ရခိုင္အေရးတြင္ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ စာနာေထာက္ခံသည့္ ႏုိင္ငံတကာ ကာကြယ္ရပ္တည္မႈအခ်ိဳ႕ရွိလာ

==============================
ရခုိင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡႏွင့္ ဘဂၤါလီအေရးအေပၚ ျမန္မာအစိုးရကိုင္တြယ္မႈအေပၚ ႏုိင္ငံတကာမီဒီယာ အမ်ားအျပားႏွင့္ အစိုးရမ်ားက ေဝဖန္ေထာက္ျပမႈမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံဘက္က ကာကြယ္ရပ္တည္မႈအခ်ိဳ႕ ရွိလာခဲ့သည္။
အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရးသည္ ျပင္ပကမၻာမွ ေဝဖန္ရန္ခက္ခဲလြန္းၿပီး ႐ႈပ္ေထြးလြန္းသည့္ အေျခအေနတစ္ရပ္အျဖစ္ အေလးအနက္ ေထာက္ျပမႈမ်ား ရွိလာသည္။ ဩစေၾတးလ်ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကီဗင္႐ုဒ္က ျမန္မာ အစိုးရေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္ ခက္ခဲလြန္းသည့္ ျပႆနာ တစ္ရပ္ကို ရင္ဆုိင္ေနရေၾကာင္း လက္ေတြ႕က်က်လက္ခံၿပီး သူ႔အေပၚ အထင္မွားေဝဖန္မႈမ်ား မျပဳလုပ္သင့္ေသးေၾကာင္း ေထာက္ခံ ေျပာၾကားသည္။
ဩစေၾတးလ် ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ႏွစ္ႀကိမ္တိုင္ တာဝန္ယူဖူးသည့္ ႐ုဒ္က ‘‘ဘဂၤါလီအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာက ျမန္မာအစိုးရေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေပၚပံုခ်ၿပီး ဖိအားေပး ေဝဖန္ေနတာကို သတိျပဳမိပါတယ္။ သူဟာ ႏိုဗယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ တစ္ေယာက္ပါ။ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ဆယ္စုႏွစ္ေတြ ၾကာျမင့္တဲ့အထိ အနစ္နာခံႀကိဳးစားခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနမွာ သူ႔ကို ဝိုင္းၿပီး အျပစ္ဖို႔ေနမယ္ဆုိရင္ လမ္းေၾကာင္းမွားေနပါတယ္။ မရင့္က်က္လြန္းရာက်ပါလိမ့္မယ္’’ ဟု သတိေပးခဲ့သည္။
ထို႔အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ သက္တမ္းႏုနယ္ေသာ ဒီမိုကေရစီအစိုးရအေပၚ လြန္လြန္ကြၽံကြၽံေဝ ဖန္ထိုးႏွက္ေနပါက ဒီမိုကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္မႈအေပၚ ႀကီးမားစြာထိခုိက္သက္ေရာက္သြားလိမ့္မည္ဟုလည္း ႐ုဒ္က ေထာက္ျပခဲ့သည္။ ‘‘ျမန္မာႏုိင္ငံ ေရွ႕ဆက္ရမယ့္ခရီးက အရွည္ႀကီးက်န္ပါေသးတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ႏုိင္ငံရဲ႕တိုးတက္ႀကီးပြားေရးက႑ေတြအတြက္ လုပ္စရာ အမ်ားႀကီးရွိေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘဂၤါလီအေရးက အဟန္႔အတားေတြ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ေနေစတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ရာစုႏွစ္ဝက္ေလာက္ကာလအတြင္းမွာ တစ္ခုတည္းေသာ ဒီမိုကေရစီအစိုးရတစ္ရပ္ကို စြန္႔ခြာလုိ႔ မျဖစ္ပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ၊ တရားမွ်တမႈနဲ႔ လူ႔အခြင့္အ ေရးေတြကို ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းေတြနဲ႔အညီ ေဖာ္ေဆာင္ဖုိ႔ အားေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္’’ဟု ၎က ဆိုသည္။
မၾကာမီက France 24 သတင္းဌာနႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးတြင္ အေမရိကန္အစိုးရက ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ Chief of Mission အျဖစ္ ခန္႔အပ္ခဲ့ဖူးသူ ပရက္စ္လာအန္းကလပ္က ရခိုင္ျပည္နယ္၌ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ကို အရွိအတိုင္း လက္ခံရန္ႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာအေနျဖင့္ ရခိုင္အေရးကို အခ်က္အလက္မခိုင္မာဘဲ စြပ္စြဲေနမႈမ်ား လံုးဝမလုပ္သင့္ေၾကာင္း ေဝဖန္ခဲ့သည္။
‘‘ရခိုင္မွာ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခုိက္မႈတစ္ခု တကယ္ျဖစ္ခဲ့တာ။ ဒီတိုက္ခုိက္မႈဟာ ျပည္ပကေနလာတယ္။ အၾကမ္းဖက္သမားေတြက လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္အမ်ားအျပားကို သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ကိုဖီအာနန္ရဲ႕ ေကာ္မရွင္ကတင္ျပတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြဟာ ျပႆနာ ေတြကို ေရရွည္မွာ ေျပလည္သြားေစမယ္လုိ႔ လက္ခံသေဘာတူခဲ့တယ္။ အဲဒါကို ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီးသေဘာအေနနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈ ေတြ ေပၚလာတာ။ ဒါက အၾကမ္း ဖက္သမားေတြရဲ႕နည္းဗ်ဴဟာတစ္ခုဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ မလိုဘူး’’ဟု သူက ျပတ္ျပတ္သားသား မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့သည္။
ထို႔အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လူမႈေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးအေျခအေနသည္ အလြန္႐ႈပ္ေထြးၿပီး နားလည္ရခက္ေၾကာင္း၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ထိလြယ္ရွလြယ္ရွိလြန္းသည့္ ျပည္တြင္း ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္မ်ိဳး၏ ဗဟိုခ်က္မွ ထိန္းညႇိ ကိုင္တြယ္ေနရသည္ကို နားလည္သင့္ေၾကာင္း အန္းကလပ္က ေျပာၾကားသည္။
အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန အေရွ႕ေတာင္အာရွဆိုင္ရာဌာနခြဲ ဒုတိယလက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ပက္ထရစ္မာဖီက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္၏ အႀကံျပဳေထာက္ခံခ်က္မ်ားအတိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္တိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ အားထည့္ႀကိဳးစားေနခ်ိန္တြင္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခုိက္မႈမ်ား စတင္ ျဖစ္ပြားလာသည္ကို ေထာက္ျပ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။
‘‘လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္ေလာက္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သူ႔ရဲ႕အစိုးရဟာ ကုလသမဂၢအတြင္း ေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္မႈနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႕စည္း ခဲ့တယ္။ ဩဂုတ္ ၂၅ ရက္မွာ ေကာ္မရွင္က အၿပီးသတ္အစီရင္ခံစာနဲ႔ အႀကံျပဳတင္ျပခ်က္ေတြကို ေၾကညာခဲ့တယ္။ အဲဒီေန႔မွာပဲ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြ စတင္လာတာ။ တိုးတက္လာတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ အခ်ိန္ကိုက္ျဖစ္လာတာပါ’’ဟု မာဖီက ဆိုသည္။ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အေထာက္အပံ့မ်ား ျပန္လည္ရရွိရန္ ႏုိင္ငံတကာ အသိုက္အဝန္းက ေရာ၊ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားကပါ ပူးေပါင္းကူညီရန္ လိုအပ္မည္ဟု ၎က သံုးသပ္ခဲ့သည္။
ထုိအေတာအတြင္း တ႐ုတ္ဩဇာႀကီးမားသည့္ သတင္းစာႀကီးတစ္ေစာင္ျဖစ္ေသာ Global Times ကလည္း မာလာလာယူ ဆြတ္ဖ္ဇိုင္အေနျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေဝဖန္ျခင္းမျပဳမီ သင္ယူစရာ မ်ားစြာလိုေသး ေၾကာင္း တံု႔ျပန္ ေရးသားခဲ့သည္။ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံသူ မာလာလာက ဘဂၤါလီမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား ဒုကၡေရာက္ ေနျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တာဝန္ယူထိုက္ေၾကာင္း လူသိရွင္ၾကား ေဝဖန္ခဲ့သည္။ မာလာလာသည္ ပါကစၥတန္တြင္ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ား ပညာသင္ယူခြင့္ရရွိေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားခဲ့ၿပီး အသက္အငယ္ဆံုး ႏိုဗယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္အေနျဖင့္ မွတ္တမ္းဝင္ခဲ့သည္။
Global Times က မာလာလာအေနျဖင့္ သူကဲ့သို႔ပင္ ႏိုဗယ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ တစ္ဦးျဖစ္ေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို Twitter ေပၚတြင္ လက္လြတ္စပယ္ ေဝဖန္ျခင္းမျပဳမီ ရခုိင္ျပည္နယ္ ျပႆနာမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ အေျခခံက်က် ေလ့လာဆန္းစစ္သင့္ေၾကာင္း ေရးသားထားသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ ျဖစ္ပြားေနေသာ ပဋိပကၡမ်ားသည္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားက လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားကို တိုက္ခုိက္ခဲ့ရာမွ စတင္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ထိုအေျခအေနအတြက္ မျဖစ္မေန တံု႔ျပန္ခဲ့ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား အစျပဳခဲ့သည့္ ကိစၥသည္ ဘဂၤါလီမ်ားကို သာမကဘဲ ေဒသခံရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားကိုပါ ထိခုိက္ေစခဲ့ ေၾကာင္း တ႐ုတ္သတင္းစာက ေထာက္ျပခဲ့သည္။
ထို႔အျပင္ ရခုိင္ျပည္နယ္အေရးသည္ အလြန္႐ႈပ္ေထြးၿပီး အခ်ိန္တိုအတြင္း ေျဖရွင္းရန္ မျဖစ္ ႏုိင္သည္ကို မာလာလာအေနျဖင့္ ေလ့လာသေဘာေပါက္ရန္ လို ေၾကာင္း၊ ေနာက္တစ္ခ်က္မွာ ငယ္ရြယ္သည့္ ႏိုဗယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုရွင္ မိန္းကေလးသည္ တာလီဘန္တို႔၏ လက္ခ်က္ေၾကာင့္ အသက္ေဘးႏွင့္ နီးစပ္လြန္းသည့္ အႏၱရာယ္မ်ိဳး ႀကံဳခဲ့ဖူးေၾကာင္း၊ မြတ္စလင္အစြန္းေရာက္အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၏ ၾကမ္းတမ္းရက္စက္မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ကိုယ္တိုင္ ကိုယ္က် ခံစားနားလည္ႏုိင္ဖြယ္ ရွိေနေၾကာင္း ေရးသားထားခဲ့သည္။
မာလာလာသည္ သူအျပစ္ တင္ေနေသာသူသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၏ အႏွစ္သာရကို အမွန္တကယ္ နားလည္ခံစားတတ္မႈမရွိဟုယူဆၿပီး ကိုယ္တိုင္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဖန္တီး တည္ေဆာက္ႏုိင္သူတစ္ဦး၏ ဟန္ပန္မ်ိဳးျဖင့္ ေဝဖန္ေျပာဆိုျခင္းမ်ားမျပဳမီ သင္ယူစရာမ်ားစြာ က်န္ေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း၊ မာလာလာသည္ မြတ္စလင္အစြန္းေရာက္မ်ား၏လက္ခ်က္ေၾကာင့္ ၂၀၁၂ က ေသေဘးႏွင့္အလြန္နီး စပ္ခဲ့ဖူးရာသူ အဓိက ပစ္မွတ္ထားသင့္သူသည္ မြတ္စလင္အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္လႈပ္ရွားမႈမ်ားသာ ျဖစ္သင့္ေၾကာင္း Global Times က တန္ျပန္ေထာက္ျပ ေဝဖန္ခဲ့သည္။
===========
7Day News journal
via ေဖေအာင္
@K(MSK)
http://7daydaily.com/story/107299

အစၥလာမၼစ္အစြန္းေရာက္ဝါဒ၏ အနာဂတ္

Written by  ဘာသာျပန္သူ - ေကာင္းထက္ဝင္း (ရန္ကုန္တကၠသိုလ္)

 အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္ဝါဒက အေနာက္အတြက္ ဖန္တီးလိုက္တဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကဘာလဲ။ အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္ဝါဒရဲ႕ ဇာစ္ျမစ္ေတြက ဘာေတြလဲ။ အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္ဝါဒကို မီးထိုးေပးရာမွာ အစၥလာမ္ကိုယ္၌က ပါဝင္တဲ့အခန္းက႑က ဘာလဲ။ အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္ေတြရဲ႕ အဓိက ရည္မွန္းခ်က္ေတြက ဘာေတြလဲ။ အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္ေတြအတြက္ ဒီရည္မွန္းခ်က္ေတြ ေအာင္ျမင္ႏိုင္စရာ အလားအလာ ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲ။ အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္ဝါဒရဲ႕ အနာဂတ္ကို ထိခိုက္ေစမယ့္ အေၾကာင္းျခင္းရာေတြက ဘာေတြလဲ။ အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္ဝါဒကို တိုက္ခိုက္ရာမွာ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြ ပါဝင္ရမယ့္ အခန္းက႑က ဘာလဲ။ အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္ဝါဒက တစ္ကမၻာလံုးရဲ႕လံုၿခံဳေရးကို ဘယ္ေလာက္ၾကာေအာင္ ၿခိမ္းေျခာက္ အႏၲရာယ္ေပးေနမွာလဲ။ ဤေမးခြန္းမ်ားအေပၚ လီကြမ္ယု၏ ေျဖၾကားခ်က္မ်ားတြင္ စင္ကာပူ၏ အိမ္နီးခ်င္းတို႔မွာ မြတ္ဆလင္ ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ေနၿပီး စင္ကာပူမွာ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခိုက္မႈမ်ား၏ ပစ္မွတ္တစ္ခု ျဖစ္လာစရာ အလားအလာရွိေနပံုကို ထင္ဟပ္ေဖာ္ျပထားပါသည္။ အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္ဝါဒက အေနာက္အတြက္ ဖန္တီးလိုက္တဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္မႈက ဘာလဲ။
ကြန္ျမဴနစ္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံေတြအၾကားမွာ ႀကီးမားတဲ့သေဘာ ကြဲလြဲမႈမရွိေတာ့ဘူး။ အခု အဲဒီလို သေဘာ ကြဲလြဲမႈက မြတ္ဆလင္ အၾကမ္းဖက္သမား ေတြကတစ္ဖက္ ယူအက္စ္၊ အစၥေရးနဲ႔ သူတို႔ကို ေထာက္ခံသူေတြက တစ္ဖက္ အၾကားမွာရွိေနတာ။ ဆင့္ပြားတုိက္ပြဲ ကေတာ့ စစ္ေသြးၾကြ အစၥလာမၼစ္နဲ႔ စစ္ေသြးၾကြမဟုတ္တဲ့ ေခတ္သစ္ဝါဒီ အစၥလာမ္ေတြၾကားက တိုက္ပြဲပဲ။ လူမႈဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္မႈသမုိင္းမွာ အရင္က ရင္မဆိုင္ခဲ့ဖူးတဲ့ အေျခအေနသစ္ တစ္ခုနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရင္ဆိုင္ေနၾကရတာ ျဖစ္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ တျခားသူေတြ ထိခိုက္ပ်က္စီးဖို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ လိုလိုလားလား ဖ်က္ဆီးပစ္မယ့္ လူတစ္စုရွိေနတယ္။ သူတို႔အရင္ ရွိခဲ့တာက တမီးလ္က်ားေတြ။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔က အခိုင္အမာရွိတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ တစ္ခုအတြက္ တိုက္ခဲ့ၾကတာ။ သီရိလကၤာက တမီးလ္ေတြ ေနစရာကိုယ္ပိုင္ ေဒသတစ္ခုရဖို႔ အတြက္ပဲ။ အခုဟာက ဘာသာေရးခံယူခ်က္က ေပါက္ဖြားလာတဲ့ တျခား အေၾကာင္းျပခ်က္ တစ္ခုအတြက္၊ အစၥလာမ္အတြက္ တိုက္ေနၾကတာ။ အယ္လ္ေကဒါစတုိင္ အၾကမ္းဖက္ ဝါဒက တစ္ကမၻာလံုးအႏွံ႔ ပ်ံ႕တာေၾကာင့္ ဆန္းသစ္ၿပီး တစ္မူထူးတယ္။ ေမာ္ေရာ့ကို ႏိုင္ငံက အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုဟာ အင္ဒိုနီးရွား မွာရွိတဲ့ အစြန္းေရာက္ အုပ္စုေတြရဲ႕ ဆႏၵေဇာကို လံႈ႕ဆြေပးႏုိင္တယ္။ ကမၻာတစ္ဝန္းလံုးက ဒီအစြန္းေရာက္သမား ေပါင္းစံု ေတြထဲမွာ တူညီတဲ့ တစ္ယူသန္ အစြဲႀကီးစိတ္ ရွိတယ္။ ဒီအစၥလာမၼစ္ အၾကမ္းဖက္ဝါဒေတြ တစ္ဟုန္ထိုး အံုၾကြလာတာကို ႏွိမ္နင္းဖို႔က ႏွစ္ေပါင္း အေတာ္ၾကာလိမ့္မယ္။ ေလာေလာဆယ္ ကမၻာႀကီးမွာ ဒီအၾကမ္းဖက္သမား ေတြလက္ထဲ ဖ်က္အားျပင္း လက္နက္ေတြ ေရာက္သြားမယ့္ အႏၲရာယ္ ရွိေနတယ္။ ဒီလို သာေရာက္သြားခဲ့ရင္ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ ေကာင္းတဲ့ သတ္ျဖတ္ပြဲႀကီး ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။ ရန္လိုတဲ့ ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္ေတြကို ဒါေၾကာင့္ ရပ္ဆိုင္းပစ္ရ မယ္။ သူတို႔ သိုေလွာင္ထားတဲ့ လက္နက္ေတြ၊ ပစၥည္းေတြကိုလည္း သိမ္းရမယ္။
အစၥလာမ္က ဘာျပႆနာမွ ရွိခဲ့တာ မဟုတ္ဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း ေခတ္ၿပိဳင္ ရက္ဒီကယ္ အစၥလာမ္ဆိုတဲ့ အစၥလာမ္ဝါဒက ျပႆနာ။ ေရနံနဲ႔ မေရာယွက္တဲ့ အစၥလာမ္ ဝါဒက အႏၲရာယ္ ေပးႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အစၥလာမ္ဝါဒ အေပါင္း ေရနံကေတာ့ အႏၲရာယ္ေပးဖို႔ လြယ္ကူတဲ့ အေရာအဖက္ ျဖစ္သြားၿပီ။ အစၥလာမ္ဝါဒအေပါင္း ေရနံ အေပါင္း ဖ်က္အားျပင္းလက္နက္ ညီမွ်ျခင္း အႏၲရာယ္ပဲ။ ႏ်ဴကလီးယား ထုတ္လုပ္ႏုိင္စြမ္းရွိတဲ့ အီရန္ႏိုင္ငံက ပထဝီႏိုင္ငံေရး ခ်ိန္ခြင္လွ်ာကို သိသိသာသာ ေျပာင္းပစ္လိမ့္မယ္။ တျခား အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ႏိုင္ငံေတြကလည္း ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ရခ်င္လာၾကလိမ့္မယ္။ WMD (ဖ်က္အားျပင္းလက္နက္) အတြက္ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္စြမ္း ရွိတဲ့ ပစၥည္းေတြ အၾကမ္းဖက္ သမားေတြလက္ထဲ ေရာက္သြားမယ့္ အခြင့္အလမ္း ေတြလည္း ပိုမ်ားလာလိမ့္မယ္။ အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္ဝါဒရဲ႕ ဇာစ္ျမစ္ေတြက ဘာေတြလဲ။
အစၥေရး-ပါလက္စတိုင္း ပဋိပကၡက အစၥလာမၼစ္ အၾကမ္းဖက္ဝါဒ ေပၚေပါက္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္း မဟုတ္ဘူး။ မြတ္ဆလင္ေတြ အထူးသျဖင့္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းက မြတ္ဆလင္ ေတြၾကားမွာ အေနာက္က သူတို႔အေပၚ ႏွိမ့္ခ် ဆက္ဆံခဲ့တာ ၾကာလွၿပီ။ အခု သူတို႔ေခတ္ ေရာက္ၿပီလို႔ အေလးအနက္ ယံုၾကည္ေနၾကတယ္။ ၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြနဲ႔ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြမွာ အာရပ္မ်ဳိးႏြယ္လံုး ဆိုင္ရာ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒက မြတ္ဆလင္ကမၻာ စည္းလံုးညီၫြတ္ေရးကို ေဆာင္ရြက္မေပးႏုိင္ေတာ့ အစၥလာမ္ အစြဲသန္စိတ္က ညီၫြတ္ေအာင္ ေပါင္းစည္းေပးမယ့္ တျခားေရြးစရာ အင္အား တစ္ခုျဖစ္လာခဲ့တယ္။
ေအာင္ျမင္မႈ သိပ္မရၾကသူေတြ အတြင္းမွာ ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈ ကင္းမဲ့စိတ္၊ အပယ္ခံစိတ္ေတြေပၚ မွီၿပီး စစ္ေသြးၾကြအစၥလာမ္က ရွင္သန္တာ။ ဒါ့အျပင္ ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းကို အဓိက အားျဖင့္ ယူအက္စ္က ဦးေဆာင္ၿပီး ေမာင္းႏွင္တာ ဆိုေတာ့ စစ္ေသြးၾကြအစၥလာမ္က အေမရိကားနဲ႔ အေမရိကန္ေတြဟာ အစၥလာမ္ကို ၿခိမ္းေျခာက္သူအျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ၾကတယ္။ အေမရိကားက အစၥေရးကို အခိုင္အမာ ေထာက္ခံတာကလည္း သူတို႔စိုးရိမ္ ထိတ္လန္႔စိတ္ကို ဆြေပးေနတာပဲ။ ဒါေပမဲ့ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ျပႆနာ ေျဖရွင္းၿပီးသြားရင္ေတာင္ အၾကမ္းဖက္ဝါဒက ဆက္ရွိေနဦးမွာ။
အစၥေရးႏုိင္ငံ ထူေထာင္လုိက္ ကတည္းက အေရွ႕အလယ္ပိုင္း အာရပ္ေတြက သူတို႔ စာသင္ေက်ာင္းေတြ၊ ဘာသာေရး ေက်ာင္းေတြ၊ ဗလီေတြမွာ ဂ်ဴးမုန္းတီးေရး၊ အစၥေရးမုန္းတီးေရးကို သင္ေပးေန ခဲ့ၾကတာ။ ဒါကို အသိမ္းပိုက္ခံ ပါလက္စတိုင္း နယ္ေျမထဲ အင္အားႀကီးမားတဲ့ အစၥေရးရဲ႕ စစ္ေရး က်ဴးေက်ာ္မႈေတြကို ထပ္တလဲလဲျပေနတဲ့ မီဒီယာပံုရိပ္ေတြနဲ႔ မၾကာခဏ အားျဖည့္ေပး ၾကတယ္။ ကြက္တိကြက္ၾကား စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္တဲ့ အႏွစ္ ၄၀ ေနာက္ပိုင္းမွာ တစ္ခ်ိန္က ဂုဏ္ယူ ဝင့္ၾကြားေလာက္တဲ့ အစၥလာမ္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းဟာ အေနာက္ အထူးသျဖင့္ အေမရိကားေၾကာင့္ ဆုတ္ယုတ္သြားၿပီး အေမရိကားရဲ႕ လိင္မႈကိစၥေလာ္လီတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈေၾကာင့္ ေဖာက္ျပန္ ပ်က္စီးသြားၿပီ ဆိုၿပီး အာရပ္ေတြ ေဒါသထြက္ အရွက္ရၾကတယ္။
ပါလက္စတိုင္း ပဋိပကၡ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းသြားရင္ အစြန္းေရာက္ေတြ အတြက္ အလြယ္တကူ လံႈ႕ေဆာ္စည္း႐ံုးစရာ အခ်က္တစ္ခု လက္လြတ္သြားမယ္။ ဒါေပမဲ့ အာရပ္ႏိုင္ငံ ေတြနဲ႔ အစၥလာမ္ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ စစ္ေသြးၾကြ အုပ္စုေတြ က်႐ံႈးသြားတာ မေတြ႔ရေသးရင္ အာရပ္မဟုတ္တဲ့ မြတ္ဆလင္ကမၻာက ဂ်မားအစၥလာမီယားနဲ႔ တျခားစစ္ေသြးၾကြ အုပ္စုေတြက အစြန္းေရာက္ေတြ စုေဆာင္းတာ ဆက္လုပ္ေနၾကဦးမွာပဲ။ အစၥေရး- ပါလက္စတိုင္း ေျပၿငိမ္းမႈ ရသြားရင္ေတာင္မွ အာရပ္မဟုတ္တဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြကို တစ္ယူသန္ဝါဒနဲ႔ စစ္ေသြးၾကြလႈပ္ရွားမႈဟာ ေအာင္ ျမင္ဖို႔ အလားအလာ မရွိေၾကာင္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း လက္ေတြ႔ျပသႏုိင္ေအာင္ ယူအက္စ္နဲ႔ သူ႔အေနာက္တိုင္း မဟာမိတ္ေတြက အစၥလာမ္ စစ္ေသြးၾကြဝါဒကို စီးပြားေရး၊ စစ္ေရးအျပင္ တျခားနည္းလမ္း ေတြနဲ႔ပါ အေသအခ်ာ ေခ်မႈန္းပစ္ရမယ္။
အေရွ႕ေတာင္အာရွက အစၥလာမ္ရဲ႕ သေဘာသဘာဝက လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အတြင္းမွာ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့တယ္။ ပထမဦးဆံုး ၁၉၇၃ ခုႏွစ္တုန္းက ေရနံေဈးေလးဆ တက္သြားၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေဆာ္ဒီအာေရးဗီးယား ႏိုင္ငံက တစ္ကမၻာလံုးမွာ ဗလီေတြ၊ ဘာသာေရးေက်ာင္းေတြ ေဆာက္ေပးၿပီး ဘာသာေရးဆရာေတြ လစာေထာက္ပံ့တဲ့ သာသနာျပဳ လႈပ္ရွားမႈကို ရက္ရက္ေရာေရာ ေငြေၾကးပံ့ပိုး ေပးခဲ့တယ္။ အဲဒီေနာက္ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္ အီရန္မွာ ရွားဘုရင္ကို ဖယ္ရွား ပစ္လိုက္တာက အစၥလာမ္ရဲ႕ ပါဝါအေပၚ မြတ္ဆလင္ေတြ ယံုၾကည္သက္ဝင္ၾကပံုကို အႀကီးအက်ယ္ ၾသဇာ သက္ေရာက္ခဲ့တယ္။
ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြ နဲ႔ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြအတြင္း အာဖဂန္နစၥတန္ ဂ်ီဟတ္စစ္ပြဲကို အေရွ႕ေတာင္အာရွက မြတ္ဆလင္ေပါင္းမ်ားစြာ ပါဝင္ ဆင္ႏႊဲၾက တဲ့အတြက္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ မြတ္ဆလင္ အေတာ္မ်ားမ်ား အစြန္းေရာက္ေတြ ျဖစ္သြားၾကတယ္။
ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီက မြတ္ဆလင္ေတြကို "ခင္ဗ်ားတိုလိုက္နာတဲ့ ဘာသာေရး က်င့္စဥ္ေတြက ဘာေၾကာင့္အလြန္အမင္း စည္းကမ္းႀကီးလာၾကတာလဲ" လို႔ ေမးတဲ့ အခါ သူတို႔ကေျဖတယ္။ "ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ပညာပိုတတ္တယ္။ ဒီေတာ့ ဘယ္ဟာကို လုိက္နာေစာင့္ထိန္း ၾကရမယ္ဆိုတာ ပိုသိတယ္" ဒါေပမဲ့ ဒီ့ထက္ အေရးပါတဲ့ အေၾကာင္းရင္းက မြတ္ဆလင္ ကမၻာရဲ႕ အခ်က္အခ်ာမွာရွိတဲ့ ဘာသာတူေတြရဲ႕ ဖိအားပဲ။ ဗလီေတြ၊ မဒရာဆာ ဘာသာေရးေက်ာင္းေတြ၊ ဘာသာေရးဆရာ ေတြကို ေထာက္ပံ့ေပးတဲ့ ေဆာ္ဒီရန္ပံုေငြ ေတြေၾကာင့္ ကမၻာအႏွံ႔ ဘာသာေရးစိတ္ ျပင္းျပမႈေတြ တိုးလာတာနဲ႔အမွ် အဲဒီလူေတြ အားလံုးက အသင့္အေနအထားနဲ႔ ႏိုးၾကား ေနၾကတယ္။ အဲဒီေနာက္ စိတ္ေဇာသန္သူ ေတြထဲက တခ်ဳိ႕ကို ဂ်ီဟတ္စစ္သည္ေတြ ျဖစ္လာေအာင္ အစြန္းေရာက္ ရယ္ဒီကယ္ ေတြက အပိုင္စီး ထိန္းထားလိုက္ၾကတယ္။ အယ္လ္ေကဒါနဲ႔ သူတို႔ေဒသခံ အစြန္းေရာက္ ေတြက ဗလီေတြမွာ သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ ဘာသာေရး သင္တန္းေတြအတြက္ သင့္ေတာ္မယ္ ထင္တဲ့သူ လူသစ္ေတြ စုေဆာင္းၾကတယ္။
ဒီသင္တန္းေတြမွာ ကမၻာအႏွံ႔ အဖိႏွိပ္ခံ မြတ္ဆလင္ေတြ အတြက္ တိုက္ပြဲဝင္ဖို႔က ဘာသာေရးကိုင္း႐ိႈင္းတဲ့ မြတ္ဆလင္ အားလံုးရဲ႕တာဝန္ျဖစ္တယ္။ လိုအပ္ရင္ ဒီအေရးအတြက္ အသက္ေပးၿပီး အာဇာနည္ေတြ လုပ္ၾကရမယ္လို႔ သင္ၾကားၾကတယ္။
အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ မြတ္ဆလင္ ေတြက တျခားမြတ္ဆလင္ေတြနဲ႔ မတူဘူး။ သူတို႔က စိတ္ေအးလက္ေအး ရွိတယ္။ ေပါင္းရသင္းရတာ အဆင္ေျပတယ္။ ဒါေပမဲ့ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္ေက်ာ္အတြင္း ေရနံအက်ပ္အတည္း ျဖစ္ကတည္းက ေရနံေဒၚလာေတြက မြတ္ဆလင္ကမၻာမွာ အဓိကၾသဇာ သက္ေရာက္တဲ့ အခ်က္ျဖစ္လာတယ္။ အစြန္းေရာက္ေတြက ဘာသာေရး သိမ္းသြင္းတာေတြ လုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဝါဟာဘီဝါဒကို သင္ၾကားေပးတဲ့ ဗလီေတြ၊ ဘာသာေရး ေက်ာင္းေတြ ေဆာက္ခဲ့ၾကတယ္။ တရားေဟာ ဆရာေတြ ေစလႊတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ညီလာခံေတြ က်င္းပခဲ့ၾကတယ္။ ကမၻာအႏွံ႔ ျဖန္႔တာ ကြန္ရက္ဖြဲ႕တာေတြ လုပ္ခဲ့ၾကတယ္။
(တန္ဖိုးအဆင့္သတ္မွတ္တဲ့) ေရႊစံခ်ိန္က ေဆာ္ဒီအာေရးဗီးယား ျဖစ္တယ္။ ေဆာ္ဒီအာေရးဗီးယား ဟာ တကယ့္အစစ္အမွန္ ဘာသာေရးကိုင္း႐ိႈင္းတဲ့ မြတ္ဆလင္ေတြ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း အေရွ႕ေတာင္အာရွ မြတ္ဆလင္ေတြ တကယ္ေတာ့ ကမၻာ တစ္ဝန္းလံုး မြတ္ဆလင္ေတြကို တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ လက္ခံ ယံုၾကည္လာေအာင္ လုပ္ခဲ့ၾကတယ္။

“ဂူထဲမွာပဲ ရွိေနေသးတယ္”

 (ဦး၀င္းတင္)

“ ၂၀၁၅ မွာ ဘာၿဖစ္မယ္ဆိုတာလည္း ဘယ္သူမွမေၿပာနိုင္ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို ့မွာ အေတြ ့အႀကံဳေတြ ရွိတယ္။ ၉၀ တုန္းကလည္းမဲအၿပတ္အသတ္နဲ ့ႏိုင္တာဘဲ။ အာဏာလႊဲေၿပာင္းတာေတြဘာေတြ မရွိဘူး။ ဗမာၿပည္မွာ စစ္တပ္ကလည္း ရွိေနေသးတယ္။ လႊတ္ေတာ္မွာလည္းစစ္တပ္ကေန ထြက္လာတဲ့လူေတြခ်ည္းဘဲ လုပ္ေနႀကတာ။ အစိုးရဆိုတာကလည္း ဦးတပ္တပ္ ဗိုလ္တပ္တပ္ ဒီလူေတြဘဲ။ ေၿပာခ်င္တာက တိုင္းၿပည္မွာ စစ္ဗိုလ္ေတြအုပ္ခ်ဳပ္ေနတုန္းဘဲ။ သူတို ့ကို တရား၀င္ၿဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးခဲ့တဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံုအေၿခခံဥပေဒကလည္းအာဏာအခ်ိန္မေရြး သိမ္းလို ့ရတယ္။ (ကာ/လံု) ေကာင္စီကလည္း စစ္ဗိုလ္( ၆) ဦး ပါတယ္။ စစ္၀တ္စစ္စား ၀တ္ထားတဲ့စစ္ဗိုလ္။ အဲဒီအဖြဲ႔က တိုင္းၿပည္မွာအေရးေပၚအေၿခအေနရွိရင္ ဥပမာ ရခိုင္ကိစၥလိုဟာမ်ိဳးေပါ့။ သူတို ့လုပ္ခ်င္ရင္ တိုင္းၿပည္အာဏာကို လႊဲေၿပာင္းယူလို ့ရတယ္။ အားနည္းခ်က္အေနနဲ ့ေၿပာရရင္ NLD ရဲ ့အားနည္းတာအဲ့ဒါဘဲ။ တိုင္းၿပည္ၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲေအာင္ ဘာမွမလုပ္ႏိုင္ဘူး။ လႊတ္ေတာ္ထဲကို အေၿခခံဥပေဒကို ၿပင္ဖို ့သြားတယ္။ ၿပင္ဖို ့လမ္းစ မရွိေသးဘူး။ ၿပင္လို ့လည္း မရႏိုင္ဘူး။ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထက္မွ ဆိုေတာ့၊ စစ္တပ္က ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေနေသးေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီးေတာ့ႀက့ံခိုင္ေရးေတြႀကားထဲမွာ ဘယ္လိုမွမရႏိုင္ဘူး။ ဒီအတိုင္းဘဲ ကၽြန္ေတာ္တို ့ဂူထဲမွာဘဲရွိေနေသးတယ္။ အစိုးရကိုေရာ ဘာေတြလုပ္ႏိုင္သလဲလို ့သြားေမးႀကည့္။ သူတို ့ဟာနဲ ့သူတို ့ေတာင္ တိုက္ႀကခိုက္ႀက ေၿပာတုန္းဆိုတုန္း ရွိေသးတယ္။ ဒီမိုကေရစီၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲေရး ဆိုတာဘယ္လိုၿဖစ္ေနလဲ။ လယ္သမားကိစၥေတြႀကည့္၊ ေရႀကီးတာေတြႀကည့္၊ တခ်ိဳ ့အာဏာပိုင္ေတြက ဒါေရႀကီးတာမဟုတ္ဘူးၿငင္းလို႔ မီဒီယာေတြကဓာတ္ပံုရိုက္ၿပမွ လက္ခံသြားႀကတယ္။ လူေတြဘယ္ေလာက္ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေနလဲ။ အလုပ္သမားေတြ ဘယ္ေလာက္ဆင္းရဲေနသလဲ။ ေႀကးနီေတာင္တို ့ဘာတို ့ ခင္ဗ်ားတို႔လည္း ႀကားမွာေပါ့။ လယ္သမားေတြလက္လုပ္လက္စားေတြ ဘာၿဖစ္လဲ။ ဘာမွ မၿဖစ္ေသးဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို ့ကအဲဒီေတာ့ ဂူထဲမွာရွိေနေသးတယ္လို ့ ေၿပာရမွာဘဲ။ ”

** ဦးဝင္းတင္ **

ႏိုင္ငံတကာစံႏွဳန္းမ်ားႏွင့္ျမန္မာႏိုင္ငံသားတစ္ခ်ိဳ ့၏ မ်ိဳးေဖါက္အျမင္

ကမၻာ့အဆိပ္အျပင္းဆံုး သစ္ပင္ (Manchineel)

ကမၻာ့အဆိပ္အျပင္းဆံုး သစ္ပင္ (Manchineel)
ကမၻာ့အဆိပ္အျပင္းဆံုး သစ္ပင္လို႔ အသတ္ခံထားရတဲ့ အပင္ကေတာ့ Manchineel အမည္ရ သစ္ပင္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
၁၅ မီတာအထိ ရွည္ႏိုင္တဲ့ အပင္မ်ိဳး ျဖစ္ျပီး အေမရိကန္ႏိုင္ငံ အေရွ ႔ေတာင္ပိုင္း ဖေလာ္ရီဒါျပည္နယ္မွာ အေတြ႔မ်ားပါတယ္။ ပင္လယ္ ကမ္းေျခေတြမွာ ေပါက္တတ္ျပီး ေရတိုက္စားျခင္းကို အဓိက ကာကြယ္ေပး တဲ့ အပင္မ်ား လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဆိပ္ကလည္း ေတာ္ေတာ္ျပင္းပါတယ္။

သူ႔မွာ ေပါက္တဲ့ အသီးဟာ ပန္းသီး ပံုသ႑န္နဲ႔ နီးစပ္ျပီး Manchineel Apple လို႔လည္း လူသိမ်ားပါတယ္။ ယင္းပန္းသီး တစ္လံုးဟာ လူ အေယာက္ ၂၀ ကို ေသေစႏိုင္ပါတယ္။ မိုးရြာေနတဲ့အခ်ိန္ ယင္း အပင္ေအာက္ သြားမခိုဖို႔ တားျမစ္ထားပါတယ္။ မိုးရြာခ်ိန္သြာခိုမိရင္ ခႏၶာကိုယ္ အေရအျပားမွာ မီးေလာင္ဒဏ္ရာလုိ အေရၾကည္ဖု မ်ား ေပါက္ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အပင္ကေန ႏို႔ရည္ အေရာင္ အဆင္းရွိတဲ့ အရည္မ်ား က်ဆင္းလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ပင္စည္ကိုလည္း သြားမကိုင္ဖို႔ တားထားပါတယ္။ ပင္စည္ကို ကိုင္မိရင္ လက္မွာလည္း အရည္ၾကည္ဖု ထပါတယ္။

အပင္ကို မီးရွုိ ႔ ရင္ ယင္းအပင္က အေငြ႔ တစ္မ်ိဳးထြက္ျပီး ယင္းအေငြ႔က မ်က္စိကန္းေစပါတယ္။ ရွုရွိုက္မိရင္လည္း မူးေမ့ျပီး အခ်ိန္မွီ ေဆး မေပးႏိုင္ရင္ ေသပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူတိုင္းေၾကာက္တဲ့ သစ္ပင္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ယင္း Manchineel (မန္ခ်င္းနီးလ္) သစ္ပင္မ်ား ေပါက္ေရာက္ရာ ေတာမ်ားသုိ႔ မသြားေရာက္ရန္လည္း တားျမစ္ ထားပါတယ္။

ေျမဆီလႊာအား ေရတိုက္စားျခင္းကို အဓိကကာကြယ္ေပးတဲ့ လုပ္ငန္း တစ္ခုေၾကာင့္လည္း ယင္းအပင္မ်ားကို မရွင္းလင္းပါဘူး။ ရွင္းလင္းရန္လည္း ခက္ခဲ အႏၱရာယ္ၾကီးတဲ့ အပင္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ သဘာဝအတိုင္း ေပါက္ေရာက္တာ ျဖစ္တဲ့အတြက္လည္း မပ်က္ဆီးေစဖို႔ ေစာင့္ေရွာင့္ထားပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ Manchineel (မန္ခ်င္းနီးလ္) သစ္ပင္နဲ႔ ပန္းသီးကုိ ေခတ္သစ္ ဧဒင္ သစ္ပင္ နဲ႔ ပန္းသီးလို႔ တင္စားေခၚေဝၚၾကေၾကာင္း သိရပါတယ္။
--
Ref: wiki

လက္ရွိၿဖစ္ပ်က္ေနေသာ ရခိုင္ၿပည္နယ္၏ ဘဂၤလီတိဳ႕ က်ဴးေက်ာ္မႈ အေပၚ ဆရာေတာ္ဦးဝီရသူ၏ အေရးေပၚမိန္႔ၾကားခ်က္

ကြန္နက္ရွင္အခက္အခဲေၾကာင့္ရုပ္သံဖုိင္ကုိဖြင့္လုိ ့
မရတဲ့ ညီအစ္ကုိေမာင္ႏွမေတြရဲ့ေတာင္းဆုိမူ ့ေၾကာင့္
ကြ်န္ေတာ္ နားေထာင္ျပီး ရုိက္ေပးလုိက္ပါတယ္...
-------------------------------------------------------

ျပည္ေထာင္စုတ၀ွမ္းလုံးမွာရွိတဲ့ တုိင္းရင္းသား
အေပါင္းတုိ ့ - ဦးဇင္း၀ီရသူ ရခုိင္အေရးနဲ ့ပတ္သက္
ျပီး စကားေျပာေနပါတယ္။

ရခုိင္အေရးအခင္းဟာ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြရဲ့
အေရးတခုတည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာတမ်ဳိးသား
လုံးရဲ့အေရးျဖစ္ပါတယ္။ ဘဂၤလီရဲ့ေနာက္ကြယ္မွာ
အာရပ္ကမၻာရွိေနေပမဲ့ ရခုိင္ေတြရဲ့ဘက္ကုိ ျမန္မာ
တုိင္းရင္းသားေတြေတာင္ မရွိတာကုိေတြ ့ေနရပါ
တယ္။ ဘဂၤလီေတြကုိ ၀ါကာအူဒင္ ကဦးေဆာင္ေန
ျပီးေတာ့ ၀ါကာအူဒင္ကုိ ဂ်လာလာနီက ျကုိးကုိင္
ေနတာပါ။ အာရပ္ကမၻာရဲ့ေထာက္ပံ့မူေတြနဲ ့ ၀ါကာ
အူဒင္တုိ ့ ဂ်လာလာနီတုိ ့က ဘဂၤလီေတြကုိ အမိန္ ့
ေပးျပီးေတာ့ စနစ္တက် ဂ်ီဟတ္စစ္ပြဲဆင္ႏႊဲေနၾက
တာပါ။

ျပီးခဲ့တဲ့ ေမလက ျမဳိ ့သုံးျမဳိ ့ကုိအပုိင္သိမ္းဖုိၾကံတဲ့
ဂ်ီဟတ္စစ္ပြဲ ျမဳိ ့သိမ္းတုိက္ပြဲ ထင္ရွားပါတယ္။
ကေလးငယ္ေတြကုိ စိတ္ၾကြေဆးေတြေၾကြးျပီး
ေတာ့ ေရွ ့ဆုံးကေန တုိက္ခုိင္းတာလည္း အာရပ္
စစ္ဗုိလ္ေတြပါပဲ။ အာရပ္စစ္ဗုိလ္ေတြဟာ အမ်ဳိးသၼီး
၀တ္စုံေတြ ၀တ္ျပီးေတာ့ တုိက္ပြဲထဲမွာ ရုပ္ဖ်က္ျပီး
ေတာ့ပါလာပါတယ္။ ျမဳိ ့သုံးျမဳိ ့တုိက္ပြဲကုိရွစ္ေလး
လုံးေန ့မွာ က်င္းပဖုိ ့စီစဥ္ထားေပမဲ့ ရုတ္တရက္
ေတာင္ကုတ္ျဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ သူတုိ ့တေတြဟာ
သတုိ ့ကုိယ္သူတုိ ့ ယုံၾကည္မူ အားၾကီးျပီးေတာ့ -
စစ္သင္တန္းေတြတက္ခဲ့တယ္ လက္နက္ေတြျပည့္
စုံျပီဆုိတဲ့ သေဘာနဲ ့ ေမလမွာ အခ်ိန္မတုိင္ပဲနဲ ့
ျမဳိ ့သုံးျမဳိ ့ကုိသိမ္းတဲ့ တုိက္ပြဲဆင္ႏႊဲခဲ့တာပါ။

မေအာင္ျမင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မေက်ပြဲ အခုအခ်ိန္
မွာ ထပ္ႏႊဲေနျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အဲသည္လုိထပ္ႏႊဲဖုိ ့
အတြက္လည္း ရခုိင္ျပည္ကုိ +ုိ +င္ +်ာ ႏုိင္ငံေၾက
ညာထားတာက သက္ေသရွိေနပါတယ္။ +ုိ +င္+်ာ
ႏုိင္ငံအျဖစ္ေၾကညာလုိက္တာဟာ ရခုိင္ျပည္ကုိ
အစၥလန္မစ္ စတိတ္ ထူေထာင္မယ္လုိ ့တရား၀င္
အသိေပးလုိက္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေၾကညာထား
တဲ့အတုိင္း တုိက္ခုိက္ေနပါျပီ။

ရခုိင္အေရးအခင္းဟာ လူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္းလုံး၀
မဟုတ္ပါဘူး။ က်ဴးေက်ာ္စစ္ပြဲ သက္သက္ ဂ်ီဟတ္
စစ္ပြဲ သက္သက္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပုိျပီး၀မ္းနည္း
စရာေကာင္းတာက ပါတီအဖြဲ ့အစည္းေတြက ရခုိင္
အေရးကုိ လစ္လွ်ဴရွဴထားၾကတာပဲျဖစ္ပါတယ္။
ျပည္သူအတြက္ဖြဲ ့စည္းထားတာမွန္ရင္ ျပည္သူကုိ
ကာကြယ္ၾကပါ။ တုိင္းျပည္အတြက္ ဖြဲ ့စည္းထား
တာမွန္ရင္ တုိင္းျပည္ကုိ ကာကြယ္ၾကပါ။ ရခုိင္အ
ေရးဟာ တမ်ဳိးသားလုံးအေရးျဖစ္တယ္ ဆုိတာကုိ
နားလည္ၾကပါ။ ရခုိင္ျပည္သူေတြကုိ ကာကြယ္ၾက
ပါ။ ရခုိင္ျပည္နယ္ၾကီးကုိ ကာကြယ္ၾကပါ။ ရခုိင္
ျပည္သူေတြ ရခုိင္ျပည္နယ္ကုိ ကာကြယ္ျခင္းျဖင့္
အမိျမန္မာျပည္ကုိ ကာကြယ္ဖုိ ့အခ်ိန္တန္ျပီလုိ ့
ဦးဇင္း ၀ီရသူ အတိအလင္းေၾကညာပါရေစ။
=========================

ၾကားသည့္အတုိင္း တလုံးမက်န္ အနီးစပ္ဆုံး
အပုိအလုိမရွိေအာင္ ရုိက္ထားပါေၾကာင္း -
လွဳိင္ဘြား/၈၈
=========================

ဆရာေတာ္ ဦး၀ိရသူ၏ မြက္ၾကားခ်က္ (ဗြီဒီယုိ ရုပ္သံ)
https://www.facebook.com/photo.php?v=239043939557406
====================================

ေျမငလ်င္မ်ားအတြက္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနၿပီလား

 

 

ေရးသားသူ- အားမာန္၊ ထြန္းခုိင္

ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္း ဟူးေကာင္းခ်ဳိင့္၀ွမ္းကို ျဖတ္သန္း၍ အိႏိၵယႏုိင္ငံတုိင္ေအာင္၊ ေတာင္ပိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသအားျဖတ္၍ ကပၸလီပင္လယ္အထိ ရွည္လ်ားလွေသာ စစ္ကုိင္းျပတ္ေရြ႕ေၾကာ (စစ္ကိုင္းငလ်င္ေၾကာ)ကို စတင္ေဖာ္ထုတ္ ေတြ႕ရွိလုိက္ၿပီးေနာက္ ေဒါက္တာ၀င္းေဆြအဖို႔ ခံစားခ်က္ႏွစ္မ်ဳိး ျဖစ္ေပၚလာသည္။

ယင္းမွာ လေပါင္းမ်ားစြာ ႀကိဳးပမ္းေဖာ္ထုတ္ခဲ့ရေသာ သုေတသနေအာင္ျမင္မႈအတြက္ ပီတိႏွင့္ ငလ်င္ေၾကာေပၚတြင္ ထိုင္ေနသည့္ ျမန္မာျပည္အတြက္ စုိးရိမ္ပူပန္မႈ။

“လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္မႈအေနနဲ႔ စိတ္ထဲမွာ ပီတိျဖစ္တယ္။ Second Thought (ဒုတိယအေတြး) ဒါကအႏၲရာယ္ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ငလ်င္အေၾကာင္းကို ပိုၿပီးေတာ့ ႏိႈက္ႏိႈက္ခၽြတ္ခၽြတ္ ေလ့လာျဖစ္တာ”ဟု အေမရိကန္ႏိုင္ငံ စတန္းဖို႔ဒ္တကၠသိုလ္မွ ဘူမိဗဒဘာသာရပ္ျဖင့္ ေဒါက္တာဘဲြ႕ယူခဲ့ေသာ ဘူမိေဗဒပညာရွင္ႏွင့္ ေျမငလ်င္ပညာရွင္ ေဒါက္တာ၀င္းေဆြက ေျပာပါသည္။

တကၠသိုလ္တြင္ ဆရာလုပ္ရင္း ၁၉၆၉ ခုႏွစ္တြင္ စစ္ကိုင္းၿမိဳ႕အနီးရွိ ျပတ္ေရြ႕တစ္ခုအား သူစတင္ သုေတသနျပဳသည္။ ျပတ္ေရြ႕အေသးတစ္ခုဟုသာ ထင္ခဲ့ေသာ္လည္း အခ်ိန္မ်ားစြာယူ၍ ကြင္းဆင္းသုေတသနျပဳရင္းမွ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျမပံုအလယ္တည့္တည့္မွ ျဖတ္သြားကာ ကီလိုမီတာ ၁၀၀၀ ခန္႔ရွည္ေသာ ဧရာမ သက္ရွိျပတ္ေရြ႕တစ္ခုျဖစ္မွန္း ေဒါက္တာ၀င္းေဆြ သိလုိက္ရေတာ့သည္။

“လားလား ငလ်င္ႀကီး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက စစ္ကိုင္းငလ်င္ေၾကာ တစ္ေလွ်ာက္မွာ လႈပ္ခဲ့တာပဲ။ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ပိုလႈပ္တယ္။ လူသိပ္မရွိလုိ႔ သက္သာခဲ့တာ”ဟု စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ေၾကာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆက္တိုက္ ေလ့လာသုေတသနျပဳကာ၊ ငလ်င္သမိုင္းကိုပါ ေရွးေဟာင္းဘုရား ႀကိဳၾကားမက်န္ ထဲထဲ၀င္၀င္ ေလ့လာရင္း ေတြ႕ရွိရခ်က္ကို ေဒါက္တာ၀င္းေဆြက ဆက္ေျပာသည္။ အင္း၀ငလ်င္၊ စစ္ကိုင္းငလ်င္၊ ပဲခူးငလ်င္စေသာ ငလ်င္ႀကီးမ်ားမွာ ထိုျပတ္ေရြ႕တစ္ေလွ်ာက္ လႈပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

သဘာ၀သယံဇာတႂကြယ္၀မႈမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ သေကၤတတစ္ခုျဖစ္သည္။ ေက်ာက္စိမ္း၊ ပတၱျမား၊ ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ဳိးစံု၊ ေရနံ၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕၊ သတၱဳမ်ဳိးစံု၊ ကၽြန္းသစ္စသျဖင့္ ေျမေပၚေျမေအာက္ သဘာ၀သယံဇာတ ေပါႂကြယ္၀လြန္းလွသည္။ ျမန္မာလူမ်ဳိး အားလံုးနီးပါးကလည္း တိုင္းျပည္၏ သယံဇာတႂကြယ္၀မႈကို ဂုဏ္ယူသည္။ တစ္ဖက္တြင္ သဘာ၀သယံဇာတ ေပါလွသကဲ့သုိ႔ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ အထူးသျဖင့္ ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ မ်ားျပားေအာင္ သဘာ၀က ဖန္တီးေပးထားျပန္ပါသည္။ ႏုိင္ငံ၏ ပထ၀ီအေနအထားမွာ စစ္ကိုင္းငလ်င္ေၾကာေပၚ ငုတ္တုတ္ထုိင္ေန႐ုံမွ်မက အျခား ေျမငလ်င္ေၾကာမ်ားလည္း ရွိေနေသး၏။ ေက်ာက္ၾကမ္းျပတ္ေရြ႕ေၾကာ၊ ကေဘာ္ျပတ္ေရြ႕ေၾကာ၊ ေရႊႀတိဂံျပတ္ေရြ႕၊ ေဒးဒရဲျပတ္ေရြ႕ စသျဖင့္။

ကမၻာတြင္ ေျမငလ်င္ အႏၲရာယ္ႀကီးေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံလည္း အပါအ၀င္ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာျပည္သူအမ်ားစုက ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ ႀကီးသည္ကို မသိၾကပါ။ ေခတ္အဆက္ဆက္ အစိုးရမ်ားကလည္း ေျမငလ်င္ႏွင့္ပတ္သက္္၍ လူထုသို႔ က်ယ္ျပန္႔စြာ ပညာေပးျခင္း မရွိခဲ့ပါ။

မိုးေကာင္း၊ မုိးညႇင္း၊ စစ္ကိုင္း၊ အင္း၀၊ ေပ်ာ္ဘြယ္၊ မိတၳီလာ၊ ၀မ္းတြင္း၊ ျမစ္သား၊ ေနျပည္ေတာ္၊ ေတာင္ငူ၊ ပဲခူး၊ သုံးခြစေသာ ၿမိဳ႕မ်ားေအာက္တြင္ စစ္ကိုင္းငလ်င္ေၾကာ တည္ရွိသည္။ ထိုၿမိဳ႕မ်ားသာမက အနီးတစ္၀ိုက္ရွိ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားမွာလည္း ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ကို သတိထားရန္လုိသည္။ ေျမငလ်င္ပညာရွင္မ်ားကေတာ့ လူေနသိပ္သည္းေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံေအာက္ပိုင္းတြင္ ေျမငလ်င္ႀကီးလႈပ္မည္ကို ပူပန္ေနသည္။ အထူးသျဖင့္ ပဲခူးေဒသတြင္ ငလ်င္လႈပ္မည္ကို စိုးရိမ္ေနၾကသည္။ ပဲခူးၿမိဳ႕တြင္ ၁၉၃၀ ေမလ ၅ ရက္က ျပင္းအား ရစ္ခ်္တာစေကး ၇ ဒသမ ၃ ပမာဏရွိ ေျမငလ်င္လႈပ္၍ ပဲခူးေဒသတြင္ လူ ၅၀၀၊ ရန္ကုန္မွ လူ ၅၀ ၀န္းက်င္ ေသဆံုးခဲ့သည္။ ယခုကာလ ထိုငလ်င္မ်ဳိး ျပန္လႈပ္ပါက လူေနပိုသိပ္သည္းလာကာ အေဆာက္အအံုပိုမ်ားလာ၍ ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးမႈ ပုိမ်ားႏိုင္ေၾကာင္း ေဒါက္တာ၀င္းေဆြက ေျပာသည္။

၂၁ ရာစုေရာက္သည့္တုိင္ ေျမငလ်င္လႈပ္မည္ကို ပညာရွင္မ်ား သိေသာ္လည္း မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ လႈပ္မည္ကိုမူ ျမန္မာသာမက ကမၻာမွ မည္သည့္ပညာရွင္မွ ႀကိဳတင္မခန္႔မွန္းႏုိင္ေသးပါ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ထားျခင္းမွာ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျမငလ်င္ပညာရွင္ႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာပညာရွင္တို႔က အႀကံျပဳသည္။

“အခုေတာ့ ငလ်င္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အင္ဂ်င္နီယာ အတတ္ပညာကလည္း ေတာ္ေတာ္တိုးတက္ေနၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ငလ်င္ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔က ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ မခန္႔မွန္းႏုိင္ဘူး။ ဘယ္ေနရာမွာ၊ ဘယ္ေဒသမွာ၊ ဘယ္အခ်ိန္မွာ လႈပ္မယ္ဆိုတာလဲ ခုခ်ိန္ထိ ဘယ္သူမွ မခန္႔မွန္းႏုိင္တဲ့ကိစၥ ျဖစ္ေနေသးတယ္။ သိပၸံပညာရပ္ အျပင္ဘက္ လက္လွမ္းမမီေသးတဲ့ ေနရာကို ေရာက္ေနေသးတယ္။ မခန္႔မွန္းႏုိင္ဘူး။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္းက ေဆာက္တဲ့အေဆာက္အအံုေတြကို ငလ်င္ဒဏ္ခံႏုိင္ေအာင္ ေဆာက္ဖုိ႔ပဲရွိေတာ့တာေပါ့”ဟု အင္ဂ်င္နီယာပညာရွင္ျဖစ္ၿပီး၊ အထပ္ျမင့္အေဆာက္အအံုမ်ား ႀကီးၾကပ္စစ္ေဆးေရးေကာ္မတီကို စတင္တည္ေထာင္ေပးခဲ့ေသာ ေဒါက္တာညီလွငယ္ကေျပာသည္။

“ငလ်င္လႈပ္ရင္ လူေသတာက ငလ်င္လႈပ္လုိ႔ ေသတာမဟုတ္ဘူး။ အေပၚက အေဆာက္အအံုေတြ ၿပိဳက်လုိ႔ ပိေသတာ။ အေပၚက ျပဳတ္က်စရာမရွိရင္ အႏၲရာယ္မရွိဘူး” ေျမငလ်င္ေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴး ဦးစိုးသူရထြန္းကေျပာသည္။ လူ ၇၀ ေက်ာ္ ေသဆံုး၍ ၁၀၀ ေက်ာ္ ဒဏ္ရာရခဲ့ေသာ ၂၀၁၁ မတ္လ ၂၄ ရက္ ညဦးပုိင္းက လႈပ္ခဲ့သည့္ ျပင္းအား ရစ္ခ်္တာစေကး ၇ ရွိ တာေလငလ်င္ (လြယ္ေမြငလ်င္)တြင္ ေသဆံုးဒဏ္ရာရရွိသူမ်ားမွာ ေနအိမ္အေဆာက္အအံု ၿပိဳက်ကာ ပိ၍ျဖစ္ပါသည္။ ၿပိဳက်ခဲ့ေသာ အေဆာက္အအံုအမ်ားစုမွာ အိမ္အို၊ အိမ္ေဟာင္းမ်ားႏွင့္ ခုိင္ခံ့ေအာင္ မေဆာက္ထားေသာ အိမ္မ်ားျဖစ္ၿပီး ခုိင္ခ့ံေအာင္ ေဆာက္ထားေသာ အိမ္မ်ားမၿပိဳေၾကာင္း ကိုယ္တုိင္ကြင္းဆင္း ေလ့လာခဲ့ေသာ ဦးစုိးသူရထြန္းက ၎၏အေတြ႕အႀကံဳကို မွ်ေ၀သည္။

ထု႔ိေၾကာင့္ ေျမငလ်င္အတြက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျပင္ဆင္မႈမွာ ေနအိမ္ႏွင့္ အေဆာက္အအံုမ်ား ေျမငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္ရန္ ခုိင္ခ့ံေအာင္ ေဆာက္လုပ္ထားရန္ႏွင့္ ေျမငလ်င္လႈပ္လာပါက မည္သုိ႔တံု႔ျပန္ရမည္ကို သိရွိၾကရန္ျဖစ္၏။

ဤတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အဓိကေမးခြန္း ေပၚလာပါသည္။ “ေျမငလ်င္အတြက္ ဘာေတြႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္ထားပါသလဲ”ဟူ၍ ျဖစ္ပါသည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ ထိုင္ေနတာက ငလ်င္ေၾကာေပၚပဲ။ စစ္ကိုင္းမွာေတာ့ ငလ်င္ကို ဘယ္သူမွ စိတ္မ၀င္စားၾကဘူး။ စိတ္၀င္စားတ့ဲသူက အ႐ူးျဖစ္ေနတာေပါ့”ဟု အသက္ ၅၇ ႏွစ္အရြယ္ စစ္ကိုင္းၿမိဳ႕သား ဦးမ်ဳိးသူရကေျပာသည္။ စစ္ကုိင္းငလ်င္ေၾကာေပၚ တည္ရွိေနေသာ စစ္ကိုင္းၿမိဳ႕တြင္ ေနအိမ္မ်ား ေဆာက္လုပ္ေသာအခါ ေျမငလ်င္ဒဏ္ ခံႏုိင္ရန္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားမႈနည္းေၾကာင္း ေျမငလ်င္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ ေလ့လာခဲ့ေသာ ဦးမ်ဳိးသူရက ဆက္ေျပာသည္။

စစ္ကိုင္းေျမငလ်င္ေၾကာေပၚ၌ တည္ရွိေသာ ၿမိဳ႕ရြာမ်ားတြင္ ပါ၀င္ေသာ ေနျပည္ေတာ္တြင္ မၾကာမီက အိမ္အသစ္ တည္ေဆာက္ခဲ့ေသာ ေဒၚခင္မမက ၎တို႔အိမ္ေဆာက္ေသာ အေတြ႕အႀကံဳကို မွ်ေ၀သည္။ “အိမ္ေဆာက္ေတာ့ ႐ုိး႐ိုးပဲေဆာက္တာပါ။ ေျမငလ်င္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထည့္မစဥ္းစားဘူး။ ေဆာက္တဲ့လူေတြကလည္း ေျမငလ်င္ေၾကာရွိမွန္း မသိေတာ့ ေျပာလည္းေမာ႐ုံပဲ ရွိမယ္”

စစ္ကိုင္းႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္ၿမိဳ႕မ်ားသာမက ႏုိင္ငံတစ္၀န္းရွိ ၿမိဳ႕၊ ရြာမ်ားတြင္ ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ကို ႀကိဳေတြး၍ ေနအိမ္၊ အေဆာက္အအံုအမ်ားစု ငလ်င္ဒဏ္ခံႏုိင္ေအာင္ ဒီဇုိင္းေရးဆြဲ တည္ေဆာက္ေလ့ မရွိပါ။ အတိတ္က ငလ်င္ႀကီးမ်ား လႈပ္စဥ္က လူေနက်ဲပါးၿပီး အေဆာက္အအံုႀကီးမ်ား နည္းပါး၍ လူေသဆံုးပ်က္စီးမႈ နည္းပါးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယေန႔ကာလတြင္ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ လူေနထူထပ္လာၿပီး အေဆာက္အအံုႀကီးမ်ား တိုးပြားလာ၍ ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ ယခင္ကထက္ ပိုမိုသတိထားရန္လိုေၾကာင္း ေျမငလ်င္ပညာရွင္ႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာမ်ားက အႀကံျပဳၾကသည္။

“ကံေကာင္းတာက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ ငလ်င္က ကၽြန္ေတာ္တို႔ သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ မရွိခဲ့ေသးဘူး။ အဲဒါ သိပ္ကံေကာင္းတယ္။ သို႔ေသာ္ ဘယ္ေတာ့လာမယ္ဆိုတာ ဘယ္သူမွသိတာ မဟုတ္ဘူး။ မလာဘူးလားဆုိေတာ့ လာႏုိင္ေျခရွိတယ္။ လာႏုိင္ေျခရွိတယ္ဆိုေတာ့ ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ ျပင္ဆင္ထားတာ ေကာင္းတာေပါ့”ဟု ေဒါက္တာညီလွငယ္ကေျပာသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လူေနအထူထပ္ဆံုး စီးပြားေရးၿမိဳ႕ေတာ္ ရန္ကုန္၏ တည္ေနရာမွာ ေအာက္တြင္ ငလ်င္ေၾကာ မရွိေသာ္လည္း၊ ငလ်င္ေၾကာႏွစ္ခုႏွင့္ နီးကပ္သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အေရွ႕ဘက္ ၃၀ ကီလိုမီတာ ၀န္းက်င္တြင္ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ေၾကာ၊ အေနာက္ေတာင္ဘက္တြင္ ေဒးဒရဲျပတ္ေရြ႕ေၾကာတုိ႔ရွိသည္။

“ခုေခတ္ ေဆာက္တာေတြက ဘိလပ္ေျမသိပ္မပါဘူး။ သဲနဲ႔ ေက်ာက္ေတြခ်ည္းပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔သိတာ ကြန္ကရစ္ေဖ်ာ္ရင္ အခ်ိဳးက ၀မ္းတူးဖိုး (1:2:4 ဘိလပ္ေျမတစ္ဆ၊ သဲႏွစ္ဆ၊ ေက်ာက္ေလးဆကို ဆိုလုိသည္)လုိ႔ ဆိုေပမယ့္ အခုေနာက္ပုိင္း ေဆာက္တဲ့တုိက္ေတြ ၾကည့္ရတာ ဘိလပ္ေျမသိပ္မသံုးဘူး။ ၀မ္းတူးဖိုး မဟုတ္ဘဲ ရမ္းတူးဖိုး ျဖစ္ေနတယ္”ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံတစ္ဦးက သူ၏အျမင္ကို ေျပာသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံအမ်ားစုက အထူးသျဖင့္ ကန္ထ႐ိုက္တုိက္မ်ား၏ ခုိင္ခံ့မႈအေပၚ သံသယရွိေနပါသည္။

လူေနသည္မွာ ႏွစ္အနည္းငယ္သာ ရွိေသာ္လည္း အက္ကြဲေနေသာ အုတ္နံရံ၊ အုတ္႐ုိက္သံ ႐ိုက္လိုက္သည္ႏွင့္ “ဖြတ္ခနဲ”လြယ္ကူစြာ ၀င္သြားေသာ နံရံ၊ တံခါး ခပ္ျပင္းျပင္း ပိတ္လိုက္သည္ႏွင့္ ကြန္ကရစ္မ်ား ကြာက်လာေသာ ကန္ထ႐ိုက္တိုက္ အသစ္မ်ားတြင္ ကၽြန္ေတာ္ ေနထုိင္ခဲ့ဖူးသည္။ ထုိသို႔ေသာ ကန္ထ႐ိုက္တိုက္မ်ား ရန္ကုန္တြင္ မ်ားစြာရွိပါသည္။

အင္ဂ်င္နီယာမ်ားကေတာ့ ရန္ကုန္တြင္ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ေဆာက္ေသာ ကန္ထ႐ိုက္တုိက္မ်ားမွာ အရည္အေသြးညံ့သည္ မွန္ေသာ္လည္း ၂၀၀၃ ေနာက္ပိုင္း တိုက္မ်ားမွာ ေျမငလ်င္ဒဏ္ ခံႏုိင္ေအာင္ တြက္ခ်က္ ေဆာက္လုပ္လာေၾကာင္း ေျပာသည္။

ေဆာက္လုပ္ၿပီးတုိက္မ်ား အရည္အေသြးညံ့ရျခင္းမွာ ေဆာက္လုပ္ေသာ ကန္ထ႐ိုက္က ေငြအျမတ္မ်ားရန္ ပစၥည္းခုိျခင္း၊ အျမန္ၿပီးရန္ စံခ်ိန္စံၫႊန္းမ်ားအတုိင္း မေဆာက္လုပ္ျခင္း၊ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းခြင္တြင္ပင္ လုပ္သားမ်ားက ပစၥည္းခုိးျခင္း၊ အေဆာက္အအံု အရည္အေသြး စစ္ေဆးသူအခ်ိဳ႕ အဂတိလိုက္စားျခင္း၊ အင္ဂ်င္နီယာႏွင့္ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္သားမ်ားကိုယ္တုိင္ အရည္အေသြးနိမ့္ပါးျခင္း စသည္တုိ႔ျဖစ္သည္။

ထုိ႔အျပင္ ယခင္ အင္ဂ်င္နီယာဘာသာရပ္ သင္႐ိုးမ်ားတြင္ ေျမငလ်င္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ထည့္သြင္းသင္ၾကားခဲ့ျခင္း မရွိေပ။ ယခု ေနာက္ပိုင္းတြင္မွ ေျမငလ်င္ဒဏ္ ခံႏုိင္ရည္ရွိေသာ အေဆာက္အအံုတည္ေဆာက္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ အင္ဂ်င္နီယာဘာသာရပ္ ထည့္သြင္းသင္ၾကားေပးလာသည္။

ဘူမိေဗဒပညာႏွင့္ ေျမငလ်င္ပညာရွင္ ေဒါက္တာ၀င္းေဆြက လူေနအထူထပ္ဆုံး ရန္ကုန္အနီးတြင္ ေျမငလ်င္လႈပ္ခဲ့ပါက ရစ္ခ်္တာစေကး ၆ ဆိုပါက ေဖာင္ေဒရွင္းမခုိင္ေသာ အေဆာက္အအံုမ်ား၊ အိမ္အိုအိမ္ေဟာင္းမ်ားစြာ ၿပိဳက်ပ်က္စီးႏုိင္ေၾကာင္း သတိေပးသည္။ တာေလတြင္ လႈပ္ခဲ့ေသာ ငလ်င္ကဲ့သို႔ ျပင္းအား ရစ္ခ်္တာစေကး ၇ ၀န္းက်င္ရွိ ငလ်င္တစ္ခု ပဲခူး၌ လႈပ္လွ်င္ပင္ ရန္ကုန္မွာ ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးမႈ မ်ားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎၏အျမင္ကို ေျပာသည္။

ဦးစုိးသူရထြန္းကမူ ရန္ကုန္တြင္ ယခုေနာက္ပိုင္းေဆာက္ေသာ အေဆာက္အအံုမ်ားမွာ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏုိင္ရန္ ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္ထား၍ တာေလငလ်င္ အေတြ႕အႀကံဳအရ ျပင္းအား ၇ ထိ ခံႏုိင္ရည္ရွိႏုိင္ေၾကာင္း ခန္႔ မွန္းသည္။ အရည္အေသြးညံ့ အေဆာက္အအံုမ်ားမွာ ထုိပမာဏ ခံႏုိင္ရည္ရွိရန္ မလြယ္ေၾကာင္းလည္း ၎ကေျပာသည္။ သို႔ေသာ္ ရန္ကုန္၏ တည္ေနရာမွာ ရန္ကုန္ကို ဗဟုိျပဳ၍ ငလ်င္လႈပ္ႏိုင္ေျခ နည္းေၾကာင္း ဦးစိုးသူရထြန္းက ဆက္လက္တြက္ဆသည္။

၁၉၃၀ ပဲခူးငလ်င္တြင္ ပဲခူးတြင္လႈပ္ၿပီး ရန္ကုန္လည္း ခံစားခဲ့ရ၍ ေျမငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္ကို အစိုးရိမ္လြန္ရန္ မလိုသကဲ့သို႔ ေပါ့ဆ၍လည္း မရေပ။ ငလ်င္လႈပ္လွ်င္ ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးမႈမွာ ငလ်င္ပမာဏ အႀကီးအေသး၊ လႈပ္သည့္ေနရာႏွင့္ အကြာအေ၀း၊ လူေနထူထပ္မႈ၊ အေဆာက္အအုံမ်ား၊ မမ်ား၊
ေျမသား၏ ခံႏိုင္ရည္ရွိ၊ မရွိ စသည္တို႔အေပၚတြင္ မူတည္၍ ျခားနားသည္။

ကမၻာတြင္လည္း သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားထဲတြင္ ငလ်င္ကသာ လူေသဆုံးပ်က္စီးမႈ အမ်ားဆုံးျဖစ္ေစသည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ စီခၽြမ္တြင္ လႈပ္ခဲ့ေသာ ၇ ဒသမ ၉၈ ရစ္ခ်္တာစေကးရွိ ငလ်င္ေၾကာင့္ လူေျခာက္ေသာင္းကိုးေထာင္ေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့သည္။ ၂၀၁၀ ေဟတီတြင္ လႈပ္ခဲ့ေသာ
ျပင္းအား ၇ ရွိ ငလ်င္ေၾကာင့္ လူသုံးသိန္းတစ္ေသာင္းေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္အတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ေနမႈမ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းတြင္ အထပ္ျမင့္အေဆာက္အအံုမ်ား ႀကီးၾကပ္စစ္ေဆးေရးေကာ္မတီ စတင္တည္ေထာင္၍ ကိုးထပ္ႏွင့္အထက္ အေဆာက္အအံုမ်ားကို ထုိေကာ္မတီက ငလ်င္ဒဏ္ ခံႏုိင္ေသာဒီဇုိင္း ထည့္သြင္းေရးဆြဲ ေဆာက္လုပ္ရန္ ႀကီးၾကပ္စစ္ေဆးခဲ့သည္။

ရွစ္ထပ္ႏွင့္ေအာက္ အေဆာက္အအံုမ်ားကိုမူ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ၊ အင္ဂ်င္နီယာဌာန (အေဆာက္အအံု)က ဦးေဆာင္စစ္ေဆးသည္။ ထို႔အျပင္ သုံးထပ္ႏွင့္အထက္ အေဆာက္အအုံမ်ား မေဆာက္မီ ေျမသားခံႏိုင္ရည္ စစ္ေဆးျခင္း၊ အေဆာက္အအံုမ်ား ေဆာက္လုပ္ေသာအခါ ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ မည္မွ်ရွိသည္ကုိ သိရွိရန္ ေျမငလ်င္အႏုစိတ္ျပ ေျမပုံကုိ ပညာရွင္မ်ားက ေရးဆြဲျဖန္႔ေ၀ထားျခင္း၊ ေဆာက္လုပ္ေရး စံခ်ိန္စံၫႊန္းမ်ား အေသးစိတ္ေရးဆြဲထားေသာ Building Code ကုိ ေရးဆြဲျပ႒ာန္းရန္ စီစဥ္ေနျခင္း၊ ေျမငလ်င္ လႈပ္လာပါက ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကုိင္ရန္ ျပင္ဆင္ထားျခင္း စသည္တုိ႔ျဖစ္သည္။

“တကယ္လုိ႔ ေျမငလ်င္လႈပ္တယ္၊ အေဆာက္အအုံၿပိဳက်တယ္ဆိုရင္ ကရိန္းေတြ ၿပိဳက်ပ်က္စီးတာေတြကို ဖယ္ရွားရွင္းလင္းတဲ့ စက္ေတြ အဆင္သင့္ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ မိတ္ဖက္အင္အားအေနနဲ႔ ေဆာက္လုပ္ေရးတို႔၊ စည္ပင္တို႔နဲ႔ တကယ့္ အႀကီးစားဆံုး႐ံႈးမႈေတြ ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္”ဟု မီးသတ္ဦးစီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာသည္။

သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား ႀကံဳလာပါက တုံ႔ျပန္ရန္ ရွာေဖြကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕မ်ားကို မီးသတ္၊ ၾကက္ေျခနီတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားၿပီး တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ အင္အား ၁၃,၆၀၀ ခန္႔ရွိေၾကာင္း ၎ကေျပာသည္။ သို႔ေသာ္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးရွိ မီးသတ္ကား၊ ကရိန္း၊ ပစၥည္းဖယ္ရွားေပးေသာ ယာဥ္ယႏၲရားမ်ား၏ အေရအတြက္ကိုမူ ေျပာၾကားျခင္းမရွိေပ။

ရန္ကုန္တိုင္း မီးသတ္ဦးစီးဌာနမွ တာ၀န္ရိွသူတစ္ဦးက ေျမငလ်င္လႈပ္၍ အေဆာက္အအံုမ်ား ၿပိဳက်လွ်င္ ကယ္ဆယ္ေရးယာဥ္ႏွစ္စီးႏွင့္ တန္ခ်ိန္မ်ားစြာေလးေသာ အပ်က္အစီးမ်ားကိုမရန္ ဟိုက္ဒေရာလစ္ ေဒါက္ေထာက္ေသာ ရမ္တစ္စီးရွိေၾကာင္း ေျပာသည္။ ဘူဒိုဇာ၊ ဘက္ဟိုးကဲ့သုိ႔ ယႏၲရားမ်ား၀ယ္ယူရန္ ရန္ကုန္တုိင္း မီးသတ္ဦးစီးဌာနက စီစဥ္ေနေၾကာင္း ၎ကဆက္ေျပာသည္။ နယ္ၿမိဳ႕မ်ားတြင္မူ ထုိသုိ႔ ယႏၲရားႀကီးမ်ားပင္ မရွိ။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္ရွိ လမ္း ၃၀ တြင္ အေဆာက္အအံုေဟာင္းတစ္ခု ၿပိဳက်ခဲ့ရာ မိန္းကေလးတစ္ဦး ပိမိေနၿပီး အသက္ရွင္၊ မရွင္ မသိ၍ ယႏၲရားမ်ားျဖင့္ အပ်က္အစီးမ်ားကို ဖယ္ရွား၍ ရွာေဖြရာတြင္ နာရီအေတာ္ၾကာခဲ့ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အနာဂတ္တြင္ ငလ်င္မ်ားလႈပ္ခဲ့ပါက ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ယႏၲရားမ်ားစြာ အဆင္သင့္ရွိရန္ ႀကိဳတင္ေလ့က်င့္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားရန္ လိုသည္။

အထပ္နိမ့္သည္ျဖစ္ေစ၊ ျမင့္သည္ျဖစ္ေစ ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ကို ႀကိဳတင္တြက္ခ်က္ၿပီး စရိတ္စက မ်ားစြာမကုန္ဘဲ ေဆာက္လုပ္ႏုိင္ေသာ နည္းလမ္္းမ်ားစြာရွိေၾကာင္း အထပ္ျမင့္ အေဆာက္အအုံမ်ား ႀကီးၾကပ္စစ္ေဆးေရး ေကာ္မတီ၀င္ ဦးေစာေထြးေဇာ္က ၂၀၀၁ ခုႏွစ္တြင္ ေျပာသည္။ သူက ေျမငလ်င္အပါအ၀င္ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္ရန္ အေဆာက္အအံုမ်ား ေဆာက္လုပ္သည့္အခါ အခ်က္သံုးခ်က္ကို ဂ႐ုျပဳေဆာက္လုပ္ပါက ကုန္က်စရိတ္မတက္ဘဲ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားကို သိသိသာသာ ကာကြယ္ႏုိင္လိမ့္မည္ဟု ေျပာသည္။

ထုိအခ်က္သံုးခ်က္မွာ ေအ၊ ဘီ၊ စီ ျဖစ္သည္။ ေအမွာ Anchorage ျဖစ္ၿပီး အုတ္ျမစ္မ်ားကို ၿမဲၿမံစြာ ေဆာက္လုပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ဘီမွာ Bracing ျဖစ္ၿပီး ထုတ္မ်ား၊ တန္းမ်ားကို ေကာင္းမြန္စြာ က်ားကန္ထားရန္ႏွင့္ စီမွာ Connection ျဖစ္ၿပီး တုိင္မ်ား၊ တန္းမ်ားကို ဆက္သည့္ ဂၽြိဳင့္(အဆံု)မ်ားကို ခုိင္ခံ့ေအာင္ ေဆာက္ထားရန္ျဖစ္သည္။ ထိုအခ်က္သံုးခ်က္မွာ ေငြေၾကးမ်ားစြာ မကုန္က်ဘဲ ျပဳလုပ္ႏုိင္သည္။ သို႔ေသာ္ ယခုေနာက္ပိုင္း ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အားနည္းခ်က္တစ္ခုမွာ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္သားမ်ားကိုယ္တိုင္ လုပ္ငန္းအတတ္ပညာႏွင့္ ပတ္သက္၍ တတ္ေျမာက္သိရွိမႈ အားနည္းျခင္း ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သက္ဆုိင္ရာမွ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္သားမ်ားကို ပညာေပးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရပါေတာ့မည္။

ထုိ႔အျပင္ အေဆာက္အအံုမ်ား၏ အရည္အေသြးကို စစ္ေဆးေပးရန္ ၾကားလူျဖစ္ေသာ တတိယအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို ခန္႔အပ္တာ၀န္ေပးသင့္ေၾကာင္း ေဒါက္တာညီလွငယ္ႏွင့္ ဦးစုိးသူရထြန္းတုိ႔က အႀကံျပဳသည္။ လူထုအေနျဖင့္လည္း ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ကို ပိုမိုသိရွိၿပီး၊ အေရးႀကံဳလာပါက မည္သို႔ျပဳလုပ္သင့္သည္ကိုသိရန္ ပညာေပးျခင္းကို အေျခခံေက်ာင္းသင္႐ိုးမ်ားတြင္ ထည့္သြင္းပညာေပးသင့္ေၾကာင္း ဦး၀င္းေဆြႏွင့္ ဦးစိုးသူရထြန္းတုိ႔က ဆက္လက္အႀကံဳျပဳသည္- ။

ေရအိုင္မ်ားကို ေျမဖို႔ေဆာက္ထားေသာ၊ မိုးရာသီတြင္ ေရလွ်ံေလ့ရွိေသာ ေနရာမ်ားမွာ ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ကို ပိုမိုသတိထားရန္ ေဒါက္တာ၀င္းေဆြက အႀကံေပးသည္။

အသက္ ၇၅ ႏွစ္အရြယ္ ေဒါက္တာ၀င္းေဆြက သူစေတြ႕ေသာ ငလ်င္ေၾကာႀကီးေၾကာင့္ပင္ ျမန္မာျပည္အတြက္ ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ကို ပူပန္ေနပါသည္။ “ေနာက္ဆုံးရာစုႏွစ္အတြင္းမွာကို စစ္ကိုင္းငလ်င္ေၾကာတစ္ေလွ်ာက္ လႈပ္တဲ့ငလ်င္ မနည္းဘူး။ အင္အား ၇ အထက္ခ်ည္းပဲ။ ဒါေပမဲ့ ငလ်င္က ရစ္ခ်္တာစေကး ၆ ေက်ာ္ရင္ ေၾကာက္ရတယ္။ စိတ္ပူတာက ေရလွ်ံေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ငလ်င္လႈပ္မွာ ေၾကာက္တာ။ အဲဒါကသိပ္ဒုကၡေပးတာ။ ေရပါႀကီးမွာ”။ ။

REF: 7Day News Journal
Posted by Admin-HWH

 

 

Earthquake fault types

Main article: Fault (geology)

There are three main types of fault, all of which may cause an earthquake: normal, reverse (thrust) and strike-slip. Normal and reverse faulting are examples of dip-slip, where the displacement along the fault is in the direction of dip and movement on them involves a vertical component. Normal faults occur mainly in areas where the crust is being extended such as a divergent boundary. Reverse faults occur in areas where the crust is being shortened such as at a convergent boundary. Strike-slip faults are steep structures where the two sides of the fault slip horizontally past each other; transform boundaries are a particular type of strike-slip fault. Many earthquakes are caused by movement on faults that have components of both dip-slip and strike-slip; this is known as oblique slip.
Reverse faults, particularly those along convergent plate boundaries are associated with the most powerful earthquakes, including almost all of those of magnitude 8 or more. Strike-slip faults, particularly continental transforms can produce major earthquakes up to about magnitude 8. Earthquakes associated with normal faults are generally less than magnitude 7.
This is so because the energy released in an earthquake, and thus its magnitude, is proportional to the area of the fault that ruptures^[3] and the stress drop. Therefore, the longer the length and the wider the width of the faulted area, the larger the resulting magnitude. The topmost, brittle part of the Earth's crust, and the cool slabs of the tectonic plates that are descending down into the hot mantle, are the only parts of our planet which can store elastic energy and release it in fault ruptures. Rocks hotter than about 300 degrees Celsius flow in response to stress; they do not rupture in earthquakes.^[4][5] The maximum observed lengths of ruptures and mapped faults, which may break in one go are approximately 1000 km. Examples are the earthquakes in Chile, 1960; Alaska, 1957; Sumatra, 2004, all in subduction zones. The longest earthquake ruptures on strike-slip faults, like the San Andreas Fault (1857, 1906), the North Anatolian Fault in Turkey (1939) and the Denali Fault in Alaska (2002), are about half to one third as long as the lengths along subducting plate margins, and those along normal faults are even shorter.

Aerial photo of the San Andreas Fault in the Carrizo Plain, northwest of Los Angeles

The most important parameter controlling the maximum earthquake magnitude on a fault is however not the maximum available length, but the available width because the latter varies by a factor of 20. Along converging plate margins, the dip angle of the rupture plane is very shallow, typically about 10 degrees.^[6] Thus the width of the plane within the top brittle crust of the Earth can become 50 to 100 km (Japan, 2011; Alaska, 1964), making the most powerful earthquakes possible.
Strike-slip faults tend to be oriented near vertically, resulting in an approximate width of 10 km within the brittle crust,^[7] thus earthquakes with magnitudes much larger than 8 are not possible. Maximum magnitudes along many normal faults are even more limited because many of them are located along spreading centers, as in Iceland, where the thickness of the brittle layer is only about 6 km.^[8][9]
In addition, there exists a hierarchy of stress level in the three fault types. Thrust faults are generated by the highest, strike slip by intermediate, and normal faults by the lowest stress levels.^[10] This can easily be understood by considering the direction of the greatest principal stress, the direction of the force that 'pushes' the rock mass during the faulting. In the case of normal faults, the rock mass is pushed down in a vertical direction, thus the pushing force (greatest principal stress) equals the weight of the rock mass itself. In the case of thrusting, the rock mass 'escapes' in the direction of the least principal stress, namely upward, lifting the rock mass up, thus the overburden equals the least principal stress. Strike-slip faulting is intermediate between the other two types described above. This difference in stress regime in the three faulting environments can contribute to differences in stress drop during faulting, which contributes to differences in the radiated energy, regardless of fault dimensions.

သင္ ေသြးလိုပါလွ်င္

သင္ ေသြးလိုပါလွ်င္ ေအာက္ပါဖံုးနံပါတ္မ်ားသို႔ ဆက္သြယ္ပါရန္။
၂၄ နာရီ အခ်ိန္ျပည့္ ကူညီပါသည္။

ဘဂၤလီရိုဟင္ဂ်ာမ်ားေနရာခ်ထားေရးအတြက္အခြင့္ေကာင္းယူ၍အသံုးခ်ရန္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးမွတိုက္တြန္း

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးမွ OIC အား ျမန္မာအစိုးရ၏ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ၾကိဳးပမ္းေနျခင္းအား အခြင့္ေကာင္းယူ၍ ဘဂၤလီရိုဟင္ဂ်ာမ်ားေနရာခ်ထားေရးအတြက္ အသံုးခ်ရန္တိုက္တြန္း

Use reforms to settle Rohingya issue: FM

Foreign minister Dipu Moni has called upon the OIC member states to take the ‘opportunity’ of Myanmar’s current reforms to settle the Rohingya issue.

“We must recognise and use the strength of our moral weight to make sure that the most vulnerable people in Myanmar, especially the Rohingyas, do not remain excluded from the dividends of reform,” she said in a ministerial meeting on Sunday at the OIC headquarters in Jeddah.

The foreign ministry released her speech on Monday.
Moni expressed her concern over ‘no progress’ with the proposed visit of a ministerial delegation of the OIC Contact Group to Myanmar.

“It is also unfortunate that the OIC’s offer of humanitarian assistance to those in need has also met with resistance,” she said.

Despite the challenges, she said, OIC must send out a clear message to it Muslim brethren that “we shall continue to stand by them and never give up till we find a lasting solution to their problems.”

“We must continue to act as a conduit to channel their legitimate concerns to the larger international audience.”

She also suggested OIC member states’ to give ‘uniform and unequivocal’ message to the Myanmar leadership across the political spectrum and offered a few ideas to resolve the crisis that include dialogue between Muslims and Buddhists in the Rakhine state.

She suggested first to convince the Myanmar authorities, and particularly the Rohingya and Rakhine communities, that the OIC’s offer of humanitarian assistance is meant for all distressed and displaced people in the Rakhine State.

“There appears to be a motivated trust deficit about the OIC’s objectives, which we should take a pro-active approach to address,” she said.

The minister also stressed the need for ‘neutralising the radical elements’ within both communities and for promoting dialogues among the moderates within their respective leaderships.

She said the OIC could possibly play the role of a facilitator for holding inter-communal and inter-faith dialogues to reinforce mutual respect and understanding.

It should also continue to urge the Myanmar government to create better economic opportunities for the Muslim minorities in Myanmar.

Raising the issue of Rohingyas’ irregular movements at seas from the coasts of Myanmar and Bangladesh, mostly towards Malaysia and Thailand, she suggested ‘better policy coordination’ to make sure that the migration schemes being undertaken by some OIC member states do not work as a ‘pull factor’ for such irregular movements.

She said a large number of Rohingyas, including women and children, are reportedly falling prey to the trafficking and people’s smuggling networks operating in the region.

“We need to enhance further cooperation among the concerned regional countries to prevent such irregular movements and provide necessary support to the victims.”

The intrusion of Rohingyas in Bangladesh started in 1978. Bangladesh officially accommodates about 30,000 Rohingya refugees, though different estimates put the unofficial figure between 0.3 and 0.5 million.

Myanmar has been denying them citizenship for long despite the fact that Bangladesh witnesses fresh influx when any violence occurs in the Rakhaine state.

The Foreign Minister said the Rohingya nationality question also has some ‘added urgency’ in view of the national population census in Myanmar slated for next year.

“The current official attempt in Myanmar to term the Rohingyas as “Bengali or Bangladeshi immigrants” in a general sweep does not have any historical or legal basis,” she once again said.

She said their ‘safe and sustainable return’ from Bangladesh to Myanmar remains ‘an outstanding concern for us.’

Dipu Moni referred to the process of verification of a small number of registered refugees in Bangladesh two years back for their ‘possible voluntary repatriation’ to Myanmar and wished to resume the process ‘as early as possible’ through bilateral consultations.

The process stalled in the wake of the sectarian violence in the Rakhine State in June last year.

She hoped that the Investigation Committee set up by the Myanmar President last year would ‘soon submit its report and make recommendations on the entire gamut of issues concerning the Rohingya situation in the Rakhine State.’

She said the situation in Myanmar is ‘evolving fast’ and the situation of the Muslim minorities there is ‘getting ever more complicated.’

Within the OIC, she said, “We must rise to the occasion and get things done to end the systematic persecution and discrimination against the Rohingyas and other Muslim minorities in Myanmar.”

မူရင္း - http://bdnews24.com/bangladesh/2013/04/15/use-reforms-to-settle-rohingya-issue-fm

ထိုင္းအစိုးရ နဲ႔ မူဆလင္သူပုန္ ေဆြးေႏြးပြဲစ

Friday, March 29, 2013

ထုိင္းႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္း တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးအတြက္ ထုိင္းအစိုးရက ေတာင္
ပိုင္းက အဓိကမြတ္စလင္ သူပုန္အဖြဲ႔နဲ ့ၾကာသာပေတးေန ့ကစတင္ၿပီး ၿငိမ္း
ခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးၿပီျဖစ္ပါတယ္။ မေလးရွားႏို္င္ငံမွာ အေျခစိုက္တဲ့ BRN အဖြဲ ့နဲ႔ ထိုင္းအစိုးရအၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲကို မေလးရွားႏုိင္ငံ ကြာလာလမ္ပူ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာျပဳလုုပ္တာျဖစ္ပါတယ္။

ထုိင္းႏုိ္င္ငံ ေတာင္ပိုင္းမွာ ေနာက္ထပ္ျဖစ္ပြားတဲ့ ဗုံးခြဲတိုက္ခိုက္မႈဟာ မြတ္စလင္သူပုန္ေတြ လက္ခ်က္ျဖစ္တယ္လို႔ စြတ္စြဲမႈေတြရွိေနစဥ္မွာပဲ ထိုင္းအစိုးရနဲ ့ သူပုန္ေတြအၾကား ပထမဦးဆုံးအႀကိမ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး
ေဆြးေႏြးၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

အခုလိုေဆြးေႏြးရာမွာ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခိုက္မႈေတြ ေလ်ာ့က်ဖုိ႔ နဲ ့ ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ဖုိ ့အတြက္ အဓိက ရည္ရြယ္တယ္လုိ ့ ထုိင္း
အစိုးရအရာရွိေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲ ကေန
ေအာင္ျမင္မႈေတြ ရလာလိမ့္မယ္လုိ ့ ထုိင္းအမ်ဳိးသား လုံျခံဳေရး ေကာင္
စီ အႀကီးအကဲ က အေကာင္းျမင္ေျပာဆုိုေပမဲ့ အခ်ိန္အတိုင္း အတာ
ေတာ့ ၾကာလိမ့္မယ္လို႔ ခန္႔ မွန္းပါတယ္။

VOA

မိမိဘဝလံုၿခံဳမႈသည္ မိမိလက္တြင္းမွာသာရွိသည္...

ပံုမွာပါတဲ့ေကာင္မေလးနာမည္က Sushmita ပါ...

သူမဟာ သူမရဲ့ဓာတ္ပံုေတြကို facebook ေပၚမွာတင္ထားပါတယ္... လူတစ္ေယာက္က သူမဓာတ္ပံုေတြကိုကူးယူထားၿပီး သူမနာမည္နဲ႔ပဲ အေကာင့္အတုတစ္ခုျပဳလုပ္လိုက္ပါတယ္... ၿပီးေတာ့ သူမဟာ ျပည့္တန္ဆာတစ္ေယာက္ျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကညာထားပါတယ္...

သူမဟာ သိကၡာရွိတဲ့ မိသားစုထဲက အမ်ိဳးေကာင္းသမီးတစ္ေယာက္ပါ... အဲ့ဒီလူျဖန္႔လုိက္တဲ့သတင္းဟာ တစ္ၿမိဳ႕လံုးကိုပ်ံ႔ႏွံ႔သြားပါေတာ့တယ္...

သူမမိသားစုနဲ႔ သူမကိုယ္တိုင္ အဲ့ဒီသတင္းကိုျပန္ၾကားတဲ့အခါမွာ ဒီလုိ ထိတ္လန္႔ဖြယ္သတင္းကို ဘယ္လိုမွ လက္သင့္မခံႏုိင္ခဲ့ပါဘူး...

ဒါေၾကာင့္ မိသားစုတစ္စုလံုး တစ္ခ်ိန္ထဲမွာပဲ ကိုယ့္ကိုသတ္ေသလိုက္ၾကပါတယ္..

facebook အသံုးျပဳသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေနနဲ႔ သတိထားသင့္တာကေတာ့ သင့္ရဲ့မူရင္းဓာတ္ပံုအစစ္ေတြကို facebook ေပၚမွာမတင္ပါနဲ႔... တကယ္လို႔တင္ထားတယ္ဆုိရင္လည္း သင့္မိတ္ေဆြရင္းေတြသာ ျမင္ႏုိင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ထားပါ... facebook က သယ္ေဆာင္လာမယ့္ အႏၱရာယ္ကို သိျမင္ႏုိင္ၾကပါေစ...

(လူနဲ႔ဓာတ္ပံုတကယ္ဟုတ္မဟုတ္ဆုိတာထက္ ျဖစ္ႏုိင္တဲ့.. ျဖစ္တတ္တဲ့သေဘာမုိ႔လုိ႔ ထပ္ဆင့္ေဝငွလုိက္တာျဖစ္ပါတယ္... သတိထားဆင္ျခင္ႏုိင္ၾကပါေစ...)

Ref: Awesome Facts

ႏႈိင္းရင့္ေႏြ

လက္ပန္ေတာင္း ေတာင္ ျဖိဳခံေနရတဲ႔ အေၾကာင္းအခ်က္က? ဒါယူေရနီယံလား?

လက္ပန္ေတာင္း ေတာင္ ျဖိဳခံေနရတဲ႔ အေၾကာင္းအခ်က္က? ဒါယူေရနီယံလား?

 လက္ပန္းေတာင္းေတာင္ ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေၾကးနီ သတၱဳ တခုခ်ဥ္းဘဲ့မျဖစ္ႏို္င္ဘူး တျခားအဖိုးတန္ ဓါတ္သတၱဳ ေတြ ပါဝင္ေနလိမ့္မယ္ဆိုတဲ့ က်ေနာ္ သံသယစိတ္နဲ့ ေတြးေနတာတခုကို အားျဖည္ ့ေပးလိုက္တဲ့ သတင္းေဟာင္းတပုဒ္က ဒီလိုပါခင္ဗ်ား။ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ ့ေတြကလည္း ဒီအေၾကာင္းရာေတြအေပၚ ေသေသခ်ာခ်ာေလ့လာစံုစမ္းသင့္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္ယူေရနီယံသတၱဳအေျမာက္အမ်ားေတြ ့ရွိ ( ၅-၁၁-၁၉၅၇)

၁၉၅၇ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလ ၅ရက္ေန ့ထုတ္ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာတြင္  

ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္ယူေရနီယံသတၱဳအေျမာက္အမ်ားေတြ ့ရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္းသတင္းတစ္ပုဒ္ေဖၚျပပါရွိပါသည္။

သတင္းအေၾကာင္းအရာကို" သည္လိုသာဆို ျမန္မာသူေ႒းျဖစ္လိမ့္မည္။ 

ယူေရနီယံတန္ခ်ိန္မ်ားစြာေတြ ့ရွိေနရသည္ဆိုျခင္း" ဟူ၍ ေခါင္းစဥ္တပ့္ထားပါသည္။

သတင္းတြင္ေဖၚျပခ်က္အရ ေတာင္တြင္းႀကီးၿမိဳ ့ႏွင့္ မိုင္ (၃၀) အတြင္း  ယူေရနီယံသတၱဳ မ်ားကိုဆက္တိုက္

ေတြရွိေနရျခင္းေၾကာင့္စက္မွဳလက္မွ ုဝန္ႀကီး၏ညႊန္ၾကားခ်က္အရအႏုျမဴသုေတသနအဖြဲ ့သြားေရာက္ေလ့လာ

ခဲ့ၾကေၾကာင္းသိရွိရသည္။  အႏုျမဴသုေတသနအဖြဲ ့သည္မေကြးနယ္၊ အင္းမကန္ရြာမွရြာသား ဦးသာစိန္ႏွင့္

အေပါင္းအပါတို ့လိုက္လံျပသမွဳ ေၾကာင့္ ေနာက္ထပ့္ သတၱဳ ထြက္ရာ (၁၂) ေနရာကို ေတြ ့ရွိခဲ့ၾကသည္ဟု

ဆိုသည္။ ထိုေနာက္ ေတာင္တြင္းၾကီးျမိဳ ့မွဦးရွိန္၊ ဦးဘိုးေကာင္းႏွင့္ ဦးသာစိန္တို ့အဖြဲ ့သည္ သရက္ခရုိင္

ဘက္သို ့ခရီးျပင္းထြက္ခြါရွာေဖြၾကရာ သတၱဳ မ်ားအေျမာက္အျမားထပ့္မံေတြ ့ရွိခဲ့ရသည္ဟုဆိုပါသည္။

အခ်ိဳ ့ေနရာမ်ားတြင္အျမင့္ေပ (၁၀၀)ေက်ာ္ခန္ ့ရွိသည့္လွ်ိဳေျမာင္ကမ္းပါးမ်ားတြင္   ယူေရနီယံသတၱဳ ေၾကာ

ကိုေတြ ့ရွိၾကရာတစ္ေနရာတြင္ အရွည္ႏွစ္မိုင္ခန္ ့သတၱဳေၾကာႀကီး ႏွစ္ေၾကာကိုေတြ ့ရွိၾကရသည္။

 

ဒီသတင္းကအစိုးရကတရာဝင္ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ သတင္းေဟာင္းတပုဒ္ပါ။ 

လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္ကတည္းကပါ။ ဒါေပမယ့္ တိတိက်က် ဘယ္သူ

ေတြကမွထုတ္ေဖၚႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္လို ့မသိခဲ့ၾကရပါ။ အခုအခ်ိန္မွာ၊ တရုတ္ေတြႏွင့္ ဦးပိုင္ေတြက ဒီစီမံကိန္းကို

ဘယ္သူေတြကဖ်က္ဖ်က္ ဆက္ၿပီး လုပ့္မယ္လို ့ေၾကျငာလာၾကတာ ကို သံသယရွိလို ့ရွာေဖြေလ့လာရင္းႏွင့္ 

ျပန္ေတြ ့လာတဲ့သတင္းေဟာင္းကိုအားလံုးျပန္ေလ့လာလို ့ရေအာင္ျပန္တင္ေပးလိုက္တာပါ။

ဘေလာ့ဂါ