိေတာ့ သတင္း ေထာက္ေတြ
လုံလုံေလာက္ေလာက္ နဲ႔ မကည ႏုိင္ေနၿပီမုိ႔ ေမာင္ဘသစ္က သူ႔အလုပ္ကုိသာ
သူလုပ္တယ္။ သူ႕ အလုပ္ကေတာ့ စာေရးစာဖတ္ပါပဲ။ တစ္ခါတစ္ခါေတာ့လည္း ဘႀကီးက
သူ႔ကုိတုိက္မွာလုိ္အပ္တဲ့ သတင္း ေထာက္ေတြေခၚတဲ့ေနရာမွာ အင္
တာဗ်ဴးလုပ္ခုိင္းတယ္။
”ေဖေဖာ္ဝါရီလ၁၂ ရက္ေန႔ကုိ သိလား ”
”သိပါတယ္၊ ျပည္ေထာင္စု ေန႔ပါ”
”ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၄ ရက္ ေကာ”
”ခ်စ္သူမ်ားေန႔ပါ”
ဒီေမးခြန္းေတြကုိ သတင္း ေထာက္လာေလွ်ာက္သူအမ်ားက ဒုိးဒုိးေဒါက္ေဒါက္နဲ႔
ေျဖႏုိင္ပါတယ္။
”ဒါဆုိရင္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၃ရက္ ေန႔ေကာ”
သူတို႔ မေျဖႏုိင္ၾကပါ။ သူတုိ႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေမြးေန႔ကုိ မသိ ၾကပါ။
”ဒဂုံတကၠသုိလ္ဘယ္မွာရွိလဲ”
”ကုိကုိကြၽန္းဟာ ဘယ္တုိင္း (ေဒသံႀကီး)မွာရွိလဲ”
သူတုိ႔ မသိၾကပါ။
သူတုိ႔တေတြ စာတစ္ပုဒ္ေျဖာင့္ တန္းစြာ မေရးႏုိင္ပါ။
”ဘြဲ႕ရထားတယ္ မဟုတ္ လား”
”ဟုတ္ပါတယ္”
”ခု စာစီစာကုံးကုိ ဘာလုိ႔မ ေရးႏုိင္တာလဲ”
သူတုိ႔က ဘြဲ႕ဆုိတာအလြတ္ မ်ားမ်ား က်က္ႏုိင္ရင္ရတဲ့အရာလုိ႔ ထင္ေနၾကတယ္။
သူတုိ႔ အလြတ္ က်က္ၿပီးေအာင္ခဲ့ၾကတယ္ေလ။
ေမာင္ဘသစ္ ခုသားေလးကုိ ေက်ာင္းထားရေတာ့မယ္။ မူႀကိဳကုိ တစ္ႏွစ္ထားတယ္။
မူႀကိဳမွာသား ေလးက စာေတြလည္း သင္ရ တယ္။ သီခ်င္းေတြ ကဗ်ာေတြ လည္း
သူရေနၿပီ။
ခုသားေလးကုိ ေက်ာင္းထားရ ေတာ့မယ္။
”သားကုိ ဘယ္ေက်ာင္းမ်ိဳးမွာ ထားရမွာလဲ”
ေမာင္ဘသစ္ စဥ္းစားတယ္။  သူငယ္ငယ္က မိဘေတြလည္း ဒီလုိ ေရြးခ်ယ္ရတာပါပဲ။
သူေတာ ကေန ႀကီးျပင္းလာတယ္မဟုတ္ လား။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းထား မွာလား။
အိမ္ေက်ာင္းထားမွာလား ဆုိတာမ်ိဳးေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။
အေမက အိမ္ေက်ာင္းမွာထား ၿပီး ေႏြေက်ာင္းပိတ္ေတာ့ ဘုန္းႀကီး
ေက်ာင္းကိုပုိ႔ပါတယ္။ ခုထက္ထိ အခ်ိဳ႕ေတာက မိဘေတြ ဒီလုိေရြး
ခ်ယ္ေနၾကဆဲပါပဲ။ ဂ်ာနယ္လစ္ျဖစ္ လာတဲ့ ေမာင္ဘသစ္က ျပန္လည္ ဆန္းစစ္ေနပါတယ္။
ေက်ာင္းဘာ လုိ႔ထားလဲ။ မိဘေတြက သားသမီး ေတြကုိ အလုပ္မခုိင္းခ်င္ၾကပါ။ ဘဝ
အတြက္ ျပင္ဆင္စရာေလးေတြကုိ ျပင္ေစခ်င္ၾကတယ္။ ပညာတတ္ေစ ခ်င္တယ္။
စာတတ္ေပတတ္ႀကီး ေတြ ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။
ေသစာရွင္စာေလာက္ တတ္ ရင္ေတာ္ပါၿပီလုိ႔ လက္ခံၾကသူေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ားလဲ။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ လယ္ေကာင္မွာ စာမတတ္တဲ့သူ ဘယ္ေလာက္မ်ားလဲ။ တစ္ရက္မွာ
ေမာင္ဘသစ္ အျပင္ကျပန္လာ တယ္။ အိမ္ေပၚကုိတက္ဖုိ႔ ခပ္ျမန္ ျမန္လွမ္းလုိက္ရာ
ဖိနစ္တစ္ဖက္ေရ ေျမာင္းထဲက်သြားတယ္။ ဒီေရေျမာင္း မွာ
ေျမာင္းဖုံးရွိေပမယ့္အခ်ိဳ႕ေနရာ ေတြမွာ ဟာေနတယ္။ ေနာက္ၿပီး
ဖိနပ္ကကြင္းထုိးဆုိေတာ့ကြၽတ္လြယ္ တာေပါ့။ ေရေျမာင္းက ေရစီးေန ေတာ့
ဖိနပ္ေမ်ာပါသြားၿပီလုိ႔ ထင္ ေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ လမ္းေဘးမွာ ေရခပ္ေနတဲ့ ကေလးက
အဘဖိနပ္ ကြၽန္ေတာ္ဆယ္ေပးမယ္ဆုိၿပီး ေရ ေျမာင္းဖုံးကုိ လွန္ကာဆယ္ေပး တယ္။
ဒီကေလးေတြကုိ သူသိတယ္။ သူတုိ႔ဟာ လမ္းထိပ္ထမင္းဆုိင္မွာ
အလုပ္လုပ္ေနၾကသူေတြပါ။ သူတုိ႔ ကုိ မုန္႔ဖုိးေပးရင္း စကားေျပာၾကည့္ တယ္။
”မင္းတုိ႔ လခဘယ္ေလာက္ရ လဲ”
”တစ္ေသာင္းခြဲပါ”
”စားေသာက္အၿပီးအစီးလား”
”ဟုတ္တယ္အဘ၊ ပြဲစားခ ေတာ့ တစ္ေထာင္ႏုတ္တယ္”
”ေအး မင္းတုိ႔အားရင္ စာေလး ဘာေလး မဖတ္ဘူးလား”
”ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ စာမတတ္ဘူး အဘ”
”ေဟ”
”ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေက်ာင္းမေန ခဲ့ရဘူး”
”ခုစာသင္လည္း ရေသးတာပဲ”
”သင္ေနပါတယ္အဘ”
”အေတာ္တတ္ေနၿပီလား”
”ကုိရီးယားကားကုိေတာင္ ဖတ္လုိ႔ရလာၿပီ”
ေမာင္ဘသစ္တုိ႔ ငယ္ငယ္တုန္း က အသံတိတ္႐ုပ္ရွင္ေတြကုိ ၾကည့္ ရတာကုိ
သတိရမိတယ္။ စာမ တတ္ရင္ တစ္ေယာက္ကဖတ္ျပ တာကုိ နားေထာင္ရတယ္။ ႐ုပ္ရွင္
႐ုံထဲမွာ စာဖတ္တတ္သူေတြ အမ်ား ႀကီးပါ။ သူတုိ႔တစ္ေတြ အသံထြက္ ဖတ္တတ္ၾကတယ္။
ကုိရီးယားကား (႐ုပ္သံစီးရီး)ကုိ ျမန္မာစာသင္ႏုိင္ တယ္လုိ႔ေတာ့ သူတစ္ခါမွ
မစဥ္းစား မိဘူး။ တစ္ခ်ိန္က စေကာ္လာေမာင္ ဘသစ္မွာ ပါေမာကၡမိတ္ေဆြမ်ား
စြာရွိတယ္။ ျမန္မာစာ ပါေမာကၡ ေတြကုိ ေျပာျပပါေသးတယ္။
”ကုိရီးယား႐ုပ္သံစီးရီးေတြ က ေန ျမန္မာစာသင္ႏုိင္တယ္”
”အင္း”
”စာတန္းထုိးတာေတြကုိ ဖတ္ ရင္း စာတတ္လာတယ္”
”ဒါဟာ ပတ္ဝန္းက်င္မွာထိ ေတြ႕ အသုံးခ်ႏိုင္တာဆုိေတာ့ ပုိၿပီး
ထိေရာက္တာေပါ့”လုိ႔ သူတုိ႔က ေထာက္ခံၾကတယ္။
”ဒါေပမဲ့ ဒီ႐ုပ္ရွင္ေတြမွာ စာ တန္းထုိးတဲ့အခါ စာလုံးေပါင္းေတြ မွားတယ္။
အသုံးေတြလည္း မွား တယ္”
”မွားတဲ့အခါလည္း မွားေပမ ေပါ့ ”
”အဲဒီ႐ုပ္သံေတြမွာ ေရးတာ ေတြကုိ ခင္ဗ်ားတုိ႔မစိစစ္ဘူးလား”
မိတ္ေဆြျမန္မာစာပါေမာကၡ က ၿပံဳးေနတယ္။
”စိစစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္တမ္း ဒီလုိ စိစစ္ဖုိ႔ထက္ မိမိကုိယ္တုိင္တာဝန္
ယူတဲ့ စိတ္ဓာတ္နဲ႔ စိစစ္ရင္အမွား ပုိစင္တယ္။ ေနရာတကာ သူမ်ား
လႊဲခ်ေနတာမ်ိဳးဟာ အက်င့္ပါေန တယ္”
ဒါဆုိရင္ သူတုိ႔တစ္ေတြမွားတာ ကုိ ဘယ္လုိလုပ္ရမလဲ။
ကုိယ္တုိင္တာဝန္ယူတတ္ဖုိ႔ ျပန္လည္ေလ့က်င့္ေပးရမွာပါပဲ။
”ဒါေတြအားလုံးဟာ ေက်ာင္း ေနတာနဲ႔ ဆုိင္တယ္”လုိ႔ သူေျပာ ေတာ့ ေမာင္ဘသစ္
အံ့အားသင့္ သြားတယ္။
”ေက်ာင္းေနတယ္ဆုိတာ တာဝန္ယူတတ္ေအာင္ သင္ေပး တာေတြ ပါဝင္တယ္”
ခုေတာ့ ဆရာေခၚေပးတာကုိ လုိက္ေရး၊ ဆရာက်က္ခိုင္းတာကုိ အလြတ္လုိက္ဆုိနဲ႔။
ေနသည္ပူသည္။
မုိးသည္ရြာသည္။
ေဆာင္းသည္ေအးသည္။
ဆရာဆုိသည္။ ေက်ာင္းသား မ်ားက လုိက္ဆုိသည္။ ဒါပညာေရး မဟုတ္ဘူးေလ။
ေမာင္ဘသစ္ သူ႕ ရဲ႕သားေလးကုိ ဘယ္ေက်ာင္းပုိ႔ရမွာ လဲ။ အစုိးရေက်ာင္းကုိလား။
ႏုိင္ငံ ျခားကေနလာဖြင့္ထားတဲ့ ေက်ာင္း ေတြကုိလား။ ဒါမွမဟုတ္ အစုိးရက
ခြင့္ျပဳထားတဲ့ ျမန္မာအလြတ္ပညာ သင္ေက်ာင္းကုိလား။

ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္ညို

______

မတူရင္မတုနဲ ့ (၁၀)နွစ္


မေရးဘူးလို ့စိတ္ကိုထိမ္းခ်ဳပ္ထားပါတယ္ ။ ကိုယ္ယံုႀကည္တဲ့ေခါင္းေဆာင္ ကိုေစာ္ကားေနတဲ့ကိစၥ သူ ့ရာဇ၀င္နဲ့
သူပဲေလ လို ့ ဘာအစဥ္အလာမွ မရွိတဲ့သူရဲ့ တစ္က်ပ္ တစ္မတ္ တိုက္ကြက္ပဲ ဆိုတာ က်မ တို ့ႀကား သတ္
မွတ္ျပီးသားမို ့ ေနပါေစ လို ့ထားလိုက္ေတာ့မလို ့ပါ ။ ဒါေပမဲ့ က်မ ပါ၀င္တဲ့ အမ်ားစု ေမး(လ္) ဂရုထဲ ကို
ဒီည ကိုလြဏ္းေဆြကိုယ္တိုင္ထပ္ပို ့လာတာေတာ့သူရဲ့အဲဒီအျမင္ေတြေႀကာင့္ဆူညံေပါက္ကြဲသံေတြနဲ ့အက္ေႀကာင္း
ျဖစ္ခဲ့ရတဲ့ အင္အားတရပ္ အဲဒီအင္အားထဲ က သူကိုလက္ခံနိုင္သူလက္ခံ ဒါေပမဲ့ လံုးလံုး လက္မခံနိုင္တဲ့
က်မ ကိုေစာ္ကားလိုက္သလို ခံစားရပါတယ္။ ေျခလက္ေအးစက္ျပီး လူသတ္ခ်င္စိတ္ေတာင္က်မျဖစ္မိ
တယ္ ဒါလည္း ေမာင္လြဏ္းေဆြ ရဲ့ တိုက္ကြက္ တခု ဆိုတာ သိကိုသိပါတယ္ ဒီေတာ့လည္း ရဲေဘာ္ေတြႀကား
ေျပာေနႀက စကားလို --- အမုန္းမခံဘူးေဟ့ --ယုန္သူငယ္နွာေစးလိုက္ဦးမယ္ - ကြယ္ရာမွာဆဲျပီး ေတြ ့ရင္
မင္းအေဖ ေနေကာင္းလား ဆိုတာ အိေရႊစင္ညြန္ ့ေတာ့ တသက္လံုးမက်င့္သံုးဖူးလို ့ ရန္သူအႀကိဳက္လိုက္တဲ့
သူေတြ မုန္းခ်င္မုနး္ပါေစ သူတို ့ခ်စ္တာခင္တာခံေနရရင္ ကိုယ္ေတာင္ သိကၡါ မဲ့ေသး လို ့ေတြးျပီး ကိုလြဏ္းေဆြ
ေရ မတူရင္ မတုပါနဲ ့လို ့ ေျပာပါရေစ --
ေက်ာ္ျဖတ္တာျခင္း ယံုႀကည္ခ်က္ျခင္း ရင္ဆိုင္ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့ရမွဳျခင္းတူတဲ့သူေတြသာ ကိုယ္ခ်င္းစာနားလည္ေပးနိုင္
မဲ့အေျခအေနအရပ္ရပ္ မို ့ လက္ရွိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္ ရင္ဆိုင္ေနရ ေက်ာ္ျဖတ္ေနရ လွဳတ္ရွားေနရတာကို
ကိုယ့္စိတ္ ကိုယ္ ့ခႏၱာ ကိုယ့္အသက္ နဲ ့ကိုယ္ခ်င္းစာျပီး က်မတို ့နားလည္ခံစားနိုင္တယ္ ။ေဒါက္တာလြဏ္းေဆြ
ေရးထားတဲ့ အားလံုးပဲေဟာင္းႏြမ္းလို ့ အသစ္က ျပန္စဖို ့ဆိုတဲ့ ရမ္းကားမွဳဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္ကိုသာမက
ရွစ္ေလးလံုးအေရးေတာ္ပံု ကစတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုကို ေစာ္ကားတာ စမ္းသပ္ႀကည့္တာ -သူမ်ား ၀င္ဆန္ ့
နိုင္မလားဆိုျပီး တိုးႀကည့္တာ အေသအခ်ာပါ။ ဒါ့ေႀကာင့္အယဥ္ေက်းဆံုး စကားလံုး နဲ ့က်မ တုန္ ့ျပန္ရမယ္ဆို
ရင္ ဒူးေနရာဒူး ေတာ္ေနရာေတာ္ --တန္ရာတန္ရာ ေ၀ဖန္ပါလို ့ေျပာခ်င္ပါတယ္ ။
ဘာေႀကာင့္ ေျပာရလဲ ဆိုရင္ ၁၉၈၈ မွာ ေမာင္လြဏ္းေဆြ ၁၈နွစ္ အရြယ္ပါ - ျဖဴစင္တဲ့လူငယ္အရြယ္မဟုတ္
မခံ တဲ့လူငယ္အရြယ္ အဲဒီအရြယ္မွာ - ရွစ္ေလးလံုးအေရးေတာ္ပံုႀကီး ျဖစ္တာ -သူ ဘယ္ေနရာ မွာ မွမပါခဲ့ပါဘူး
၈၉မွာ က်မေထာင္ထဲေရာက္ျပီးပါျပီ ေမာင္လြဏ္းေဆြ ထက္ က်မ ၂နွစ္ငယ္ပါတယ္ ။
၁၉၉၆ မွာ ေက်ာင္းသားေတြက ေက်ာင္းသားသမဂ ေတာင္းဆိုလို ့ မီးသတ္ပိုက္နဲ ့ထိုး အေမွာင္ခ် ရိုက္နွက္ျပီး
ေထာင္ထဲထဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ ေမာင္လြဏ္းေဆြ ေဆးတကၠသိုလ္မွာပါ --သူဘယ္ေနရာမွာ မွမပါ ---ခဲ့ျပန္ပါဘူး။
က်မေထာင္ထပ္က်ပါတယ္ ။ က်မ ၁၀တန္းနဲ့ေက်ာင္းကရာသက္ပန္ထုပ္လို ့ ၁၀တန္းစာေမးပြဲ ကိုအျပင္ကေျဖခဲ့
ရပါတယ္ ။
ျပည္ပ ထြက္လာေတာ့လည္း ေတာ္လွန္ေရးနဲ ့ဘာမွ မစက္ဆက္တဲ့ကိစၥ နဲ ့ထြက္အလာ မဲေဆာက္ေဒသရဲ့ ထံုးစံ
အရ ျပည္တြင္းမွာ ကဗ်ာေလးတစ္ပုဒ္ေလာက္ေပါက္လည္း တကယ့္စာေပသမားႀကီးပမာ ႀကိဳဆိုေနရာေပးတက္တဲ့
အသိုင္းအ၀န္းတစ္ခု ရွိေနေလေတာ့ ထမင္းမငတ္ဘူးေပါ့ ထမင္းမငတ္ရာ က ထမင္း၀လာေတာ့ လူပါးေလးပါ၀
ခ်င္လာေတာ့တာပါပဲ -
အဲလိုေျပာေတာ့ ေတာ္လွန္ေရးမွာ မေပးဆပ္သူ မပါ၀င္သူ က စာေပမေ၀ဖန္ရဖူးလား လို ့ေစာဒကတက္စရာရွိပါ
တယ္ ေ၀ဖန္ေရးဟာ ေစာ္ကားေရး မဟုတ္ပါဘူး သူ ့အေရးအသားေတြ ဘယ္လိုဖတ္ဖတ္ တခ်ိဳ ့ဟာ ဘာသမိုင္း
မွမသိ ဘာမွ လက္ေတြ ့မႀကံဳဖူးမေတြ ့ဖူးတာေတြ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္နဲ ့တကြ NLD ရဲ့ ဘယ္လို အႀကတ္အ
တည္းမ်ိဳးနဲ ့ရင္ဆိုင္လုပ္ေနရတာေတြ ဗဟုသုတ (အသိတရား) ဘာမွမရွိပဲေရးထားေတာ့ လက္ေတြ ့ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့
ရတဲ့ က်မတို ့ က ဟားမိတာေတြ ဟာ ဒီေကာင္ မိုက္ရိုင္းလွခ်ည္လားလို ့ျသခ်ရတာေတြ ေတြ ့လာရပါတယ္။
တေလာကပဲ စာေပနယ္ထဲ က ဆရာစိုးေနလင္း က သူ ့ကို နာမည္မထဲ့ပဲ ဆံုးမခဲ့ပါေသးတယ္။ဘယ္သူ ့ကိုေရးတယ္
ဆိုတာ လူမွန္ရင္ သူသိပါလိမ့္မယ္။အဲဒီေတာ့ က်မေမးခ်င္တယ္ သူ ့ရဲ့ ေဒ၀ဒတ္ ဥာဏ္ တိုက္ကြက္ကိုထား---
(၁)ေထာက္လွန္းေရး နဲ ့လက္နက္ကိုင္ေတြ ရွိေနတဲ့ ေနရာကို ေန ့စဥ္ မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္ ရင္ဆိုင္ျပီး နိုင္ငံေရးစကား
ေတြ ေျပာဖူးလား --ေျပာရဲလား ( က်မတို ့နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေထာက္လွန္ေရးနဲ ့စိန္ေျပးလိုက္တမ္းကစားသလို
က်င္လည္ခဲ့ရတယ္)
(၂)ရိုက္သတ္မယ္ ပစ္သတ္မယ္ သိသိ နဲ ့အာဏာပိုင္ေရွ့မွာ စစ္တပ္နားမွာ တရားေဟာဖူးသလား
က်မတို ့ဂြတ္တလိပ္လမ္းဆံူမွာ နွံပါတ္ဒုတ္နဲ ့အရိုက္ခံခဲ့ရတယ္။ စစ္ကားနဲ ့လိုက္တိုက္တာခံခဲ့ရတယ္။
(၃)အသက္ေသမယ္ ေထာင္ထဲ ခုနာရီပိုင္းအတြင္းေရာက္မယ္ဆိုတာ သိသိႀကီးနဲ ့ဆႏၵျပဖူးသလား
(၄)ယုတ္စြအဆံုး ကိုယ္လုပ္ေနတဲ့ စာေပ ့ေရးရာနဲ ့ေတာင္ စစ္အုပ္စုကို ေ၀ဖန္စာ ေရးဖူးသလား
အဲဒီလို မေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့ေစဦး မေတာ္တဆ ခလုပ္တိုက္လို ့ေတာင္ ေထာင္ထဲေရာက္ဖူးရင္ က်မ ေအာ္ မေတာ္ တဆလည္း
ေတာ္ပါေသးတယ္ လို ့ယူဆေပးလို ့ရပါတယ္ ။ အဲဒီလို ေပးဆပ္မွဳကလည္းမရွိ ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့တဲ့သမိုင္းေႀကာင္းကလည္းမရွိ
ေပၚပ်ဴလာျဖစ္နိုး နဲ ့ေရးခ်င္တာကိုေရး ေျပာခ်င္တာကိုေျပာေနတာကို ေအာက္ပိုင္း ပ်က္လံုးပ်က္တဲ့ လူရြင္ေတာ္ ကို ညံ့တဲ့
ပရိတ္သတ္က အူတက္ေအာင္ရီျပီး အားေပးေနေပမဲ့ အႀကားမေတာ္အျမင္မေတာ္တာ ကိုဆံုးမဖို ့က်မတို ့မွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္။

က်မတို ့ေထာင္ထဲမွာတခ်ိဳ ့၀ါဒါမ ေတြ က က်မတို ့ပုဒ္မနဲ ့လုပ္ရပ္ေႀကာင့္ ရာဇ၀တ္သားေတြနဲ ့က်မတို ့ကိုသီးျခား
ထားျပီး ေလးစားမွဳေတြ နဲ ့ဆက္ဆံတဲ့အခါ တာတီးဒီ ပုဒ္မနဲ ့ေထာင္က်တဲ့ အက်င့္ပ်က္မိန္းကေလးတဦး က က်မ
တို ့ကို ပုခုန္းခ်င္းယွဥ္ခ်င္လာပါတယ္။က်မတို ့သီးသန္ ့တိုက္မွာေန ေနရတာကိုက သူတို ့က မိလႅာခ်ေပးေနရတယ္ ဆိုျပီးက်မတို ့၅ည
ေတြႀကားထဲရန္တိုက္ ၅ညေတြစကားကို ၀ါဒါမ ေတြကို အ၈ၤလိပ္
ေခတ္ ပုလိပ္ေခြး လို ဖား--ခြ်န္ အဲလိုေတြလုပ္ေတာ့ က်မ အဲဒီ ့တာတီးဒီ ေကာင္မေလးကို မတူရင္မတုနဲ ့ (၁၀)
နွစ္
ႀကိဳးစားလိုက္ဦးလို ့ ေျပာလိုက္ပါတယ္ -- ဒါ ခုခ်ိန္မွာျပန္ေတြးမိေတာ့ ကိုလြဏ္းေဆြ က ၁၀နွစ္ေလာက္ႀကိဳး
စားျပရင္ေတာင္ ခုလို စိတ္ေစတနာညံ့ပံုမ်ိဳးနဲ ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္မေျပာနဲ ့က်မကိုေတာင္ပုခုန္းခ်င္းယွဥ္လို ့မရဘူး
လို ့ အတိအလင္းေျပာခ်င္ပါတယ္။

အဲဒီလိုေျပာလို ့ ေနာက္မွနိုင္ငံေရးလုပ္တဲ့ သူေတြ ခုမွပါ၀င္လာခ်င္တဲ့သူေတြ ကို အရင့္အရင္လုပ္ခဲ့သူေတြက နွိမ္တယ္
ခ်ိဳးတယ္ သူတို ့ေလးေတြ ဘယ္လိုတက္တက္ႀကြႀကြပါလာနိုင္ပါ့မလဲ မေျပာသင့္ဘူး ဘာညာ --ေျပာလာပါမယ္ --
စုစုေႏြး နဲ ့ျဖဴျဖဴသင္း က ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအင္အားစုရဲ့ ျပယဳတ္တခုျဖစ္လာတာ သူတို ့စိတ္ေစတနာနဲ ့ႀကိဳးစားလုပ္
လို ့ပါ ၈၈မ်ိဳးဆက္ ပါလို ့သူတို ့မေျပာဘူး ၈၈အေရးေတာ္ပံုမွာ ဘယ္ေနရာဘယ္ေဒါင့္ကရယ္လို ့သူတို ့မေျပာဘူး
သူတို ့စတင္၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ကတည္းကိုကာ ေစတနာေဇာ ရွိခဲ့လို ့ သူရဲေကာင္းမေလးေတြျဖစ္ခဲ့တာပါ ။ ဒါကိုႀကည့္
ရင္ အခ်ိန္ကာလနဲ ့ေက်ာ္ျဖတ္မွဳ ကရွိဖို ့လိုအပ္ေပမဲ ့စိတ္ရင္းေစတနာ ကလည္းအခရာပါပဲ ။ အကယ္၍သာသူဟာ
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္ နဲ ့ NLD ကို ေစတနာ၇ွိတယ္ ျပည္သူ အေပၚလည္းေစတနာမွန္တယ္ဆို ရင္ NLD E-mail
ေတြ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္တိုက္ရိုက္ဖတ္နိုင္မဲ ့NLD- သတင္းျပန္ႀကားေရးဌြာနေတြ ရွိျပီးသားပဲ - ေထာက္ျပ ေ၀ဖန္
သံုးသပ္ျပီး အားနည္းခ်က္ အားသာခ်က္ကို ေပးပို ့လို ့ရပါတယ္ - ေတာ္လွန္ေရးရွည္ႀကာေနလို ့တပ္ဦးပါတီကို
အားမလို အားမရ ျဖစ္ေနႀကခ်ိန္မွာ - အခြ်န္နဲ ့လိုက္မေပးလိုက္တာကို က ညစ္ႏြန္းတဲ့ ျပယုတ္ပါပဲ ။ ေနာက္ဆံုးပိုဒ္
(ရ) မွာ အဖ်ားရွဳးသြားတာကိုႀကည့္ရင္ ကိုလြဏ္းေဆြကိုယ္တိုင္ ဘာ အိုင္ဒီယာမွ မရွိတာအေသအခ်ာပါ ။ ကိုလြဏ္းေဆြ
ကို ဆရာမႀကီးဆိပ္ကမ္းေဒၚစန္းစန္း ပင့္ဖိတ္မွဳ ေဆာ္ႀသေခၚေဆာင္မွဳေႀကာင့္က်မတို ့နဲ ့ကာလတခု မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္ ထိုင္ျပီး
နိုင္ငံေရးေတြ တိုင္းျပည္နဲ ့ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ့လိုအပ္ခ်က္ေတြအားနည္းအာသာခ်က္ေတြ ေဆြးေႏြးေႏႀကတာ က်မတို ့
ထက္ အစဥ္အလာႀကီးတဲ့ ေနာင္ေတာ္ေတြရဲ့ အယူအဆေရးရာေဆြးေႏြးေနမွဳေတြ ကို သံေယာက္လိုက္အတုခိုးျပီး အဆိုး
ျမင္၀ါဒနဲ ့ဒီလို ရန္သူ ့အႀကိဳက္ ေလာဘီ လုပ္ေနနိုင္တာကိုက က်မတို ့ ဘက္ေရြးမွားခဲ့တာပါပဲ ။

တရက္မွာ က်မတို ့ထက္အစဥ္အလာႀကီးတဲ့ လက္ေတြ ့တိုက္ပြဲ၀င္ေနတဲ့ေနာင္ေတာ္တခ်ိဳ ့နဲ ့က်မစကားေျပာျဖစ္ပါတယ္။
တစ္ေယာက္က ေျပာတယ္ ဒီလိုေရးေနတာတို ့တေတြ မွာတာ၀န္ရွိတယ္တဲံ ့ က်မ ကလည္း၀င္ေျပာလိုက္တယ္ က်မ
နဲ ့တြဲျပီး အင္တာဗ်ဴးတခုတက္ဖူးေတာ့ ျမန္မာျပည္ထဲက လူေတြက က်မနဲ ့တစုတည္းလား ဆိုလို ့က်မအေတာ္ရွင္းယူ
ေနရတယ္ အကိုတို ့ေျပာႀကပါဦး လို ့ေျပာမိတဲ့အခါ ေနာက္ထပ္အကိုတစ္ေယာက္ က ကိုလြဏ္းေဆြကို ေျပာလို ့ရမယ္
လို ့ေတြးတာကို က ခင္ဗ်ားတို ့အမွားဗ်တဲ့ ---ဟာ ဟုတ္တာေပါ့ ဒီလူ က အက္စစ္ ေဆာင္းပါးမွာထဲ က က်မ နဲ ့
အေတာ္ အတိုက္အခံျဖစ္ခဲ့ရတာပဲ သူက စာေပမူ၀ါဒလို ့ေျပာတယ္ဗ်ဆိုေတာ့ ---

စာေပမူ၀ါဒ ဆိုလို ့အဲဒီ့တုန္း က က်မအက္စစ္ကိုျဖဳတ္ခိုင္းခဲ့တာ ကိုလြဏ္းေဆြ က ျဖဳတ္မေပးနိုင္ဘူး ဒါစာေပးအခြင့္အေရး
လို ့ဆိုခဲ့ေပ မဲ ့ အဲဒီတုန္း က အက္စစ္ဟာ သူမဟုတ္ဘူးျငင္းခဲ့လို ့က်မမေျပာျဖစ္ခဲ့တာတခုေျပာျပပါမယ္ ။
နိုက္တင္ေဂး မွာလည္း သူအယ္ဒီတာပဲ -- အဖြဲ ့၀င္လား အခ်ဳပ္လား က်မေသခ်ာမသိဘူး အဲဒီ့ ဂ်ာနယ္ ကို ၂၀၀၆-၇
ေလာက္မွာ က်မ စာမူေတြပို ့ပါတယ္ က်မ စာမူကို ကိုလြဏ္းေဆြ ဆီက်မပို ့ေပးပါတယ္ --အေရြးခံရပါတယ္ -ထဲ့သြင္း
ေဖၚျပတာေတြရွိပါတယ္ - တေန ့မွာ က်မပို ့ထားတဲ့ နိုင္ငံမဲ့ရဲ့မီးဖြါးျခင္း ဆိုတဲ့ က်မကိုယ္တိုင္ မဲေဆာက္ေဆးရံုေပၚမွာ ဗိုက္နာ
ေနစဥ္ ထိုင္း နာ(စ္) ေတြရဲ့ျပဳမွဳဆက္ဆံပံုေတြ က်မ ေဘးက ဗိုက္နာလို ့ေအာ္ေနသူ ကို ထိုင္းေဆးရံုတာ၀န္က် နာ(စ္)
က ပါးစပ္ကို ေပတံနဲ ့ရိုက္တာေတြ ကို က်မက မီးဖြါးနိုင္ဖို ့ေသမင္းနဲ ့စစ္ခင္းေနခ်ိန္မွာ နိုင္ငံမဲ့ျဖစ္ေနတဲ့က်မတို ့ဘ၀ကို
သရုပ္ေဖၚထားတဲ့ေဆာင္းပါးကို ကိုလြဏ္းေဆြ ဆီ ပို ့ပါတယ္ ။ တလေလာက္ႀကာေတာ့ က်မေဆာင္းပါးကို သူေရြးခ်ယ္
လိုက္တယ္ အျပီးသတ္ေနျပီမို ့-ပါလာေတာ့ စာမူခ လာယူေပါ့- စာမူခ က ၃၀၀ ဘတ္ပါ ။။ အဲဒီ ့လို နဲ ့အဲဒီအပတ္ရဲ့
နိုင္တင္ေဂး ဂ်ာနယ္ ထြက္လာပါတယ္ ။ အယ္ဒီတာ ကိုလြဏ္းေဆြ ေရြးခ်ယ္ျပီးျပီ ျဖစ္တဲ့ က်မရဲ့ နိုင္ငံမဲ့ရဲ့မီးဖြါးျခင္း စါမူ
ပါမလာပါဘူး ။ ကိုလြဏ္းေဆြ ကို က်မေမးလိုက္ပါတယ္ အဲဒီ့အခါ စာေပရဲ့မူ၀ါဒ ကို အသက္နဲ ့ကာကြယ္မယ္ ဆိုတဲ့
အယ္ဒီတာ ကိုလြဏ္းေဆြ က မေရႊစင္ရဲ့ေဆာင္းပါး ကို ေဒါက္တာ စီသီတာေမာင္ ကျဖဳတ္ခိုင္းပါတယ္ တဲ့ ျ
ဖဳတ္ခိုင္းရ
တဲ့အေႀကာင္းရင္း က ေဆးခန္း ကိုထိခိုက္မွာစိုးလို ့တဲ့ ဘာေႀကာင့္လဲ ဆိုရင္ မဲေဆာက္ေဆးရံုေပၚက မတရားမွဳ ကို
က်မက ေရးထားလို ့တဲ့ေလ --- ကဲ စာဖတ္ပရိတ္သတ္ ဒီေလာက္ဆိုစဥ္းစားနိုင္ပါျပီ ေဒါက္တာစင္သီတာေမာင္ က ျဖဳတ္
ခိုင္းလို ့ အယ္ဒီတာ လြဏ္းေဆြ က က်မစာမူကို ျဖဴတ္ေပးရတယ္ ဆိုရင္ ဘယ္မွာလဲ စာေပမူ၀ါဒ -
မဲေဆာက္လိုေဒသမွာေတာင္ ဆင္ဆာ ကိုေတာင္ မေက်ာ္လြားရဲတဲ့ ေဒါက္တာအယ္ဒီတာ တစ္ေယာက္ က က်မတို ့တေတြအသက္နဲ ့
ဘ၀ နဲ ့အခ်ိန္ေတြေျမာက္မ်ားစြာနဲ ့ေပးဆပ္တိုက္ပြဲ ၀င္ေနရတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးမွာ ဘာေတြမ်ား ညြန္ႀကားခ်င္ရတာလဲ -ကိုယ္ေနရာကိုယ္ေန
ပါလို ့ပဲ အဆံုးသတ္ေျပာပါရေစ - စာဖတ္ပရိတ္သတ္
သတိအထူးထားေစ့ခ်င္တာက သူ ့ဘေလာ့ကို လူေတြ ၀ိုင္းႀကည့္၀င္ဆဲ ပြက္ေလာရိုက္ေနတာ ကို သူက တကယ့္ကိုနိုင္ငံေရး
လို ့ထင္ေနတာမို ့ အကုသိုလ္ကင္းေ၀းလိုရင္ ကိုယ့္အလုပ္ေတြ အခ်ိန္မဖင့္ေစလိုရင္ ကိုလြဏ္းေဆြ ဘေလာ့ကို မႀကည့္ျဖစ္တဲ့
နည္းနဲ ့ေရွာင္ ဖို ့က်ဥ္ဖို ့ဆႏၵတူသူေတြ ကိုသာတိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္ ။

မည္သူမဆို နာမည္ရင္းနဲ ့ေ၀ဖန္သံုးသပ္နိုင္ပါတယ္ -

အိေရႊစင္ညြန္ ့

Sunday, May 8, 2011

တစစီ ျပန္႕က်ဲလို႕

တစစီ ျပန္႕က်ဲလို႕



၀ါး..............။
သားေလးရဲ႕ စူးစူး၀ါး၀ါး ေအာ္ငိုသံေၾကာင့္၊ သူေဆာ့ဖို႕ လုပ္ထားေပးတဲ့ အခန္းေလးဆီ ကၽြန္မ အေျပးအလႊား သြားမိပါတယ္။ ကစားေနရင္း တခုခုလိုခ်င္လာရင္ သူက ကၽြန္မဆီ ေျပးလာေနၾက၊ တခါတေလက်ေတာ့လဲ အေမကို သတိရလို႕ဆိုျပီး လာႏွဳတ္ဆက္ျပီးမွ ျပန္သြားကစားတတ္ေသးတာ။ ကစားရင္း ငိုတယ္ဆိုေတာ့ ကၽြန္မေတာ္ေတာ္လန္႕သြားမိတယ္။

ဒီလိုနဲ႕ သားကစားေနတဲ့ အခန္းထဲ ေရာက္ေတာ့ ျမင္လိုက္ရတဲ့ ျမင္ကြင္းေၾကာင့္ ကၽြန္မေတာ္ေတာ္ စိတ္ညစ္သြားပါတယ္။ အခန္းထဲမွာ ေျခခ်စရာေနရာမရွိေအာင္ jigsaw အပိုင္းအစေလးေတြက ျပန္႕က်ဲလို႕ ေနပါတယ္။ jigsaw ကစားရင္ ကေလးေတြရဲ႕ ဆက္စပ္ေတြးေခၚမွဳဥာဏ္ကို တိုးျမွင့္ေပးႏိုင္တာေၾကာင့္ သားေလးအတြက္ jigsaw ဘူးေလးေတြ ဆယ္ဘူးေလာက္ ၀ယ္ထားေပးပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ဘူးေလးေတြထဲက အပိုင္းအစေလးေတြက ဆက္လိုက္ရင္ စက္ရုပ္ပံု၊ တခ်ိဳ႕က ေလယာဥ္ပ်ံ၊ တခ်ိဳ႕က ေမာ္ေတာ္ကား ပံုေလးေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ပံုတမ်ိဳးမ်ိဳး ထြက္လာဖို႕ဆိုရင္ သူ႕ဘူးနဲ႕ သူ႕အပိုင္းအစေလးေတြကိုက္ညီမွ ျဖစ္ႏိုင္မွာပါ။

ဒါေၾကာင့္လဲ အပိုင္းအစ ၂၀၀ ေက်ာ္၊ ေလးရာေက်ာ္စီရွိေနတတ္တဲ့ ဘူးေလးေတြကို ကၽြန္မက သီးျခားစီ ခြဲထားေပးပါတယ္။ ကစားရင္လဲ အေမနဲ႕သား၊ တူတူကစားေလ့ရွိတာမို႕ ဘူးေလးေတြထဲက အပိုင္းအစေလးေတြ ထုတ္ျပီးရင္၊ ဆက္စပ္တဲ့ ပံုရိပ္တခုခုကေတာ့ ထြက္လာတာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အခုေတာ့ သားေပါက္စေလးက ဘယ္လို ေရႊဥာဏ္ေတာ္ စူးေရာက္တယ္မသိ။ ဘူးဆယ္ဘူးထဲက ရွိသမွ် အပိုင္းအစေလးေတြအားလံုးကို သြန္ခ်ေရာေႏွာျပီးမွ ကစားဖို႕ ၾကိဳးစားေနတာပါ။ ဒီလိုနဲ႕ ဟိုနားမွာလဲ အပိုင္းအစ ေလးငါးခု၊ ဒီနားမွာလဲ ဆယ္ခုေလာက္ေတြကို သူလိုက္ဆက္ျပီး ပံုရိပ္ေဖာ္ဖို႕ ၾကိဳးစားရင္း မရေတာ့တာေၾကာင့္ ေဒါသတၾကီးနဲ႕ ထငိုေနတာပါ။

ဒါနဲ႕ သားေလးကို ဒီအပိုင္းအစေလးအားလံုးဟာ ပံုရိပ္ေတြ အမ်ားၾကီး ျဖစ္ႏိုင္ေစေပမယ့္၊ ေရာေႏွာျပီး ပံုေဖာ္လို႕ မရဘူးဆိုတာ ေသခ်ာ ရွင္းျပရပါေတာ့တယ္။ ဘယ္လိုပဲ ေျပာေပမယ့္ သားေလးကေတာ့ သူဆက္လို႕ ရထားတဲ့ အပိုင္းအစေလးတခ်ိဳ႕ကို ကိုင္ျပီး၊ ၀မ္းနည္းေနဆဲပါပဲ။

သားေလးကို ရွင္းျပရင္း ကၽြန္မရဲ႕ အေတြးေတြက political ideologies သင္တန္းတခုဆီကို ျပန္ေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီတုန္းက communism, socialism, liberalism, conservatism, fascism စတာေတြ ပါ၀င္တဲ့ linear spectrum၊ Social Democracy, New Right, New Left, Anarcho-capitalism စတာေတြ ပါ၀င္တဲ့ alternative spectrum၊ national communism, international communism, national socialism, international socialism, social democratism, social republicanism, capital democratism, capital republicanism, Progressive Neoliberalism, Conservative Neoliberalism, Nationalism, Activism, Fundamentalism စတာေတြ ပါ၀င္တဲ့ Moral Matrix စတာေတြကို ပေရာ္ဖက္ဆာက သင္ၾကားပို႕ခ်ေပးခဲ့ပါတယ္။

ပေရာ္ဖက္ဆာက ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွင္သန္ခိုင္မာဖို႕နဲ႕ stable government ျဖစ္ဖို႕အတြက္ တူညီတဲ့ political ideologies ေတြေပၚမွာ အေျခတည္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ ေပၚထြက္လာဖို႕ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ဒီလို ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြက ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ျပိဳင္ျပီး ၊ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရ ပါတီက အစိုးရဖြဲ႕တဲ့အခါ အဲဒီပါတီနဲ႕ political ideologies မတူတဲ့ ပါတီေတြက အတိုက္အခံ ပါတီေတြ ျဖစ္လာေၾကာင္း၊ မတူညီတဲ့ ႏိုင္ငံေရး၀ါဒေတြေပၚ အေျခခံတဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရး ပံုရိပ္ေတြကို ပါလီမန္မွာ ေဆြးေႏြးမွဳ၊ ျငင္းခုန္မွဳေတြလုပ္ၾကျပီး ပံုေဖာ္ၾကေၾကာင္း၊ မိမိတို႕ လိုခ်င္တဲ့ ပံုရိပ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ဖို႕အတြက္ အစိုးရျဖစ္ဖို႕ လိုအပ္တယ္ဆိုတာကို နားလည္ျပီး၊ အစိုးရျဖစ္ဖို႕အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႏိုင္ရဖို႕ လိုအပ္တယ္ဆိုတာကိုလဲ သိျမင္တဲ့အတြက္ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးေလ်ာ့နည္းလာျပီး ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရေရးကို ၾကိဳးပမ္းၾကတာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္မွဳလဲ ရွိလာေၾကာင္း စတာေတြကိုလဲ ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။

ပေရာ္ဖက္ဆာ သင္ၾကားပို႕ခ်ေပးခဲ့တဲ့ သင္ခန္းစာေတြက အမ်ားအျပားပါ။ ဒီအထဲမွာ ကၽြန္မ လံုး၀မေမ့ႏိုင္တာကေတာ့ political ideologies ကို အေျခတည္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ အားနည္းမွဳဟာ ႏိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္မွဳ (political stability) ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္ ဆိုတာပါပဲ။ ဖြံ႕ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လြတ္ေျမာက္ေရးလွဳပ္ရွားမွဳ၊ ဒီမိုကေရစီလွဳပ္ရွားမွဳစတဲ့ ေခါင္းစီးေတြေအာက္မွာ အမ်ားပါ၀င္ႏိုင္ေအာင္ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္း၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ေတြ စုဖြဲ႕တည္ေထာင္ၾကပါတယ္။ အဲဒီမွာ အဖြဲ႕အစည္းတခုတည္း (သို႕) ပါတီတခုတည္းမွာတင္ political ideologies မတူသူေတြ သြားစုမိေနတတ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီမွာတင္ သက္ဆိုင္ရာ ပါတီ (သို႕မဟုတ္) ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ အကြဲအျပဲေတြ ျဖစ္ၾက၊ အိုင္ဒီေရာ္ေလာ္ဂ်ီ တခုအေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ တိက်ေသာ မူ၀ါဒေတြကို ျပတ္ျပတ္သားသား ပံုေဖာ္လို႕ မရပဲ ညီညြတ္ေရးကြဲမွာစိုးလို႕ ၀ိုးတ၀ါး ပံုေဖာ္ရတာေတြ ျဖစ္ၾက၊ တပါတီ (သို႕) တဖြဲ႕တည္းကေန လားရာမတူတဲ့ ပန္းတိုင္ေတြနဲ႕ လမ္းစဥ္ေတြကို တေယာက္တေပါက္ေျပာၾကနဲ႕ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။

အဲဒီအခါမွာ contentious politics ျဖစ္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ျပင္ပႏိုင္ငံေရး လွဳပ္ရွားမွဳေတြမွာလဲ အေတြးအျမင္တူညီဖို႕ ကိုယ့္အဖြဲ႕ထဲမွာတင္ ျပန္ညွိေနၾကရတာနဲ႕တင္ အခ်ိန္ကုန္ျပီး တိက်တဲ့ မူ၀ါဒနဲ႕ လမ္းစဥ္ကို ခ်မွတ္လို႕မရပဲ လည္ေနတတ္ပါတယ္။ conventional politics ျဖစ္တဲ့ လႊတ္ေတာ္တြင္း ႏိုင္ငံေရး လွဳပ္ရွားမွဳေတြမွာလဲ ပါတီတူအခ်င္းခ်င္း ပါလီမန္မွာ ျပန္ကန္႕ကြက္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးထိကို ျဖစ္သြားတတ္ပါတယ္။ ပါတီတခု၊ အဖြဲ႕အစည္းတခုနဲ႕ အလုပ္လုပ္တဲ့အခါ မိမိရဲ႕ တဦးခ်င္းလြတ္လပ္ခြင့္ (individual freedom) ကို ပါတီ (သို႕) အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားနဲ႕ ညွိျပီး trade-off လုပ္ရတယ္ဆိုတာကို နားလည္မွဳေတြ အားနည္းျပီး၊ မုန္ယိုေနတဲ့ဆင္က ကိုယ့္တပ္ကိုယ္ျပန္နင္းသလို လုပ္လာၾကတာေတြလဲ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဖြံ႕ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လြတ္ေျမာက္ေရးနဲ႕ ဒီမိုကေရစီ လွဳပ္ရွားမွဳေတြ ၾကန္႕ၾကာတတ္တာေတြ၊ လြတ္လပ္ျပီးႏိုင္ငံေတြမွာလဲ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ပါတီေတြ ကြဲလိုက္ျပဲလိုက္နဲ႕ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္တတ္တာေတြဟာ တူညီေသာ political ideologies ေတြေပၚမွာ အေျခတည္တဲ့ ပါတီ၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြ တည္ေထာင္ဖို႕ အားနည္းခ်က္ နဲ႕ ညီညြတ္ေရးတစံုတရာကို အေၾကာင္းျပျပီး political ideologies မတူညီတဲ့ အစုအဖြဲ႕ေတြကို မဟာမိတ္တပ္ေပါင္းစုအသြင္ စုစည္းလိုက္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးသေႏၶမမွန္မွဳ အခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႕ ပေရာ္ဖက္ဆာက ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

သားေလးရဲ႕ အခန္းထဲက jigsaw အပိုင္းအစေလးေတြကို ၾကည့္ရင္း ကၽြန္မရဲ႕ အေတြးေတြက တကၠသိုလ္ထဲက lecture hall ဆီ ျပန္ေရာက္သြားေနမိပါတယ္။ ဒီအပိုင္းအစေလးေတြထဲမွာ တန္ဖိုးမရွိတဲ့ အပိုင္းအစေလးေတြ တခုမွ မရွိပါဘူး။ တခ်ိဳ႕က ေလယာဥ္ပ်ံပံု၊ တခ်ိဳ႕က စက္ရုပ္ပံု၊ တခ်ိဳ႕က ေမာ္ေတာ္ကားပံု ဆိုျပီး၊ သက္ဆိုင္ရာ ပံုရိပ္ေတြအတြက္ သူ႕ေနရာနဲ႕သူ အသံုး၀င္ၾကတာေတြ ခ်ည္းပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အားလံုးက ေရာေထြးေနေတာ့ ဟိုနားတစု၊ ဒီနားတစုနဲ႕ ဘာပံုရိပ္မွ ေပၚလာတာ မရွိေတာ့ပါဘူး။

သားက ဘာပံုလိုခ်င္တာလဲလို႕ ငိုေနတဲ့ သားေလးကို ေမးမိတယ္။ သားေလးက ကတ္ထူဘူးတခုေပၚက ေလယာဥ္ပ်ံရုပ္ေလးကို လက္ညွိဳးထိုးျပတယ္။ ကၽြန္မေျပာလိုက္မိပါတယ္။

"ေလယာဥ္ပ်ံရုပ္ေလးျဖစ္လာဖို႕က ေရာေထြးေနတဲ့ အပိုင္းအစေလးေတြထဲက ေလယာဥ္ပ်ံကို ပံုေဖာ္ေပးႏိုင္တဲ့ အပိုင္းအစေလးေတြကို ျပန္စုရဦးမွာ သားရဲ႕။ ခ်က္ခ်င္း ေလယာဥ္ပ်ံရုပ္ေလးကိုေတာ့ ဘယ္ရႏိုင္ပါ့မလဲ။ အဲဒီအတြက္ အခ်ိန္တခုကိုေတာ့ သားေစာင့္ဖို႕ လိုလိမ့္မယ္" လို႕ပါ။

ေၾသာ္- ကၽြန္မျမင္ကြင္းထဲမွာေတာ့ ပံုရိပ္တခုခ်င္းစီအတြက္ တန္ဖိုးရွိတဲ့ အပိုင္းအစေလးေတြကေလ ဟိုနားစုစု၊ ဒီနားစုစုနဲ႕ တစစီ ျပန္႕က်ဲလို႕.......................။

ခင္မမမ်ိဳး (၈၊ ၅၊ ၂၀၁၁)

Thursday, May 5, 2011

အက်င့္ဆိုး


အက်င့္ဆိုး သီခ်င္း

ေရး- ေရႊတိုင္ညႊန္႕
ဆို- သန္းျမတ္စိုး

အလုပ္လုပ္ရာ၀ယ္ အစက သာရယ္
အဆံုးထိေအာင္ပင္ မႀကံခ်င္တယ္
အာေလွ်ာ့တာရယ္ ေပါ့ေရာ့တာရယ္
အဲ့ဒါ အက်င့္ဆိုးတဲ့။

တစ္ေယာက္က ဒီလို၊ တစ္ေယာက္က ဟိုလို
အမ်ိဳးမ်ိဳးအဖံုဖံု ဂုဏ္ၿပိဳင္တယ္
နည္းလမ္းအပိုေတြ စည္းကမ္းမရိုေသ၊ ရက္ေတြ ကုန္ခဲ့တယ္
ဒီလိုအက်င့္ဆိုး စိတ္မ်ိဳးထားလို ့၊သံသရာ ရွည္လာတယ္
ျမန္မာျပည္မွာကြယ္ ေကာင္းေအာင္အထူး မေနာကရြယ္
ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးတည္း ေျပာသမွ် နာခံတယ္

Cho:
(ငယ္သူဟာ နည္းလမ္းမွားကာ၊ အၾကီးအကဲမ်ားကို မရိုေသတယ္
ရြယ္တူရင္ အသင္းအပင္းဖြဲ ့ေႏွာင္၊ အခ်င္းခ်င္းတည့္ေအာင္ မေပါင္းၾကတယ္
ေသခ်ာစြာ ေနာက္တစ္ထစ္မွတ္ဖြယ္၊ ေကာက္က်စ္တတ္တဲ့ ၀ါသနာရယ္
ဂုဏ္ပါ၀ါမိုးေလာက္မကရင္၊ ကုိယ့္ေအာက္ကလူ ႏွိပ္စက္တယ္

သူလုပ္ေတာ့ အရာရာမတြင္က်ယ္၊ အမ်ားတကာလုပ္ေတာ့ ရွုပ္ဖို ့ၾကံတတ္တယ္
အာက်ယ္တာေတြရယ္၊ စည္ပင္တိုးေစ အမ်ိဳးမတိမ္ဖြယ္
ဒီအက်င့္ဆိုးေတြ ခ်ိဳးႏွိမ္ကာ ေဖ်ာက္ ကြယ္ )

အလိုက္မသိတာေတြရယ္
ကိုယ္အဖို ့ေတာ့ ကိုယ္သိတယ္၊ ေနာက္လူေတာ့ မသိပါရယ္
ဒီဥာဥ္မ်ိဳး အလြန္ဆိုးတယ္
ေရွးစကားေတြကိုပယ္၊ ေခတ္အလုိက္ေတာ့ သူနားမလည္
ဆရာ့ကိုလည္း ပစ္ခါပယ္၊
ဒီဥာဥ္မ်ိဳး အလြန္ဆိုးတယ္။

ကမာၻမွာလည္း ေခတ္မွီဖြယ္၊ ကမာၻမွာလည္း ေခတ္မွီဖြယ္၊
ျမန္မာႏိုင္ငံႀကီးကို တကယ္၊
ဒီသီခ်င္းေတးဟာ ျပည္တြင္းေရးပါ
ဒီသီခ်င္းေတးနဲ ့ မေႏွးပဲ ျပဳျပင္မယ္။

Cho:
......
......

သီခ်င္းနားေထာင္ရန္-



အခ်ိဳမွဳန္႔

Tuesday, May 3, 2011

လူထုက်န္းမာေရး(ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေန႔တိုင္းစားေနၾကတဲ့ အခ်ိဳမွဳန္႔ေခၚ အႏၱရာယ္မွဳန္႔အေၾကာင္း)

> **Public Health**

ျပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းက ျပည္တြင္းက ဂ်ာနယ္စာမ်က္ႏွာေတြ၊ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာေတြေပၚမွာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္
စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီနဲ႔ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးအဖြဲ႔ (FDA) တို႔ ပူးေပါင္းျပီး
အေၾကာ္လုပ္ငန္းေတြ အေၾကာ္မ်ိဳးစံု ေၾကာ္တဲ့ ေနရာမွာ ေရသန္႔ဘူးေတြ ဆီထဲ
ထည့္ေၾကာ္ မေၾကာ္လိုက္စစ္ျပီး ေၾကာ္တာ စစ္ေဆးေတြ႔ရွိရင္ စည္ပင္သာယာဥပေဒနဲ႔ေရာ FDA ဥပေဒနဲ႔ပါ
ႏွစ္မ်ိဳး အေရးယူသြားမယ္ လို႔ ဖတ္လိုက္ရလို႔ ၀မ္းသာမိပါတယ္။

ေရသန္႔ဘူးေတြဟာ ဓာတုနည္းနဲ႔
ျပဳလုပ္ထားတဲ့ ေပၚလီမာ ပလတ္စတစ္ ေတြျဖစ္လို႔ ဒါေတြကို အပူခ်ိန္ျမင့္မားတဲ့
ဆီပူပူထဲမွာ ထည့္ေၾကာ္မယ္ဆိုရင္ ပလတ္စတစ္
ေတြထဲက Bisphenol-A (BPA) အပါအ၀င္ အဆိပ္ျဒပ္ေပါင္းမ်ားစြာ ထြက္လာျပီး
အေၾကာ္ေတြထဲ စိမ့္၀င္သြားပါတယ္။

ဒါေတြကို ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် စားမယ္ဆိုရင္ လူသားေတြရဲ့ အာရံုေၾကာစနစ္ နဲ႔
မ်ိဳးပြားစြမ္းရည္ကို ဆိုးရြားစြာ ထိခိုက္ႏိုင္ျပီး ဆီးအိမ္ကင္ဆာ အပါအ၀င္
ကင္ဆာေရာဂါ
အမ်ိဳးမ်ိဳးကိုလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ဒီလို အႏၱရာယ္ ရွိတဲ့ ေရသန္႔ဘူးေတြ အေၾကာ္စံုေတြထဲကို ဘာလို႔
ထည့္ေၾကာ္ၾကရတာလဲ ဆိုေတာ့ အဲလိုေရသန္႔ဘူး ထည့္ေၾကာ္ထားတဲ့ အေၾကာ္ဟာ
အထူးၾကြပ္မြေနျပီး
အဲလို ၾကြပ္ရြစားေကာင္းမွဳကလဲ အရမ္းကို တာရွည္ခံတယ္လို႔ အေၾကာ္လုပ္ငန္းအကူ
အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးက ေျပာျပခဲ့ဖူးပါတယ္။

အဲဒီလို လုပ္ရပ္ေတြကို အေၾကာ္ဖိုေတြနဲ႔ ႏွစ္ျပန္ေၾကာ္ လုပ္ငန္းအခ်ိဳ႕က
လုပ္ကိုင္ေနတယ္လို႔ အတည္မျပဳႏိုင္ေသးတဲ့ သတင္းေတြအရ ၾကားသိေနရတာ ၾကာပါျပီ။
ဒါေၾကာင့္ ဒီလို ၀ိသမေလာဘနဲ႔ စီးပြားရွာတဲ့ လုပ္ရပ္ကို လိုက္လံစစ္ေဆးျပီး
အျပစ္ေပး တားဆီးႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္လွသလို ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးကို ဦးစားေပး
ေစာင့္ေရွာက္တဲ့အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါးဆိုင္ရာ ဥပေဒေတြ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာ အခိုင္အမာ
ရွိလာပါေစလို႔ ဆႏၵျပဳလိုက္ပါတယ္။

ေရသန္႔ဘူး ကိစၥအတြက္ ၀မ္းသာရေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ္ ေနာက္ထပ္ ဘ၀င္မက်ျဖစ္ေနလို႔ တင္ျပခ်င္တဲ့ အခ်က္က
အခ်ိဳမွဳန္႔ ပါပဲ။
ကြ်န္ေတာ္ သိသေလာက္ ကေတာ့
ယေန႔ကမၻာေပၚမွာ အခ်ိဳမွဳန္႔ကို ႏိုင္ငံတဲ့အ၀ွမ္း တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္
စားသံုးေနတဲ့ ႏိုင္ငံဆိုလို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံတည္း
ရွိမလားပဲ။

ေသခ်ာတာကေတာ့ အခ်ိဳမွဳန္႔ထုတ္ျပီး ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံကို တင္သြင္းေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ အခ်ိဳမွဳန္႔ လံုး၀မစားၾကဘူးဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။


ဒီလို ေဘးအႏၱရာယ္ ရွိတယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္က ေၾကျငာထားေပမယ့္
အခ်ိဳမွဳန္႔အရသာကို ျပည္သူေတြ စြဲေနလို႔ ဆက္သံုးေနၾကတာ မျဖစ္သင့္ေတာ့ပါဘူး။
ျဖတ္သင့္ပါျပီ။


အဆိုးဆံုးကေတာ့ သူ႔အရသာနဲ႔သူ ဆိမ့္ေမႊးၾကြပ္ရြေနတဲ့ ျမန္မာ့ရိုးရာ
ႏွစ္ျပန္ေၾကာ္မ်ားထဲမွာ အခ်ိဳမွဳန္႔ေတြ အတံုးလိုက္အခဲလိုက္ ထည့္ေနတဲ့
ကိစၥပါပဲ။
ျပည္သူေတြဘက္က ေတာင္းဆိုတာလည္း မဟုတ္ဘဲနဲ႔၊ အဲဒီေလာက္လဲ ထည့္စရာ မလိုဘဲနဲ႔ကို ကိုယ့္အေၾကာ္စံု အေရာင္းသြက္ေရး အတြက္ ျပည္သူေတြ
အခ်ိဳမွဳန္႔အႏၱရာယ္ မ်ားမ်ားေတြ႔ပေစ ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္ေနပါတယ္။
(တခ်ိဳ႔ဆို အခ်ိဳမွဳန္႔နဲ႔ မဆိုင္တဲ့ လက္ဖက္ရည္၊ ပူတင္း၊ ေရႊၾကည္ စတဲ့ စားစရာေတြမွာပါ ထည့္ေနၾကတာ အသိဥာဏ္ မဲ့ရာ ေရာက္ပါတယ္)

**အခ်ိဳမွဳန္႔ ဆိုတာ ဘာလဲ**

ေရရွည္ မွန္မွန္ စားသြားရင္ ဒီေလာက္ အႏၱရာယ္ မ်ားပါတယ္ ဆိုတဲ့
အခ်ိဳမွဳန္႔ဆိုတာ Monosodium glutamate (MSG) လို႔ေခၚတဲ့ ျဒပ္ေပါင္းတစ္ခု
ျဖစ္ပါတယ္။
Glutamic Acid လို႔ေခၚတဲ့ Amino Acid တစ္မ်ိဳး ပါ၀င္ျပီး စားစရာထဲ
ထည့္လိုက္ရင္ Free Glumate ေတြ အျဖစ္ကို ေျပာင္းလဲသြားကာ အစားအေသာက္ေတြရဲ့
အရသာကို ဓာတုနည္းနဲ႔ လွ်ာေပၚမွာ ဆပြားတိုးေပးလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။


**အခ်ိဳမွဳန္႔ဟာ ဟင္းခတ္ပစၥည္းတစ္ခု ဟုတ္ပါသလား**

ပံုမွန္သံုးသင့္တဲ့ ဟင္းခတ္အေမႊးအၾကိဳင္တစ္ခု လံုး၀မဟုတ္ပါ။ နည္းနည္းစားစား
မ်ားမ်ားစားစား ေရရွည္ စားရင္ အႏၱရာယ္ကေတာ့ ရွိတာပါပဲလို႔ ပညာရွင္မ်ားက
ေျပာၾကားပါတယ္။ Good Manufacturing Practice (GMP) လို႔ေခၚတဲ့ ကမၻာ့အဆင့္
ထုတ္လုပ္မွဳ စနစ္ေကာင္း (GMP စနစ္) ရဲ့ အစားအေသာက္ေတြ ထုတ္လုပ္တဲ့
ေနရာမွာ အခ်ိဳမွဳန္႔ လံုး၀ မပါပါဘူး။

**အခ်ိဳမွဳန္႔ကို ေရရွည္ပံုမွန္ စားသံုးသြားရင္ ဘာဆိုးက်ိဳးေတြ ရွိလာႏိုင္မလဲ**

(၁) ဆီးခ်ိဳ မျဖစ္ေအာင္
ထိန္းသိမ္းေပးတဲ့ အင္ဆူလင္ေဟာ္မုန္း (Insulin) ရဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမွာ
အေႏွာင့္အယွက္တစ္ရပ္ ျဖစ္ေစလို႔ ဆီးခ်ိဳျဖစ္ေစဖို႔ ေကာင္းေကာင္း
အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။

(၂) အစာ အလြန္အကြ်ံ စားခ်င္စိတ္ကို တိုးပြားျဖစ္ေပၚေစသလို အ၀လြန္ျခင္းကို
တားဆီးေပးတဲ့ ေဟာ္မုန္းမ်ားကိုပါ ပိတ္ဆို႔လို႔ အ၀လြန္ျခင္းကို
ဖိတ္ေခၚပါတယ္။
အ၀လြန္ျခင္း ေရာက္လာရင္ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ စတဲ့
အေဖာ္အေပါင္းေတြပါ ပါလာပါလိမ့္မယ္။


(၃) ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ေတြကို ျမန္ျမန္ ပ်က္စီးယိုယြင္း ေစပါတယ္။ မွတ္ဥာဏ္ကို
အရြယ္မတိုင္ခင္ ေပ်ာက္ဆံုးေစျပီး ေမ့တတ္တဲ့ ေရာဂါေတြ ျဖစ္ေစဖို႔ အလားအလာ
အရမ္း
မ်ားေစပါတယ္။ အခ်ိဳမွဳန္႔ကို ေမြးကင္းစကတည္းကေန စျပီး စားတဲ့ ကေလးေတြမွာ
ဥာဏ္ရည္ပိုင္း ယုတ္ေလ်ာ့မွဳ ရွိတာကို ေတြ႔ရွိရပါတယ္။


(၄) ဂ်ာမနီႏိုင္ငံမွာ အခ်ိဳမွဳန္႔ သံုးစြဲမွဳကို
လံုး၀ျဖတ္ေတာက္ေရွာင္ၾကဥ္ဖို႔ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေၾကျငာခ်က္ေတြ ဥပေဒေတြ
အလန္႔တၾကား ထုတ္ခဲ့ရဖူးပါတယ္။
ဂ်ာမန္က်န္းမာေရး ပညာရွင္ေတြ ဘာေတြ႔ရလို႔လဲ ဆိုတာ စာဖတ္သူတို႔ သိပါသလား။
အခ်ိဳမွဳန္႔ စားတဲ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြ ေမြးလာတဲ့ ကေလးေတြဟာ
အင္ဆူလင္ေဟာ္မုန္း စြမ္းရည္က်ဆင္း၍ မတိုးေတာ့ျခင္း (Insulin-resistant)
ေမြးရာပါ ျဖစ္လာတာ ေတြ႔ရပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ဒီကေလးေတြဟာ ၾကီးလာရင္ ဆီးခ်ိဳျဖစ္ဖို႔ ေသခ်ာသေလာက္ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီအခ်က္ဟာ ဖြ႔ံျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြရဲ့ ဆီးခ်ိဳျဖစ္ပြားႏွဳန္း ျမင့္မားေနတဲ့ အခ်က္ေတြထဲက တစ္ခု အပါအ၀င္ ျဖစ္ပါတယ္။


(၅) ေနာက္တစ္ခ်က္က ကိုယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္ေတြ အခ်ိဳမွဳန္႔စားတဲ့ အက်င့္ေၾကာင့္
ေမြးလာတဲ့ ကေလးေတြရဲ့ medulla oblongata, thalamus, or hypothalamus
ဆိုတဲ့ ဦးေႏွာက္ အစိတ္အပိုင္းေတြမွာ ရွိတဲ့ အာရံုေၾကာဆဲလ္ေတြကို
ပ်က္စီးေစပါတယ္။
ဒီေနရာေတြဟာ အစားအေသာက္ စားခ်င္စိတ္ကို အဓိက ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့
ဦးေႏွာက္ဧရိယာေတြ ျဖစ္လို႔ ဒီလို ကေလးေတြဟာ ၾကီးလာရင္ အစားအေသာက္ အလြန္အကြ်ံစားတဲ့ အက်င့္ ရွိကာ အ၀လြန္ျပီး ေရာဂါေတြ ထူေစတတ္တာ ကမၻာ
တစ္၀န္း ေလ့လာေတြ႔ရွိ ထားပါတယ္။

(ဒါဟာ အခ်ိဳမွဳန္႔ကေပးတဲ့ အမ်ိဳးသား က်န္းမာေရး/လူမွဳေရး ၀န္ထုပ္၀န္ပိုး
(National Health/Social Burden) ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အခ်ိဳမွဳန္႔
၀ယ္ယူတင္သြင္းရတဲ့
အတြက္ ႏိုင္ငံနဲ႔လူမ်ိဳး အက်ိဳးရွိေစမယ့္ တျခားအရာေတြ ၀ယ္ယူဖို႔
ႏိုင္ငံျခားေငြ ေလ်ာ့ေစလို႔ တိုင္းျပည္အတြက္လဲ နစ္နာပါတယ္)

(၆) မ်ိဳးပြားစြမ္းရည္ က်ဆင္းျခင္း၊ သားသမီးရႏိုင္စြမ္း က်ဆင္းျခင္းေတြ
ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ Chinese Restaurant Syndrome ေခၚ တရုတ္စားေတာ္ဆက္ေရာဂါစု
ျဖစ္
ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါစုဟာ အခ်ိဳမွဳန္႔ လြန္ကဲစြာ ပါတဲ့ အစားအေသာက္
စားျပီးျပီးခ်င္းမွာ မ်က္ႏွာ၊ လည္ပင္း နဲ႔ တစ္ကိုယ္လံုးမွာ အနီစက္ေတြ
ထြက္လာျခင္း၊
ေခါင္းအရမ္းထိုးကိုက္ျခင္း၊ ေခါင္းမူးျခင္း၊ မ်က္ႏွာမွာ တင္းၾကပ္ေနတယ္လို႔
ခံစားရတတ္ျခင္း၊ ေမးလွဳပ္ ပါးစပ္ဖြင့္ရတာ ေလးျခင္း၊ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊
ခါးနာျခင္း
စတာေတြ ခံစားရတတ္တဲ့ အခ်ိဳမွဳန္႔နဲ႔ ဓာတ္မတည့္တဲ့ ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။

(၇) ပန္ကရိယေခၚ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ေရာဂါ အပါအ၀င္ ကိုယ္တြင္းကလီစာ တစ္ခုခု
ေရာင္ယမ္းတဲ့ ေရာဂါ ရွိေနသူေတြ၊ သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြ၊ စာသင္ၾကားေနတဲ့
ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေတြ အထူးေရွာင္ၾကဥ္ သင့္ပါတယ္။

(၈) လူအမ်ားစုက ဆားကအငန္ အခ်ိဳမွဳန္႔က အေပါ့ ဆိုျပီး တလြဲမွတ္ယူထားၾကပါတယ္။
ဒီေတာ့ ဆားထည့္လြန္လို႔ ငန္သြားရင္ အခ်ိဳမွဳန္႔မ်ားမ်ား ထပ္ထည့္ ပါတယ္။
အမွန္က ဆားက Sodium chloride ၊ အခ်ိဳမွဳန္႔က Monosodium glutamate
ျဖစ္လို႔ ႏွစ္ခုလံုး ဆိုဒီယမ္ (Sodium) ဆားဓာတ္ျဖစ္ကာ ႏွစ္ခု
ျပိဳင္စားသံုးရင္ ေသြးတြင္း
ဆိုဒီယမ္ ျမင့္တက္မွဳ အရမ္းမ်ားလာေစကာ ေသြးတိုးေရာဂါကို ျဖစ္ေစပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ေသြးတိုးေရာဂါ ကာကြယ္လိုသူမ်ားနဲ႔ ရွိသူမ်ားဟာ အခ်ိဳမွဳန္႔ကို
အထူး
ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါတယ္။

**အခ်ိဳမွဳန္႔ စြဲလမ္းေနျခင္းကို ဘယ္လို ေလွ်ာ့ခ် အျမစ္ျဖတ္ၾကမလဲ**

(၁) ေလွ်ာ့ခ်သံုးျခင္းျဖင့္ စတင္ပါ။ အခ်ိဳမွဳန္႔ဟာ အသားေတြရဲ့ အရသာကိုသာ ျမွင့္တင္ေပးတာ ျဖစ္လို႔ အသီးအႏွံေတြမွာ
လံုး၀မသံုးပါနဲ႔။

(၂) ေယဘုယ်လမ္းညႊန္ (General Guideline) အရ ေျပာရရင္ အစားအေသာက္ တစ္ကီလို
(၂.၂ေပါင္) ကို အခ်ိဳမွဳန္႔ လက္ဖက္ရည္ဇြန္းနဲ႔ တစ္ဇြန္းထက္ ပိုမသံုးပါနဲ႔။
ဒါဆိုရင္ေတာ့ အႏၱရာယ္ နည္းတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

(၃) ရယ္ဒီမိတ္ အစားအေသာက္ေတြ အားလံုးနီးပါးမွာ အခ်ိဳမွဳန္႔ ပါျပီးသားဆိုတာ သတိထားပါ။ ဘယ္ေတာ့မွ အခ်ိဳမွဳန္႔ ထပ္မထည့္ပါနဲ႔။

(၄) ရယ္ဒီမိတ္ စားစရာေတြ ၀ယ္ရင္ ေလဘယ္လ္ ေပၚမွာ ပါတဲ့ အခ်ိဳမွဳန္႔ပါ၀င္မွဳ ပမာဏကို ရွာေဖြပါ။

အဆင့္အတန္းရွိတဲ့ အစားအေသာက္တံဆိပ္ေတြ အားလံုးရဲ့ ပါ၀င္ဖက္ပစၥည္းစာရင္း
(Ingredient List) ရဲ့ ေအာက္ဆံုးမွာ အခ်ိဳမွဳန္႔ တကယ္သံုးထားရင္
သံုးထားေၾကာင္း
ပမာဏ အတိအက် ပါပါတယ္။

(၅) ရိုးရာ ဟင္းခတ္အေမႊးအၾကိဳင္ေတြ (ဥပမာ ပုစြန္ေျခာက္၊ ငါးပိ စတာေတြ) ကို
ျပန္လည္အစားထိုး သံုးသင့္ပါျပီ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ့ ေရွးအစဥ္အဆက္
ဘိုးဘြားမ်ားဟာ
ထြားက်ိဳင္းသန္မာ ေရာဂါကင္းခဲ့တာ အခ်ိဳမွဳန္႔ မစားခဲ့ၾကတာလည္း ပါပါတယ္။



**ေမမြန္ေက်ာ္**
**Public Health**

Wednesday, May 4, 2011

၂၁ ရာစုရဲ႕ မီဒီယာ ဒသနသစ္  
ခုတစ္ေလာ ထရံေပါက္က ျမင္ရတဲ့ ကမၻာႀကီးကိုၾကည့္ရင္း ဗုဒၶရွင္ေတာ္ ေဟာၾကားေတာ္မူတဲ့ ဇနိတံပါ ကံ ဇေနတိ၊ ကုိယ္ျပဳတဲ့ကံ ကုိယ့္ထံ ျပန္ ဆုိတာနဲ႕ သမၼာက်မ္းလာ စုိက္တဲ့အတုိင္း ရိတ္သိမ္းရမယ္ အဆုိ၊ သိပၸံ ပညာရဲ႕ သက္ေရာက္မႈတုိင္းမွာ တူညီတဲ့ တန္ျပန္သက္ေရာက္မႈရွိတယ္ ဆုိတာေတြ တစ္ထပ္တည္း က်ေနတာ သတိထား သတိရမိေနပါတယ္။ စဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ မဟာဂု႐ုႀကီး ရာဟုလသံကစၥယာနက ဒႆန ဒိ ဒႆန ကုိေရးခဲ့တယ္။ အခ်ဳပ္က သစၥာပဲ။ အိႏၵိယရဲ႕ ေနာက္ဂု႐ုႀကီး တစ္ပါးက ဂ်ပန္ႏုိင္ငံေရာက္ခုိက္ ဂ်ပန္ တကၠသုိလ္စုံ ေက်ာင္းသားေတြ ရဲ႕ ဘာသာတရား တကာရဲ႕ ဘာသာ ေရးဟာ ဘာလဲ၊ အေမးကုိ အမွန္ တရားသစၥာလုိ႔ ေျဖခဲ့တယ္။ ဘယ္ သူကေျပာေျပာ၊ ဘယ္အခါမွာေျပာ ေျပာ၊ ဘယ္အေျခအေနမွာ ေျပာေျပာ မေဖာက္မျပန္ ဧကန္မွန္တာဟာ သစၥာတဲ့။ ခြၽင္းခ်က္မဲ့ အမွန္။ အမွန္ တရားဆုိတာ စာသေဘာ(အဘိဓမၼာ) နဲ႔ဆုိရင္ ပရမတၱျဖစ္တယ္။ အတၱပရ မတၴနိဆုိတယ္။ နိေစၥာ ဓူေဝါ အဝိပရိ နာမဓေမၼာတဲ့။ ေသဆုံး၊ ေပ်ာက္ပ်က္၊ ကြယ္ပမသြားဘူး။ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ထင္ရွား ေပၚေပါက္လာမွာ မုခ်။ ဧကႏၲိက။ God see the truth but wait ဆုိစကားရွိသေလ။ ေအာင့္ႏုိင္ရင္ အက်ဳိးရွိ။ ေစာင့္ႏုိင္ရင္ သူခုိးမိ ဆုိကုိး။ ဒါေၾကာင့္ ေလာကႀကီးဟာ ဆိတ္ကြယ္ရာမဲ့မဟုတ္ဘူးလုိ႔ ပညာရွိ သူေတာ္ေကာင္းေတြ ေျပာၾကတာ။ ပုိ ထင္ရွားလာတာကေတာ့ ၂ဝ ရာစု ေႏွာင္းကစလုိ႔ ၂၁ ရာစု ကမၻာႀကီးမွာ Information Technology & Comm-unication-IT&C ေခၚ သတင္းနည္း ပညာနဲ႔ ဆက္သြယ္ေရးနည္းပညာ ေတြ အံ့မခန္း တုိးတက္ေနတာမုိ႔ ဘဒၵကမၻာႀကီးမွာ ဆိတ္ကြယ္ရာမဲ့ သြားပါၿပီ။ ေသာင္းသိန္းခ်ီတဲ့ News website ေတြ၊ သန္းခ်ီတဲ့ Blog ေတြ၊ ၿပီးေတာ့ ၂ဝဝဝ ျပည့္ႏွစ္ဆီမွာ က်ယ္ ေလာင္လာတဲ့ Citizen Journalism ဆိုတဲ့ လူထုသတင္းသမား ဝါဒ ဒီ ဝါဒရဲ႕ ေဆာင္ပုဒ္က Every Citizen is Reporter တဲ့။ တုိင္းသားျပည္သူ ဟူသမွ် သတင္းေထာက္လုိ႔ ဆုိေသာ္ ရအံ့ထင္၏ ေပါ့ေနာ့။

ဒီဝါဒ၊ ဒီေဆာင္ပုဒ္ကုိ အစဦး ထုတ္ေဖာ္၊ လက္ေတြ႕လဲ လုပ္ခဲ့တဲ့ သူေတြက ေတာင္ကုိရီးယားႏုိင္ငံသား စြန္႔ဦးတီထြင္သူ Oh Yeon Ho နဲ႔ ေကာ လိပ္ ေက်ာင္းသားသုံးဦးတဲ့။ သူတုိ႔ က Ohmy News website တင္ၾက ၿပီး On Line Daily ေန႔စဥ္သတင္းစာ ထုတ္ျဖန္႔သတဲ့။ သူတုိ႔ သတင္း ဝက္ဘ္ဆုိက္မွာ ျပည္သူျပည္သားမ်ား ပါဝင္ေရးသားၾကပါ ဖိတ္ေခၚလမ္း ဖြင့္ေပးပါတယ္။ မၾကာလွပါဘူး။ လူထုထဲက သတင္းေရးပုိ႔တဲ့ လူထု သတင္းေထာက္ ၇၂၇ ေယာက္ရွိလာ ေရာတဲ့။ သူတုိ႔လုပ္ခဲ့တာ ခုနစ္ႏွစ္ ၾကာတဲ့ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္မွာ ေအာင္ျမင္ လုိက္တာ ဝက္ဝက္ကြဲ။ လူထု သတင္းေထာက္ေပါင္း ၅ဝဝဝဝ နဲ႔ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁ဝဝ အထိ သတင္းေတြ ျဖန္႔ေပးေနၿပီေလ။ Oh Yeon Ho ကုိလဲ သူတုိ႔ Firm ရဲ႕ ဥကၠ႒နဲ႔ အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္ တာဝန္ အပ္ႏွင္းၾကသတဲ့။

သမား႐ုိးက်အားျဖင့္ လူထုကုိ ပရိသတ္လုိ႔ သိထားၾကတဲ့အခါမွာ လူထုက သူတုိ႔မွာရွိတဲ့ သတင္းေဖာ္ ျပႏုိင္တဲ့ ပစၥည္းကိရိယာနဲ႔ တစ္ ေယာက္ကုိ တစ္ေယာက္ သတင္း ေပးပုိ႔တာ ျပည္သူ၊ ျပည္သား သတင္း သမားဝါဒပဲ။

၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္ထုတ္ Dan Gillmor ေရး We the Media: Grassroots Journalism by the people for the people စာအုပ္မွာ ေတြ႕မိတာပါ။ စာအုပ္ေရးတဲ့ Dan Gillmor  ဆုိသူဟာ Harvard တကၠ သုိလ္ ဥပေဒေက်ာင္းရဲ႕ Barkman Center for internet Society နဲ႔ အရီ ဇုိးနားျပည္နယ္တကၠသုိလ္၊ လူထု ဆက္သြယ္ေရးဌာန Walter Cron-kite School of Journalism တုိ႔ အပါအဝင္ ပူးတြဲတည္ေထာင္တဲ့ The Center for citizen Media http://citmedia.org တည္ေထာင္သူနဲ႔ ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ တာဝန္ယူသူ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတုိ႔ေဆာင္ပုဒ္က We the Media- - ငါတုိ႔ဟာမီဒီယာတဲ့။ သုိ႔ ကလုိျဖင့္ ေစ်းကြက္ဂ်ာနယ္မွာ တုိတုိ ထြာထြာေတြ ကူးခ်။ အဲ-အဲေလ ေရးေနတဲ့ ထူးေရႊေမာင္လဲ မီဒီယာေပါ့။ အုိ- ေလာက၊ အသင္ ေလာက။ အကြၽႏ္ုပ္ ထူးေရႊေမာင္သည္ကား မီဒီယာျဖစ္ေပေတာ့သည္လုိ႔ လက္ ယာလက္႐ုံး ဆန္႔တန္းကာ ေၾကြးေၾကာ္ က်ဴးရင့္အံ့လုိ႔ အံခဲကာ Internet Cafe ထဲ လွမ္းသတတ္။

၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္မွာ On line Journalism Review ရဲ႕ အႀကီးတန္း အယ္ဒီတာ J.D Lasica ဆုိသူက Participatory Journalism လုိ႔ ဆုိျပန္ ပါတယ္။ လူထုပါဝင္ သတင္းဝါဒလုိ႔ ဆုိရမလား။ မွားေသာ္ျပင္ၾကပါ။ ဘာသာျပန္အတတ္ ငေမာင္မတတ္ပါ။ အဂၤလိပ္စာကုိေတာ့ ထမင္းစားတယ္။ ေရေသာက္တယ္ဆုိ႐ုံေလာက္အထိ ရွိပါတယ္လုိ႔ ငေမာင္ဝန္ခံပါတယ္။ မရွက္ပါဘူး။ ရွက္စရာမွ မဟုတ္တာ။ အဲဒီ အယ္ဒီတာႀကီးက လူထု သတင္းသမားေတြဆုိတာ သတင္း စာမူခလဲ မေပးရဘူး။ သင္တန္းလဲ မေပးရဘူး။ သတင္းျဖစ္ရာမွာ ရွိေန ၾကသူေတြလဲျဖစ္လုိ႔မုိ႔ လူထုအေျခခံ ကလာတဲ့သတင္းေတြဟာ ပူပူေႏြးေႏြး လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ပဲတဲ့။ သမား႐ုိးက် မီဒီယာေတြ မရ၊ မပုိ႔၊ မမီတဲ့သတင္းေတြကုိ လူထုသတင္း သမားေတြရတာတဲ့။ ဒါေၾကာင့္လဲ ႏုိင္ငံစုံမွာ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ ေအာင္ ျမင္ေတာက္ပေနတာတဲ့။ စာမူခ မေပးခ်င္တာမ်ားေတာ့ ဒီႏုိင္ငံက ဂ်ာနယ္တခ်ဳိ႕ရဲ႕ အယ္ဒီတာ၊ ထုတ္ ေဝသူတခ်ဳိ႕ကုိ အတုယူ အားက် တယ္ထင္ပါရဲ႕။

၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ တ႐ုတ္ျပည္မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ Sichuan ငလ်င္ႀကီးသတင္း ကုိငလ်င္ျဖစ္ရာေနရာက လူထု သတင္းသမားေတြ Cell Phone ေတြနဲ႔ ငလ်င္ေဘးဆုိးႀကီးကုိ ကမၻာက ၾကား၊ ျမင္ရေအာင္ တင္ျပႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္မွာ News Website ေတြက ေသာင္းသိန္း၊ Blog ေတြက သန္း၊ ကုေဋ။ ဆီးတား ဆုိ႔ ပိတ္ဆိတ္ကြယ္ရာမဲ့ကမၻာ။ သာ ဓက ဆုိရရင္ ကင္ညာႏိုင္ငံမွာ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ႏုိင္ငံ ေဒသ အတြင္း အၾကမ္းဖက္မႈေတြကုိ မေဖာ္ ျပဖုိ႔ သမား႐ုိးက် မီဒီယာေတြ ပိတ္ ဆုိ႔ေနခ်ိန္ အာဖရိက အေျချပဳ Blogger ေတြက ဒီသတင္းေတြကုိ Cell phone နဲ႔ အသံ၊ ႐ုပ္၊ Text message ေတြပုိ႔ၾကပါလို႕ တုိက္တြန္း အားေပးပါတယ္။ သမား႐ုိးက် မီဒီ ယာေတြ အသံတိတ္ေနခ်ိန္မွာ Citi-zen Media ေတြက သတင္းေတြ မျပတ္ပုိ႔ေနပါတယ္။

ေနာက္သာဓကဆုိရရင္ မွတ္မိ ၾကမွာပါ။ အိႏၵိယႏုိင္ငံ Mumbai အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈႀကီးေလ။ ျဖစ္ေနတဲ့ ေနရာက Citizen Media ေတြ၊ Cell phone ေတြနဲ႔ ၾကားသိျမင္ ေတြ႕ရသမွ်ေတြကုိ Net Work Web Site ေတြ၊ Flicker ေတြ၊ Twitter  ေတြဆီ ပုိ႔လႊတ္ပါတယ္။ ကမၻာက ၾကားသိ ျမင္ေတြ႕ရပါတယ္။

ငေမာင္တုိ႔ငယ္ငယ္က ေႏွာင္ ႀကဳိးမဲ့ကမၻာဆုိတဲ့ စာအုပ္ စာစဥ္ ဖတ္ရဖူးပါတယ္။ ခုလဲ Citizen Media နဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ဆိတ္ကြယ္ ရာမဲ့ ကမၻာ စာစဥ္ကေလး ထုတ္ေစ ခ်င္ပါတယ္။ နည္းပညာေတြလဲ ေရး၊ သတင္းေတြလဲေရးေပါ့။ ဘယ္သူမ်ား လုပ္ပါ့မယ္ ေမွ်ာ္မိတယ္။ ႏုိင္ငံ့ အနာ ဂတ္အတြက္ လူငယ္ေတြကုိ နည္းပညာသစ္၊ ပစၥည္းကိရိယာသစ္၊ အေတြးအျမင္သစ္ေတြ ေပးရမယ္။ လူငယ္ေတြကလဲ နည္းပညာသစ္၊ ပစၥည္းကိရိယာသစ္၊ အေတြးအေခၚ သစ္ေတြကုိ ခုံမင္တယ္။ စူးစမ္းေဖြ ရွာတယ္။ တစိုက္မတ္မတ္ လုိ္က္ပါ တတ္တယ္။ ဒါဟာ လူငယ္ရဲ႕ ေကာင္းမြန္တဲ့ အဂၤါတစ္ရပ္ ျဖစ္ေပ မယ့္ နည္းပညာသစ္၊ ပစၥည္းကိရိယာ သစ္ေတြ စားသုံးတဲ့အခါ-

အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားတဲ့ ယာဥ္တုိက္မႈအားလုံးရဲ႕ အနည္းဆုံး ၂၈ ရာခုိင္ႏႈန္း ႏွစ္စဥ္ဒါမွမဟုတ္ ယာဥ္တုိက္မႈေပါင္း ၁.၆ သန္းဟာ ယာဥ္ေမာင္းသူက ေမာင္းေနတုန္း Cellphone သုံးလုိ႔။ Text Message ပုိ႔လုိ႔။ ဖတ္လုိ႔ ျဖစ္ရတာလုိ႔ National Safety Council ရဲ႕ ခန္႔မွန္းခ်က္ သစ္ မွာေဖာ္ျပပါတယ္။ UC Berkely Wellness Letter, USA မွာ ပါတဲ့ သတင္းပါ။ သတိထားဆင္ျခင္စရာ ေပါ့။

ႏုိင္ငံတုိင္းမွာ Internet Cafe ေတြ၊ Internet Kiosks ေတြလို အမ်ားသုံး အင္တာနက္ဆုိင္ေတြ တုိးမ်ားတြင္က်ယ္လာသလုိ Cellphone ေတြ ကို On line Access လို႕ေခၚတဲ့ အင္ တာနက္ခ်ိတ္ဆက္မႈကိုလဲလုပ္ႏုိင္ ပါၿပီ။ စာၾကည့္တုိက္ေတြမွာလဲ အင္ တာနက္သုံးႏုိင္ပါတယ္။ ဒီလုိသုံးႏုိင္ တဲ့ႏုိင္ငံေတြမွာ ဒါေတြကုိ အသုံး အမ်ားဆုံးက လူငယ္ေတြပါပဲ။ ဂ်ပန္ ႏုိင္ငံမွာ Cellphone ၉ဝ ရာခုိင္ႏႈန္း အင္တာနက္ ခ်ိတ္ဆက္ႏုိင္ၿပီး အိႏၵိယ မွာ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္ထဲမွာပဲ အင္တာနက္ သုံးသူ ၅၄ ရာခုိင္ႏႈန္း တုိးလာသတဲ့။ အိႏၵိယဟာ အင္တာနက္ သုံးသူ တစ္ဟုန္ထုိးတုိးတက္လာတဲ့ ႏုိင္ငံတဲ့။ အမ်ားစုဟာ လူငယ္ေတြတဲ့။ နည္းပညာသစ္ေတြ ရစ္ပတ္ေနတဲ့ ကမၻာႀကီးဟာ သမား႐ုိးက်ဘဝက လမ္းခြဲေနပါၿပီ။ ကုိယ္ကအသစ္ကုိ ျငင္းဆန္ေနရင္ ကမၻာႀကီးက ကုိယ့္ကုိ လမ္းခြဲထားရစ္ခဲ့လိမ့္မယ္။

သုိ႔ေပမယ့္ သတင္းနဲ႔ဆက္ သြယ္ေရးနည္းပညာသစ္၊ ပစၥည္းကိရိ ယာသစ္ေတြကုိ သုံးစြဲတာမွာေတာ့ ေကာင္းတာကုိေရာ ဆုိးတာကုိပါ က်န ေသခ်ာေလ့လာ၊ သတိရွိသင့္ တာေတြကုိ သတိရွိဖုိ႔ လုိအပ္ပါ တယ္။ ေလာကရဲ႕ သဘာဝ နိယာမ အရ ဘယ္ကိစၥမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ အေကာင္း အဆုိး ဒြန္တြဲ ရွိေန၊ ျဖစ္ေနတတ္ တာပဲေလ။ ခု နည္းပညာသစ္ သုံး စြဲတာမွာလဲ နည္းပညာကုိ ေစတနာ ဆုိးနဲ႔ လြဲလြဲမွားမွား အသုံးခ်တာေတြ ရွိတာ သိထားရပါလိမ့္မယ္။ သာဓက ဆုိပါစုိ႔။ ကုိယ့္ဆီကုိ မေတာင္းဘဲ ဝင္လာတတ္တဲ့ Spam ေခၚ အေႏွာင့္ အယွက္ေပး အီးေမးလ္ေတြမွာ မဖြယ္ မရာ ညစ္ညမ္းတာေတြ ပါလာတတ္ ပါတယ္။

ေလ့လာသူေတြ သိၾကတဲ့အတုိင္း ပါပဲ။ Website ဆုိတာေတြဟာ အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ပညာေရး အသင္းေတြ၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပုဂၢလိက ဖန္တီးထားတဲ့ လွ်ပ္စစ္ စာမ်က္ႏွာပါပဲ။ သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ Website ေတြက လူငယ္ေတြ ေစ်း ဝယ္ဖုိ႔ သုေတသနလုပ္ဖုိ႔၊ သူငယ္ခ်င္း ေတြ ဆက္သြယ္ဖုိ႔၊ ကစားဖုိ႔၊ ဂိမ္း ေတြ၊ သီခ်င္းေတြ ကုိယ့္ကြန္ပ်ဴတာထဲ ကူးထည့္ဖုိ႔ အခြင့္အလမ္းေတြ ရေစပါတယ္။ ႏုိ႔ေပမယ့္ နည္းပညာ သစ္ကုိ ဆုိးညစ္တဲ့ စိတ္ထားနဲ႔ လြဲမွား အသုံးခ်သူေတြက လိင္ကိစၥ ကြက္ ကြက္ကြင္းကြင္း တင္ျပထားတဲ့ Site ေတြကလဲ အမွတ္မဲ့၊ အလြယ္ခိ်တ္ ဆက္မိႏုိင္တာ သတိရွိရဦးမယ္။ ေလ့လာမႈတစ္ခုမွာ ၿဗိတိန္ကေလး အသက္ရွစ္ႏွစ္မွ ၁၆ ႏွစ္ၾကား ၉ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းတုိ႔က အမ်ားအားျဖင့္ အိမ္ စာလုပ္ေနတုန္း မထင္မွတ္ဘဲ ညစ္ ညမ္းပုံပါ Site ေတြ ဖြင့္မိတယ္ ေျပာ ၾကသတဲ့။ ကေနဒါက ဆယ္တန္း၊ ၁၁ တန္းေက်ာင္းသား ၂၅ ရာခုိိင္ႏႈန္း နီးပါးက ေလာင္းကစားႏုိင္တဲ့ Site ေတြထဲ ဝင္ၾကည့္ၾကတယ္ ဝန္ခံသ တဲ့။

What in the world are your kid doing on line စာအုပ္ပါ နည္း ပညာကုိ အလြဲအမွား အသုံးျပဳသူ တခ်ဳိ႕က ႏွစ္ကုိယ္ၾကား သီးသန္႔ လွ်ပ္စစ္စကားဝုိင္း Chat Room ထဲ ဝင္ဖုိ႔ဖိတ္ေခၚတတ္သတဲ့။ အဆုိးဆုံးက On line sex ျပဳဖုိ႔ ေသြးေဆာင္ ျဖားေယာင္းတာပဲတဲ့။ ငေမာင္ျဖင့္ လုံးဝ နားမလည္ တတ္ႏုိ္င္ေအာင္ပဲ။ ဘုရားတ ထိတ္လန္႔မိပါရဲ႕။ ဒါဟာ နည္းပညာသစ္နဲ႔ ပစၥည္းကိရိယာ သစ္ကုိ အျပစ္တင္စရာ၊ ထိတ္လန္႔ စရာမဟုတ္ပါဘူး။ အသုံးျပဳသူနဲ႔ အသုံးျပဳ အေၾကာင္းကသာ ျပႆနာ ျဖစ္ေစတာပါ။ ဒီနည္းပညာနဲ႔ ပစၥည္း ကိရိယာေၾကာင့္ Citizen Journalism လုိ လူထုဘဝမွန္ေဖာ္ျပႏုိင္တဲ့ သတင္း ဝါဒ ထြန္းကားလာရတာပါ။ ေသခ်ာ တာကေတာ့ ကမၻာႀကီးဟာ ဆိတ္ ကြယ္ရာမဲ့ပါၿပီ။ ဘယ္လုိ လွ်ဳိ႕ဝွက္ ဖုံးကြယ္ထားတဲ့ မေကာင္းမႈပဲျဖစ္ပါ ေစ၊ သိန္းခ်ီရွိေနၿပီး News website ေတြ သန္းခ်ီရွိေနတဲ့ Blog ေတြနဲ႔ လြတ္ကင္း ႏုိင္ဖြယ္မရွိပါေၾကာင္း။
ထူးေရႊေမာင္
 

Sunday, May 1, 2011

မေရရာမွဳမ်ားစြာ

မေရရာမွဳမ်ားစြာ


ျဖစ္ရပ္ (၁)


စာသင္ခန္း တခုမွာပါ။
ျဖန္းခနဲ အသံနဲ႕အတူ သူမ လက္၀ါးတခုလံုး ပူထူသြားပါတယ္။ နာက်င္မွဳေၾကာင့္ လက္ကို ရုတ္လိုက္ခ်င္ေပမယ့္လဲ မရုတ္ရဲ။ ကိုယ့္အျပစ္ကိုယ္ သိေနတာေၾကာင့္ ၾကိမ္ခ်က္မ်ားကို အံၾကိတ္ခံေန လိုက္ရပါတယ္။

ဆရာမ က်က္ခိုင္းလိုက္တဲ့ စာကို သူမေသခ်ာ မက်က္ထားမိပါ။ တေခါက္၊ ႏွစ္ေခါက္သာ ဖတ္ထားခဲ့ပါတယ္။ အခ်က္အလက္တခ်ိဳ႕ကို မွတ္မိေနေပမယ့္ စိတ္ထဲမွာေတာ့ ၀ိုးတ၀ါးပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ စာမရတဲ့လူေတြ မတ္တပ္ရပ္ဆိုေတာ့လဲ သူမ မရပ္မိ။ ရပ္လိုက္မိရင္ေတာ့ မတ္တပ္ရပ္ရ ရံုေလာက္နဲ႕ပဲ ျပီးသြားခဲ့မွာပါ။

အခုေတာ့ ဒီလိုမဟုတ္။ ဆရာေတြဆိုတာကလဲ တပည့္ရဲ႕ မ်က္ႏွာနဲ႕ မူဟန္ေတြကို ျမင္ရံုနဲ႕ ဖတ္တတ္သည္လားမသိ။ ခါတိုင္း ေမးေနက်မဟုတ္ပဲ ေကာက္ခါငင္ခါ ထေမးေတာ့ သူမမွာ မေရမရာ။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ တုတ္နဲ႕ လက္၀ါးေတြ႕ကုန္ၾကပါေတာ့တယ္။

ဒီလိုနဲ႕ ေနာက္တေန႕ နံနက္ ေက်ာင္းအ၀င္ ဂိတ္၀မွာ ဆရာမေစာင့္တာမို႕ ထပ္ဆံုေတာ့၊ ဆရာမ စိတ္ဆိုးေျပသည္လား၊ မေျပေသးဘူးလား မသိတာေၾကာင့္ မရဲတရဲနဲ႕ပဲ ႏွုတ္ဆက္လိုက္မိပါတယ္။ ဆရာမက ခပ္တည္တည္ပါပဲ။ ဒီေန႕စာက်က္လာလားလို႕ ေမးပါတယ္။ က်က္လာပါတယ္လို႕ သူမကလဲ အျမန္ေျဖရပါေတာ့တယ္။ ဒီေတာ့မွ ဆရာမက သူမ ပုခံုးကို လွမ္းပုတ္လိုက္ရင္း

"ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ဘယ္ေတာ့မွ မလိမ္နဲ႕ သမီး။ က်က္ထားတဲ့ စာေတြကို ၀ိုးတ၀ါးျဖစ္ေနရင္ revision ျပန္ျပီး ေသခ်ာရေအာင္လုပ္၊ အခ်ိန္အတိုင္းအတာတခုမွာ မရႏိုင္ေသးဘူးဆိုရင္လဲ မရဘူးေပါ့။ ျပတ္ျပတ္ သားသား ၀န္ခံရဲရမယ္။ ရသလိုလို၊ မရသလိုလိုနဲ႕ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ လိမ္ေနတဲ့လူဟာ သူမ်ားေတြကိုလဲ လိမ္ေနမိတတ္တယ္၊ အမ်ားေရွ႕မွာ ဟန္ေဆာင္ေနမိတတ္တယ္။ အဲဒါဟာ သူတပါးရဲ႕ ယံုၾကည္မွုကို အလြဲသံုးစားလုပ္တာနဲ႕ အတူတူပဲ။ မေန႕ကဆိုရင္ပဲၾကည့္။ ဆရာမက မတ္တပ္ရပ္ ခိုင္းေတာ့ သမီး မရပ္ဘူးေနာ္။ တကယ္ေမးေတာ့ ဘာမွ ေရေရရာရာ မေျဖႏိုင္ဘူး။ အဲဒါ ကိုယ့္ကိုယ္ကို လိမ္တာျဖစ္သလို၊ ဆရာမကိုလဲ လိမ္တာပဲ။ ထိုင္ေနသူေတြ စာရလိမ့္မယ္ဆိုတဲ့ ဆရာမရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နဲ႕ယံုၾကည္မွုကို အလြဲသံုးစားလုပ္တာပဲ။ သမီးကို ဆရာမရိုက္တာ စာမရလို႕ ရိုက္တာ မဟုတ္ဘူး။ ၀ိုးတ၀ါးလုပ္ေနလို႕ ရိုက္တာ။ ေရလယ္မွာ ေလွေမွာက္ရင္ ကမ္းတခုခုကို ေရာက္ေအာင္ ကူးရမွာပဲ သမီး။ အဲဒီကမ္းဟာ ကိုယ္သြားဖို႕ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ ကမ္းလဲ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္၊ ကိုယ္ထြက္လာတဲ့ ကမ္းလဲ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ကမ္းတခုခုေပၚေရာက္သြားဖို႕ကသာ အဓိကက်တယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ေရထဲမွာ တ၀ဲလည္လည္ လုပ္ေနလို႕ မရဘူး။ ဆရာမေျပာတာကို သမီး နားလည္လား"

ဘ၀မွာ ဘယ္ေတာ့မွ ေမ့ႏိုင္မွာ မဟုတ္တဲ့ စကားလံုးေတြပါ။

ျဖစ္ရပ္ (၂)

"သမီးဘာျဖစ္ေနတာလဲ။ ဖုန္းနားက ခြာတယ္ကို မရွိဘူး၊ ညသန္းေခါင္ေရာက္ေနျပီ။ အိပ္ေတာ့ေလ။ နက္ျဖန္ စာသြားသင္ရဦးမွာ မဟုတ္လား"
"မအိပ္ႏိုင္ေသးပါဘူး ေမေမရယ္၊ စေပါ့ေတြ ေစာင့္ေနတာ"
"ေဟ"

ေမေမက ျပဴးတူးျပဲတဲနဲ႕ သူမကို ျပန္ၾကည့္ပါတယ္။

"ေမေမၾကည့္မယ္ဆိုလဲ ၾကည့္ေလာက္ပါရဲ႕။ ကိုယ္တိုင္စာေမးပြဲ ေျဖတုန္းကေတာင္ စေပါ့ေတြကို စိတ္သိပ္မ၀င္စားတဲ့ သူမတေယာက္၊ စာသင္မိေတာ့မွပဲ တပည့္ေတ ြစာေမးပြဲေျဖခါနီးညမွာ စေပါ့ ေစာင့္ေနရတဲ့ အျဖစ္ေပကိုး"

ေမေမက သူမေဘးမွာ ၀င္ထိုင္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ခပ္တိုးတိုးေမးတယ္။
"အဲဒီစေပါ့ေတြကို သမီးယံုလား" တဲ့။

ဒီတခါ ျပဴးတူးျပဲတဲ ျဖစ္သြားတာကေတာ့ သူမကိုယ္တိုင္ပါ။ တပည့္ေလးေတြက "မမ စေပါ့ရရင္ သမီးတို႕ဆီ ဖုန္းဆက္ေနာ္၊ ေစာင့္ေနမယ္"လို႕ ေျပာၾကလြန္းလို႕၊ စေပါ့ထိုင္ေစာင့္ေပးေနမိတာပါ။ ဒီစေပါ့ေတြကို ယံုသလားလို႕ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ေတာင္ ျပန္မေမးမိ။

"ေသခ်ာတပ္အပ္ၾကီးေတာ့ ေျပာလို႕ မရဘူးေမေမ။ အမ်ိဳးမ်ိဳးေတာ့ ထြက္ေနတာပဲ။ ပါတာလဲရွိ၊ မပါတာလဲ ရွိမွာေပါ့"
"ေမေမေမးေနတာက အဲဒါေတြ ပါလာမယ္လို႕ သမီးယံုသလားလို႕"
"ယံုတယ္လဲ မဟုတ္ဘူးေမေမ၊ မယံုဘူးလဲ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ စာေမးပြဲေျဖခါးနီးညမွာ စေပါ့လိုက္တာေတြကေတာ့ ထံုးစံလို ျဖစ္ေနတာမို႕ သမီးလဲ လိုက္လုပ္ေနတာပါ"
"ဒါဆို သမီးစိတ္ထဲမွာ မေရမရာ ျဖစ္ေနတယ္ေပါ့"
"အဲလိုပဲ ေျပာရမယ္ထင္တယ္"

"ကိုယ္တိုင္ မေရမရာ ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥေတြကို သူမ်ားေတြကို ဘာလို႕ ခ်ျပခ်င္ရတာလဲ သမီးရယ္"
"ကေလးေတြက ေစာင့္ေနၾကတယ္ ေမေမ။ သူတို႕က လိုခ်င္ေနတာကို သမီးက မေပးရင္၊ သူတို႕ ဘယ္ေက်နပ္မလဲ"
"သမီးရဲ႕ အလုပ္က သူတို႕ေက်နပ္ေအာင္ လိုက္လုပ္ျပဖို႕လား"
"ေမေမဘာကို ဆိုလိုတာလဲ"

"သမီးအလုပ္က Guide ေလ။ သူတို႕ စာေတြကို ေၾကညက္ေအာင္၊ စာေမးပြဲေအာင္ေအာင္ လမ္းညႊန္ျပင္ဆင္ေပးရတာ။ သူတို႕လိုခ်င္တာကို ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႕ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႕ လိုအပ္တာကို လမ္းညြန္ေပးရမွာ။ သမီး တတ္ႏိုင္သေလာက္ တႏွစ္ပတ္လံုး ဒါေတြ လုပ္ေပးခဲ့တယ္ဆိုတာ ေမေမယံုၾကည္တယ္။ ခုလို စာေမးပြဲ မေျဖခင္ညမွာ သမီးတို႕အၾကားမွာ ရွိေနရမွာကလဲ ဒီလိုယံုၾကည္ခ်က္ပဲ။ သမီးဆီမွာ ငါ့ကေလးေတြကို လိုအပ္တဲ့ ျပင္ဆင္မွဳေတြ လုပ္ေပးခဲ့ျပီးျပီဆိုတဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္၊ သမီးရဲ႕ တပည့္ေလးေတြဆီမွာလဲ ငါတို႕ စာေမးပြဲအတြက္ လိုအပ္တဲ့ ျပင္ဆင္မွဳေတြ လုပ္ျပီးသြားျပီဆိုတဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္။ ခုက်ေတာ့ သမီးတို႕က ဒီလိုမဟုတ္ဘူး။ တပည့္ေတြကလဲ ငါတို႕ က်က္ျပီးသေလာက္နဲ႕ ျဖစ္ပါ့မလား၊ အသစ္ထပ္က်က္ထားဖို႕ေတြမ်ား လိုမလား၊ မက်က္ထားတာေတြ ပါလာမလားလို႕ ေတြေ၀ေနတယ္။ သမီးကိုယ္တိုင္ကလဲ အဲဒီေတြေ၀မွဳေတြကို ထိန္းေက်ာင္းေပးျပီး၊ သူတို႕ယံုၾကည္ခ်က္ေတြ ရွိလာေအာင္ မလုပ္ေပးပဲ၊ စေပါ့လိုက္ေပးေနတယ္။ သမီးကိုယ္တိုင္ေတာင္ ဇေ၀ဇ၀ါ မေရမရာျဖစ္ေနတာေတြကို တပည့္ေတြကို လိုက္လုပ္ခိုင္းဖို႕ ျပင္ဆင္ေနတယ္။ အဲဒီစေပါ့ေတြ ရလာရင္ သမီးတို႕ ဘာလုပ္ၾကမလဲ။ ငါတို႕ျပင္ဆင္ထားတာေတြ ဟုတ္မဟုတ္ ျပန္ၾကည့္ၾကမယ္၊ မျပင္ထားတာေတြ ျဖစ္ေနရင္ သမီးက လိုက္အေျဖရွာမယ္၊ ဖုန္းနဲ႕ အေျဖေတြ၊ မွတ္စုေတြ ေပးမယ္။ ဟိုက ကေလးေတြက လိုက္က်က္ၾကမယ္။ ခု ဘယ္ႏွစ္နာရီ ထိုးေနျပီလဲ။ သန္းေခါင္ျဖစ္ေနျပီ။ ဒါေတြကို တညလံုး မအိပ္မေန လုပ္ၾကမယ္ဆိုရင္ သမီးတပည့္ေလးေတြ စာေမးပြဲခန္းထဲမွာ ဘာျဖစ္သြားမယ္ ထင္သလဲ။ စေပါ့ေတြ တိုးတာ၊ မတိုးတာေတာ့ မသိဘူး။ လူေတြေတာ့ အိပ္ခ်င္မူးတူးနဲ႕ ေတာင္ေရာက္ေျမာက္ေရာက္ေတြ ျဖစ္ကုန္လိမ့္မယ္။ တႏွစ္လံုး ျပင္ဆင္ထားတာေတြ ပါလာရင္ေတာင္ ေသေသခ်ာခ်ာ ေျဖႏိုင္မွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီ မေရမရာ အလုပ္ေတြဟာ ေရွ႕ပိုင္းမွာ ျပင္ဆင္ထားခဲ့တာေတြအားလံုးကို အလဟႆ ျဖစ္သြားေစႏိုင္တယ္ေနာ္ သမီး"

"ေမေမ ေျပာတာကို သမီး နားလည္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကေလးေတြက သမီးကို အားကိုးေနၾကတယ္"
"ဒီလို ဆိုရင္ေတာ့ သမီးကို ညံ့တယ္လို႕ပဲ ေမေမ သတ္မွတ္ရလိမ့္မယ္"

"ရွင္"

"သူတို႕ေတြက အားကိုးခံရတာကို ဂုဏ္ယူစရာလို႕ သမီးထင္ေနလား။ သူတို႕ေတြက သမီးကို အားကိုးတယ္ ဆိုကတည္းက သူတို႕ေတြ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္မွဳ ရွိေအာင္ သမီးက လမ္းညႊန္မေပးခဲ့လို႕ေပါ့။ ခုဆိုၾကည့္- စေပါ့လိုက္ေပးဖို႕ ဂိုက္ကို အားကိုးတယ္။ ဂိုက္က အားကိုးခံရတယ္ ဆိုျပီး၊ ကိုယ္တိုင္ေတာင္ မေရမရာ မေသမခ်ာျဖစ္ေနတဲ့ အရာေတြကို သူတို႕ကုိ ျပန္ခ်ေပးတယ္။ ကိုယ့္ကို အားကိုးခံရတယ္ဆိုျပီး၊ မေရမရာကိစၥေတြကို မသိနားမလည္သူေတြကို လိုက္လုပ္ခိုင္းတာ သိပ္အႏၱရာယ္ၾကီးတယ္ေနာ္သမီး။ ကေလးေတြ ေရွ႕ေရးထိခိုက္ သြားလိမ့္မယ္။ သမီးအလုပ္က စာေမးပြဲေအာင္ေအာင္ လမ္းညႊန္ျပရမယ့္အလုပ္၊ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အေႏွာင့္အယွက္ေတြကို ဖယ္ရွားေပး ရမယ့္အလုပ္၊ သူတို႕လမ္းမွားလိုက္ေနရင္ လမ္းမွန္ျပေပးရမယ့္အလုပ္။ မျဖစ္ႏိုင္မွန္း သိေနရက္နဲ႕ သူတို႕ေက်နပ္္ေအာင္ လိုက္လုပ္ေပးေနရမယ့္ အလုပ္မဟုတ္ဘူး။ မေရမရာကိစၥေတြေၾကာင့္ သမီးတို႕ ေရွ႕မွာ ျပင္ဆင္ထားတာေတြ အားလံုးအလဟႆျဖစ္သြားမွာကို ေမေမ သိပ္စုိးရိပ္တာပဲ"

ဘ၀မွာ အေတြးအေခၚသစ္ေလးတခ်ိဳ႕ကို ၀င္သြားေစခဲ့တဲ့ ညတညပါ။

ျဖစ္ရပ္ (၃)

"တေန႕က မ်ိဳးမ်ိဳးေျပာတဲ့ လုပ္ငန္းကိစၥကို မမၾကီး စိတ္၀င္စားတယ္။ အေသးစိတ္ ျပန္ေျပာပါဦး"
မမၾကီးေမးလာတာမို႕ လုပ္ငန္းတခုမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံဖို႕ ကိစၥေတြကို အားပါးတရ ေျပာျပမိပါတယ္။ အခြင့္အလမ္းေတြ၊ အလားအလာေတြကို ေျပာျပေနတာကို မမၾကီးက စိတ္၀င္တစားနဲ႕ နားေထာင္ေပးပါတယ္။

"ဒါပဲလား ငါ့ညီမ"

အားလံုးေျပာျပီးခ်ိန္မွာ မမၾကီးက အဲလိုေျပာလိုက္ေတာ့ သူမစိတ္ထဲ တမ်ိဳးျဖစ္သြားပါတယ္။ ဘာမ်ားက်န္ခဲ့ပါလိမ့္ဆိုျပီး၊ အေျပးအလႊားဆန္းစစ္ေနမိတယ္။ မမၾကီး ဘာကို သိခ်င္တာပါလိမ့္လို႕လဲ ေတြးမိတယ္။
"အလုပ္တခုမွာ အေရးၾကီးဆံုး ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမယ့္ risks ေတြကိုေကာ ဆန္းစစ္ျပီးျပီလား"
"ဒါကေတာ့ မမၾကီးရယ္။ အလုပ္လုပ္ရင္ေတာ့ risks ဆိုတာ ရွိမွာပဲ။ risks ကို ေၾကာက္ေနလို႕မွ မရတာ။ အခ်ိန္ကုန္ခံ ဆန္းစစ္ဖို႕ လိုလို႕လား"

"မ်ိဳးမ်ိဳး ေျပာသလိုပါပဲ။ risks ကို ေၾကာက္လို႕ မရဘူး။ risks ဆိုတာ အလုပ္တိုင္းမွာ ရွိမွာပဲ။ risks ဆိုတာကိုက မေသခ်ာ၊ မေရရာမွဳ (uncertainty) က ထြက္ေပၚလာတဲ့ အရာေတြပဲ။ ဒါေပမယ့္ risks ဆိုတာမွာ ထိန္းခ်ဳပ္လို႕ ရတာ ရွိတယ္၊ ထိန္းခ်ဳပ္လို႕ မရတာလဲ ရွိတယ္။ လက္ခံလို႕ရမယ့္ အတိုင္းအတာ ဆိုတာ ရွိသလို၊ ေရွာင္ၾကဥ္ရမယ့္ အတိုင္းအတာလဲ ရွိတယ္။ အခု မမၾကီးတို႕ စီးပြားေရး လုပ္ေနတယ္။ လုပ္ျပီဆိုကတည္းက ေစ်းကြက္နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ မေသခ်ာ မေရရာမွဳေတြ၊ ေငြေစ်းအတက္အက်နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ မေသခ်ာ မေရရာမွဳေတြ ၾကံဳေနရတာပဲ။ ဒီအထဲမွာမွ ဘာေတြက ကိုယ့္လုပ္ငန္းကို ၾကီးၾကီးမားမား ထိခိုက္ႏိုင္တယ္၊ ဘာေတြက နည္းနည္းေလးပဲ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ ကြဲကြဲျပားျပား သိထားရင္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားလို႕ ရတာေပါ့။ လိုအပ္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္မွဳေတြ စီမံထားလို႕ရတာေပါ့။ ခရီးထြက္တဲ့အခါ ျဖစ္ခ်င္ရာျဖစ္ သေဘာထားျပီး ထြက္တာထက္စာရင္ လမ္းမွာ ကားပ်က္ႏိုင္တယ္၊ ကားဘီးေပါက္ႏိုင္တယ္၊ လုယက္ခံရႏိုင္တယ္ စတဲ့ risks ေတြ ရွိႏိုင္မယ္လိ္ု႕ ၾကိဳတင္တြက္ဆထားတာက မေကာင္းဘူးလား"

"ဒါေပမယ့္ ဒီလို risks ေတြကို ေၾကာက္ျပီး ခရီးမသြားရဲေတာ့တာေကာ မျဖစ္လာႏိုင္ဘူးလား။ မ်က္ကန္းတေစၦမေၾကာက္ ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့"

"တေစၦေၾကာက္စရာ မလိုေပမယ့္ ေခ်ာ္လဲႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရးပိုမ်ားတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ငါ့ညီမ လက္ခံ တယ္မလား"
ျငင္းလို႕ မရတာေၾကာင့္ သူမ ေခါင္းညိတ္လိုက္မိပါတယ္။

"ကဲပါ။ မမၾကီးတို႕က စကားပံုေတြနဲ႕ စကားႏိုင္လုေနၾကရမယ့္ အရြယ္ေတြမွ မဟုတ္တာ။ စကားပံုကိစၥအသာထား။ ေၾကာက္ျပီး ခရီးမသြားရဲေတာ့တာေကာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလားဆိုတာနဲ႕ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ပဲ မမၾကီး ေျပာခ်င္တယ္။ risks ကို သိတာနဲ႕ ေၾကာက္တာက မဆိုင္ဘူး မ်ိဳးမ်ိဳး။ risks ကို သိလာတဲ့အခါ ဒါဟာ ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ ထိန္းခ်ဳပ္မွဳ၊ ျပင္ဆင္မွဳ လုပ္လို႕ရမလဲဆိုတာကို သိလာႏိုင္တယ္။ ဥပမာ- ကားပ်က္ႏိုင္တဲ့ risks ကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားထားရင္၊ မသြားခင္ကတည္းက ကားစစ္ေဆးမွဳ လုပ္သြားႏိုင္တယ္၊ မေတာ္တဆ ပ်က္ခဲ့ရင္ ဘာလုပ္ရမလဲဆိုတဲ့ အေရးေပၚ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေတြကို ၾကိဳေတြးထားႏိုင္တယ္။ ကားဘီးေပါက္ႏိုင္တဲ့ risks ကို ထည့္သြင္းစဥ္းစား ထားရင္ အပိုဘီး ေဆာင္ထားတာေတြ၊ ကားဘီးလဲတတ္ေအာင္ သင္ယူထားတာေတြ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ဒါကေတာ့ ထိန္းခ်ဳပ္လို႕ရတဲ့ controllable risks ေတြေပါ့။ ဒါေပမယ့္ uncontrollable risks ေတြလဲ ရွိတယ္။ ဥပမာ- ဓားျပတိုက္ခံရတာမ်ိဳးေပါ့။ ဒါမ်ိဳးက်ေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် (probabilities) ေတြ ထည့္စဥ္းစားဖို႕ လိုလာျပီ။ လမ္းခရီးအေျခအေနေတြကို သံုးသပ္ဖို႕ လိုလာျပီ။ အဲဒီမွာမွ high risk ရွိေနတယ္ဆိုရင္ေတာ့ သြားမယ့္ ခရီးစဥ္ရဲ႕ လိုအပ္မွဳ၊ အသံုး၀င္မွဳနဲ႕ risk ေၾကာင့္ သက္ေရာက္လာမယ့္ ဆိုးက်ိဳးေတြကို ခ်ိန္ဆဖို႕ လိုလာျပီ။ ဒီေတာ့မွ သြားမယ္၊ မသြားဖူးဆိုတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်ရလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ မမၾကီးက risks ကို ထည့္စဥ္းစားျပီးျပီလားလို႕ မ်ိဳးမ်ိဳးကို ေမးေနတာ"

ဒီတုန္းက မမၾကီးစကားေတြဟာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအတြက္ ရည္ရြယ္ေျပာခဲ့ေပမယ့္၊ တျခားေနရာ ေတြမွာလဲ အသံုး၀င္တယ္ဆိုတာ သူမေနာက္မွ သိခဲ့ရပါတယ္။

ျဖစ္ရပ္ (၄)

"စစ္ပြဲတခုရဲ႕ အၾကီးက်ယ္၊ အခမ္းနားဆံုး သြင္ျပင္လကၡဏာ တရပ္က ဘာလဲ"
ဆရာ့စကားအဆံုးမွာ သူမတို႕ေတြ ကိုယ္စီအေတြးေတြနဲ႕ လက္ေထာင္မိၾကတယ္။ စစ္ဗ်ဴဟာ အခင္းအက်င္း၊ ေထာက္လွမ္းေရးသတင္း၊ စိတ္ဓာတ္ခိုင္မာမွဳ၊ တာ၀န္ေက်ျပြန္မွဳ၊ ကၽြမ္းက်င္မွဳ စသျဖင့္ အေတြးအျမင္ေတြကို ေျပာျဖစ္ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆရာလိုခ်င္တဲ့ အေျဖကိုေတာ့ သူမတို႕အားလံုး ဘယ္သူက မေျဖႏိုင္ခဲ့ၾကဘူး။ ဆရာ့အေျဖက uncertainty ဆိုတဲ့ မေရရာ၊ မေသခ်ာမွဳပါပဲ။ စစ္စကားအရဆိုရင္ေတာ့ Fog of War ပါ။ ဒီလို မေရရာမွဳေတြေၾကာင့္၊ စစ္ပြဲေတြမွာ အႏိုင္ရေရးနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး စီမံခ်က္မ်ိဳးစံုကို ခ်မွတ္လို႕ ရပါတယ္။ ဒီစီမံခ်က္ေတြအားလံုးဟာ၊ သူ႕ရွဳေထာင့္နဲ႕ သူေတာ့ မွန္ေနတာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အေရးၾကီးဆံုးက ဘယ္ရွဳေထာင့္နဲ႕ ဘယ္စီမံခ်က္ မွန္ကန္တယ္ဆိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘယ္လို လုပ္ငန္းေတြကို စီမံခ်က္တခုအေနနဲ႕ ေပါင္းစပ္လုပ္ေဆာင္ရင္ စစ္ပြဲကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေအာင္ျမင္ေစမလဲဆိုတာကသာ တပ္မွဳဴးေတြ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရမယ့္ အေရးၾကီးဆံုး အရာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး စစ္ေရးစီမံခ်က္ဆိုင္ရာ အဆင့္ဆင့္ျဖစ္စဥ္ေတြ၊ ျပႆနာေတြ၊ war gaming နဲ႕ decision-theoretic planning ေတြကို ဆရာက အက်ယ္တ၀င့္ ဆက္ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ ကမၻာတ၀ွမ္းက စစ္ဆင္ေရးေတြမွာ အသံုးျပဳေလ့ရွိတဲ့ Operations Research (OR) Planning ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေတြကို မီးေမာင္းထိုးျပျပီး၊ Markov Decision Process (MDP) မွာ အေျခခံတဲ့ စီမံခ်က္ေရးဆြဲမွဳေတြကိုလဲ သင္ၾကားေပးခဲ့ပါတယ္။ မေရရာမွဳေတြဟာ double edged sword လိုပဲ အခြင့္အလမ္းေတြကိုလဲ ဖန္တီးေပးႏိုင္သလို၊ အရာရာကိုလဲ ဖ်က္ဆီးႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္ဆိုတာကို သင္ခန္းစာမ်ားစြာနဲ႕ သင္ၾကားျပေပးခဲ့ပါတယ္။

“Effects Based Operations (EBO) ဆိုတာ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ စစ္ဆင္ေရးစီမံခ်က္ေတြမွာ အသံုး၀င္လာတဲ့ ရလဒ္အေျချပဳ (outcome-centric) သေဘာတရားျဖစ္တယ္။ သူ႕ရဲ႕ အေျခခံသေဘာတရားက ဘာလုပ္ရမယ္ဆိုတာက မစပဲ၊ ပန္းတိုင္ကေန စျပီး စဥ္းစားရတယ္။ ဥပမာ- စစ္ပြဲမွာ အႏိုင္ရဖို႕ ဘာေတြလိုအပ္မလဲ။ ခံစစ္စြမ္းရည္၊ တိုက္စစ္စြမ္းရည္နဲ႕ စိတ္ဓာတ္ေတြ က်ဆင္းသြားဖို႕ လိုအပ္မယ္။ တခုခ်င္း ျပန္ျပီး စဥ္းစားၾကည့္ရေအာင္။ တိုက္စစ္စြမ္းရည္က်ဖို႕ ဘာေတြ လုပ္ႏိုင္ဖို႕ လိုမလဲ။ လက္နက္ခဲယမ္းမီးေက်ာက္ သိုေလွာင္ရံုေတြနဲ႕ Airfield ေတြကို ဖ်က္ဆီးရမယ္။ ေထာက္ပို႕စြမ္းရည္ က်ဆင္းေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ေျခလ်င္တပ္ေတြကို ေရြ႕လ်ားသြားလာႏိုင္မွဳ ေႏွးေကြးေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ဒီအတြက္ တခုခ်င္းဆီမွာ သီးျခားလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ စီမံခ်က္ေလးေတြရွိတယ္။ ခံစစ္စြမ္းရည္က်ဖို႕ကို ဆက္စဥ္းစားၾကည့္ရေအာင္။ ရန္သူရဲ႕ ဆက္သြယ္ေရးစနစ္နဲ႕ ေရဒါေတြ ပ်က္စီးသြားေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ရန္သူ႕တပ္ေတြကို ေခ်မွဳန္းရမယ္။ တျပိဳင္တည္းမွာပဲ စိတ္ဓာတ္စစ္ေဆးေရး လုပ္ဖို႕ လိုအပ္တယ္။ ဘယ္လိုအေျခအေနေတြမွာ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းေအာင္ လုပ္လို႕ ရႏိုင္မလဲ။ ေခါင္းေဆာင္မွဳ အားနည္းခ်က္နဲ႕ အေတြးအေခၚေတြ ရွဳပ္ေထြးေစမွဳေတြဟာ စိတ္ဓာတ္စစ္ဆင္ေရးရဲ႕ အဓိက လက္နက္ေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒီအတြက္ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ဖမ္းဆီးျပီး၊ commander capability ေလ်ာ့သြားေအာင္ လုပ္ဖို႕နဲ႕ ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးယႏၱရားေတြကို အသံုးျပဳျပီး အေတြးအေခၚ ရွဳပ္ေထြးေစမွဳေတြကို ဟန္ခ်က္ညီလုပ္ႏိုင္ရင္ ရန္သူကို စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းေအာင္ လုပ္ယူလို႕ ရႏိုင္မယ္"

ဆရာက ဒီစကားေတြကို ႏွုတ္ကလဲေျပာ၊ slide show နဲ႕ နမူနာပံုေတြကို ျပသခဲ့သလို၊ ကြန္ပ်ဴတာလက္ေတြ႕သင္ခန္းစာ အခ်ိန္မွာလဲ Probabilistic Graphic Models ေတြကို အသံုးျပဳျပီး၊ စီမံခ်က္ေတြ ေရးဆြဲေစခဲ့ပါတယ္။

ဘ၀ ရပ္တည္မွဳ အလုပ္အကိုင္ေတြအတြက္ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္တဲ့ သင္ခန္းစာေတြပါပဲ။

နိဂံုး

ဘ၀မွာ မေရရာ၊ မေသခ်ာမွဳ (uncertainty) နဲ႕ ပတ္သက္ျပီး၊ လူအမ်ိဳးမ်ိဳးဆီက အေတြးအျမင္မ်ားစြာကို ရခဲ့ဖူးပါတယ္။ အယူအဆေတြကေတာ့ အမ်ိဳးမ်ိဳးပါပဲ။ အမွန္တရားဆိုတာကလဲ ရွာေဖြေလ၊ ခက္ခဲေလ။ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ မေသခ်ာ၊ မေရရာတဲ့ ေလာကၾကီးမွာ ဘယ္သူ႕အျမင္၊ ဘယ္သူ႕အေတြး၊ ဘယ္သူ႕အလုပ္ကက မွန္ကန္တယ္ဆိုတာ ေသခ်ာေပါက္မေျပာႏိုင္ေပမယ့္၊ လက္ေတြ႕မွာ အက်ိဴးေက်းဇူးျဖစ္ထြန္းေစတဲ့ အေတြးအျမင္၊ သင္ခန္းစာေတြကို အသံုးျပဳရင္းနဲ႕ မေရရာ၊ မေသခ်ာမွဳေတြကို ရင္ဆိုင္ျဖတ္သန္းၾကမယ္ ဆိုရင္ျဖင့္---------------------။

ခင္မမမ်ိဳး (၁၊ ၅၊ ၂၀၁၁)
uncertainty.pdfuncertainty.pdf
40K   View   Download  

Peace Walk on May 3, Tuesday

We are doing a Peace Walk on May 3, Tuesday for the victims of the recent conflict happened in Chittagong Hill Tracts, Bangladesh.
It was between Marma Buddhists and Bengali Muslims.

Please spread around the words and we very much to see you as well to support us.
Metta