Sunday, August 4, 2013

နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္ေရး ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ ကလိမ္ေစ့ ျငမ္းဆင္ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ” ဇာတ္လမ္း အရႈပ္အေထြးမ်ား


နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္ေရး ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕
ကလိမ္ေစ့ ျငမ္းဆင္ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ” ဇာတ္လမ္း  အရႈပ္အေထြးမ်ား
 
မာတိကာ
 
l လတ္တေလာ ျဖစ္စဥ္အေပၚ ေယဘုုယ်သံုုးသပ္ခ်က္
 
(က)    l ရခုုိင္ျပည္
l ရခုုိင္သမိုုင္းရာဇ၀င္
l ရခုုိင္လူမ်ဳိးမ်ား
(ခ) ”ရိုုဟင္ဂ်ာ” ဆိုုတာ
l ဘာလဲ
l ဘာအဓိပၸါယ္လဲ
l ဘာရည္ရြယ္ခ်က္လဲ
(ဂ) နယ္ခ်ဲ႕ ဘဂၤလီကုုလားေတြ
l ဘာေၾကာင့္ ”မူဂ်ာဟစ္” မဟုုတ္ေတာ့ျပန္တာလဲ…..
l ဘာေၾကာင့္ ”ရခိုုင္မူဆလင္”မဟုုတ္ေတာ့ျပန္တာလဲ…….
(ဃ) နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီေတြရဲ႕ အႏွစ္မရွိတဲ့ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ” စာတမ္းမ်ား
(င) တျခမ္းပဲ့ ABSDF ဗဟိုုအလုုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ရဲ႕ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ” သုုေတသနစာတမ္း..
(စ) အယ္လ္ကိုုင္းဒါးအၾကမ္းဖက္အုုပ္စုုနဲ႕ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“အမည္ခံ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားမ်ား ဆက္စပ္
      မႈသတင္း။
(ဆ) နယ္ခ်ဲ႕ ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ လွ်ဳိ႕၀ွက္အမည္ေပးထားတဲ့ ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္” ေခၚ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ”
       လႈပ္ရွားမႈမ်ား…
(ဇ) ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္”ကိုု ေက်ာက္နီေမာ္ရြာမွာ  ဘာေၾကာင့္ စခဲ့ရသလဲ…….
(စ်) ဘုုမသိဘမသိ အလိမ္အညာမိသြားတဲ့ ”အေမရိကန္သမတ ဘရက္အိုုဘားမား”ရဲ႕ ျမန္မာခရီး
       ထဲက ”ရိုုဟင္ဂ်ာ”မွ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ”
(ည)”ရိုုဟင္ဂ်ာ” လႈပ္ရွားမႈဟာ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ ရခုုိင္နဲ႕ ခ်င္းျပည္နယ္ကိုု ၀င္ေရာက္သိမ္းပိုုက္
       တဲ့အခါ ကမၻာကိုု အေၾကာင္းျပေကာင္းဖိုု႕အတြက္ ေရွ႕ေျပးဖန္တီးေနတာျဖစ္တယ္…
() နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီေတြရဲ႕ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ”လႈပ္ရွားမႈအေပၚ ၀ိုုင္းကူေအာ္ဟစ္ ပံ့ပိုုးေပးေနၾကတဲ့  အေဖ့နဖူးသိုုက္တူး
      ေရး သမားေတြနဲ႕ NGO တခ်ဳိ႕ ရွိေနတယ္…..
(ဌ) နယ္ခ်ဲ့ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ ”ရိုဟင္ဂ်ာ” စီမံခ်က္ ေအာင္ျမင္ႏိုုင္မလား မေအာင္ျမင္ႏိုုင္ဘူးလား..
 
 
 
l လတ္တေလာျဖစ္စဥ္အေပၚ ေယဘုုယ်သံုးသပ္ခ်က္။
 
ဟိုုတေလာက ရခုုိင္ျပည္အတြင္း ျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ ရခိုုင္လူမ်ဳိးေတြနဲ႕  နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ အေရး အခင္းမွာ မလိုုအပ္ဘဲ ထိခိုုက္နစ္နာခဲ့ရတာေတြကိုု ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာေတြ႕ရတယ္။ အျပစ္မဲ့ျပည္သူေတြ ႏွစ္ဖက္ စလံုုး ထိခိုုက္နစ္နာဆံုုးရႈံးခဲ့ရတာပါပဲ…။ ခ်စ္ၾကည္ေရးေတြ ပ်က္ခဲ့ရတယ္။ တခ်ိန္က ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြ အေနနဲ႕ ဗုုဒဘာသာအျမင္နဲ႕ၾကည့္ၿပီး  ”လူသားေတြ”ပဲဆိုုၿပီး လူသားခ်င္းစာနာတဲ့စိတ္ေတြနဲ႕”ေနခ်င္သလိုုေနၾက” အကန္႕အသတ္မရွိ လႊတ္ထားခဲ့ၾကတယ္။ နားလည္မႈေပးထားခဲ့ၾကတယ္။ ဒီလိုု အနာဂတ္မွာျဖစ္လာႏိုုင္တဲ့ ေဘးအႏၱရာယ္ေတြကိုု သတိမထားခဲ့ၾကဘူး…မေတြးမိခဲ့ၾကဘူး။
ဒီအေျခအေန ဆိုုက္ေရာက္ခဲ့ရတာကလဲ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြ ထီးနန္းေပ်ာက္ခဲ့ရၿပီး ၁၈၂၄-ခုုမွာ အဂၤလိပ္ လက္ေအာက္ ထပ္မံၿပီးက်ေရာက္ရခဲ့စဥ္က ရခိုုင္လူမ်ဳိးေတြကိုု အုုပ္ခ်ဳပ္ႏိုုင္ဖိုု႕ ဘဂၤလီကုုလားေတြ ေခၚယူလာ တာက စခဲ့တယ္လိုု႕ေျပာရမွာျဖစ္တယ္။ ဒါ့ျပင္ အဂၤလိပ္လက္ေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္ၿပီးကာလက အာဏာရပါ တီတခ်ဳိ႕က နယ္စပ္ေဒသတြမွာ ႏိုုင္ငံေရးကစားတာတိုု႕ အုုပ္ခ်ဳပ္ေရးအရာရွိေတြက လာဘ္စားခဲ့ၾကတာတိုု႕ ေၾကာင့္လဲပဲ ဘဂၤလီကုုလားေတြဟာ အေတာမသတ္ ၀င္ေရာက္ႏိုုင္ခဲ့တယ္လိုု႕ ဆိုုရမွာျဖစ္တယ္။ ေနာက္တ ခ်က္ အဆိုုးဆံုုးကေတာ့ အဲဒီလိုု ၀င္ေရာက္ေနထိုုင္ၾကတဲ့ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြဟာ ပင္လယ္ျပင္မွာ ငါးဖမ္း ပုုဇြန္ဖမ္းလုုပ္ၿပီး ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံကိုု သြားေရာင္းၿပီးေတာ့ အျပန္မွာ ဘဂၤလီကုုလားမိသားစုု တစုုကေနၿပီး (၅)စုုထိ သယ္ေဆာင္လာၿပီး ျဖစ္သလိုု အသင့္ေဆာက္ထားတဲ့ ေနအိမ္ေတြမွာ တင္ထားလိုုက္ ၾကတယ္။ အဲဒီခိုုး၀င္ဘဂၤလီကုုလားေတြ တရား၀င္ေနထိုုင္ခြင့္ရဖိုု႕ ေဒသခံအရာရွိေတြကိုု လာဘ္ထိုုးၿပီး ၿငိမ္ေန ေအာင္ လုုပ္ခဲ့ၾကတာေတြကိုုလဲေတြ႕ရတယ္။ အာဏာရွင္ေတြလက္ထက္မွာလဲ တရားမ၀င္ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုု လားေတြကိုု လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ဥပေဒအရ စစ္ေဆးေတာ့ တဖက္ႏိုုင္ငံသိုု႕ (၁)သိန္းခန္႕ ထြက္ေျပးတိမ္း ေရွာင္သြားတဲ့အခါ (၂) သိန္းခန္႕ ျပန္လက္ခံခဲ့ရတဲ့အတြက္လဲ ဆိုုး၀ါးတဲ့ အက်ဳိးဆက္ေတြကိုု ရခုုိင္ျပည္သူေတြ ဟာ  ရင္ဆိုုင္ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရတာရွိတယ္။ ေအဒီ ၁၈၁၁-ခုႏွစ္ အဂၤလိပ္စစ္ဗိုလ္ ကပၸတိန္ “၀ႈိက္”ရဲ႕ ကိုယ္တိုင္းေရး မွတ္တမ္းထဲမွာ “နတ္ျမစ္အငူ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ကမ္းေျခမွာ ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြ သီးသန္႕ရွိေနၾကၿပီး ေမာင္ေတာၿမဳိ႕ မွာ ဘဂၤလီကုလား လံုး၀မရွိ ဆိုၿပီး ေဖၚျပထားတယ္။
ၿပီးေတာ့ ၁၉၄၂-ခုေလာက္မွာေတာ့ မူဆလင္ဘဂၤလီကုလား (၁၇)အိမ္ရွိလာၿပီး လူဦးေရ (၁၀၀)ေက်ာ္ ေက်ာ္ကိုပဲ ေတြ႕ရေသးတယ္။ ၂၀၀၉- မွာေတာ့ အဲဒီလို မဟုတ္ေတာ့ဘူး၊ မူဆလင္ဘဂၤလီဦးေရ ၂၈၈၀၀၀-ထိရွိလာတာကိုေတြ႕ရတယ္။ ႏွစ္(၆၀)မွာ ေၾကာက္ခမန္းလိလိ ေျပာင္းလဲသြားတဲ့အေရအတြက္ပဲျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႕လို႕ ရခုိင္ေဒသမွာ နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္ေရး ဘဂၤလီေတြဟာ မ်ားသထက္မ်ားလာတာကိုေတြ႕ ရတယ္။ အေစာပိုုင္းမွာ နယ္စပ္ေဒသေတြမွာသာ စုုၿပဳံေနထိုုင္ခဲ့ေပမဲ့ တျဖည္းျဖည္းနဲ႕ အလယ္ပိုုင္း ေတာင္ပိုုင္း ေဒသေတြအထိ ဘာသာေရးအေျခခံၿပီး ထိုုးေဖါက္ေနရာယူလာတာကိုု ေတြ႕ရမွာျဖစ္တယ္….။ အစပထမ မွာေတာ့ သနားစဖြယ္ ဘ၀ရွင္သန္ေရး ရပ္တည္ေရးသေဘာေလာက္သာ ရခိုုင္ျပည္မွာ အေျခခ်ေနထိုုင္ခဲ့ၾက တာျဖစ္ေပမဲ့ လူဦးေရအင္အား အေတာ္အတန္ရွိလာတဲ့အခါမွာ ”ရခုုိင္မူဆလင္” ”မူဂ်ာဟစ္” ”ရိုုဟင္ဂ်ာ” ဆိုုၿပီး ႏိုုင္ငံေရးအရပါ ခ်ဲ႕ထြင္ေျပာဆိုုလာတာကိုုေတြ႕ရတယ္။ ေမာင္းထုုတ္ခံရတဲ့ဦးေရ (၁)သန္းေက်ာ္ရွိၿပီ ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ အၿမဲေနထိုုင္ဦးေရ (၈)သိန္းရွိေနၿပီ ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ကိန္းဂဏန္း အဆမတန္တိုုးျမင့္ၿပီး ေျပာဆိုုလာသလိုု ပထ၀ီပိုုင္းဆိုုင္ရာနဲ႕ သမိုုင္းရာဇ၀င္ သမိုုင္းအေမြအႏွစ္ေတြကိုုလဲ  သူတိုု႕ပိုုင္ဆိုုင္ေၾကာင္း အေၾကာင္းျပ အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႕ ႏိုုင္ငံတကာကိုု လိမ္လည္ေျပာဆိုု၀ါဒျဖန္႕ေနတာကိုု ေတြ႕ရမွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီလိုုလိမ္ လည္၀ါဒျဖန္႕တဲ့နည္းနဲ႕ ရခုုိင္ေဒသက နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြေရာ ဘဂၤလားေဒ(ရွ္)ႏိုုင္ငံက ဘဂၤလီကုုလား ေတြပါ ကုုလသမဂၢအစီစဥ္နဲ႕ တတိယႏိုုင္ငံသိုု႕ ထြက္ခြါႏိုုင္ခြင့္  အခြင့္အေရးေတြ မ်ားစြာရရွိေနတာကိုုလဲ ေတြ႕ ေနရပါတယ္။ အဲဒီလိုု နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕  လိမ္လည္ေျပာဆိုုေနတာကိုု ေထာက္ခံသူတိုုင္း ေငြ ေၾကးရၾကသလိုု နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြကိုုယ္စား ေငြေၾကးရယူၿပီး အက်ဳိးေဆာင္ေနသူေတြနဲ႕ အလိုုတူ အလိုုပါ ေျမွာက္ထိုုးပင့္ေကာ္ လုုပ္ေနၾကတဲ့ NGOတခ်ဳိ႕ကိုုလည္း မျမင္ခ်င္အဆံုုး ေတြ႕ေနရတယ္။ ၂၀၁၂- ခုု အေစာပိုုင္းမွာ အဆိုုပါနယ္ခ်ဲ႕ ဘဂၤလီကုုလားေတြဟာ အလြန္လ်င္ျမန္တဲ့ အဆင့္(၄)ဆင့္ပါတဲ့ ႏိုုင္ငံေရး Issue တခုုကိုု ေဖါက္ခြဲခဲ့ၾကတယ္။ ရိုုးသားတဲ့ ေဒသခံ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြဟာ ”ႀကဳိတင္ျပင္ဆင္ထားတဲ့ အလြန္လ်င္ျမန္တဲ့ အဆင့္(၄)ဆင့္ရွိတဲ့ ႏိုုင္ငံေရးIssue”ကိုု အစပထမေတာ့ မရိပ္မိခဲ့ၾကဘူး။ ဘာရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕ လုုပ္တယ္ဆိုုတာ လဲ မသိခဲ့ၾကဘူး။ ဒီျဖစ္ရပ္ဟာ ေသြးရိုုးသားရိုုး ပိပကၡလိုု႕ ရႈျမင္ခဲ့ၾကတယ္….။
ဒါေၾကာင့္မိုု႕လိုု႕ ပထမတႀကိမ္ျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ ပိပကၡမွာ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြ  အေတာ္ကေလး နစ္နာဆံုုးရႈံး ခဲ့ၾကတယ္..၊ အထိနာခဲ့ၾကတယ္။ ကုုလသမဂၢအစည္းအေ၀းနဲ႕ မူဆလင္ႏိုုင္ငံေတြရဲ႕ ဖိအားကိုုရဖိုု႕ ဒုုတိယ တ ႀကိမ္ ပဋိပကၡ ဖန္တီးႀကဳိးပမ္းေတာ့မွ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ကိုု ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြ သိသြား တယ္…။ ဒါေၾကာင့္မိုု႕လိုု႕ ပထမတႀကိမ္ထက္ ခုုခံမႈေတြ ကာကြယ္မႈေတြ လုုပ္ႏိုုင္ခဲ့တယ္လိုု႕ သံုုးသပ္မိတယ္..။ ဒါေပမဲ့  ႏွစ္ဖက္စလံုုး ထိခိုုက္နစ္နာမႈေတြ ရွိခဲ့တာပါပဲ အက်ဳိးမရွိဘူး..။ 
တကယ္ျဖစ္လာေတာ့ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြအတြက္ ျပင္ပကေအာ္ဟစ္ေနသူေတြ ေဒၚလာစား မီဒီယာသမားေတြ၊ သုုေတသန စာတမ္းပညာရွင္ေတြ၊ ရိုုဟင္ဂ်ာဘမ္းျပၿပီး NGO ေထာင္စားေနသူေတြ အဲဒီလူ ေတြဟာ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားမ်ားအတြက္ ဘာမွလုုပ္ေပးႏိုုင္တာ မေတြ႕ရဘူး။ ”ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာ ကုုလားလက္ထဲက်သြားၿပီ”ဆိုုၿပီး တယ္(လ္)ဖံုုးကန္ပိန္းလုုပ္ရံုုသာ လုပ္ႏိုုင္တာကိုုေတြ႕ရတယ္။ နယ္ခ်ဲ႕ ဘဂၤလီကုုလား ေတြအတြက္ ”တဲ“ တလံုုးေတာင္ ေဆာက္ေပးႏိုုင္တာမေတြ႕ရဘူး။ သတင္းသြားေမးတဲ့သူ ေတာင္ တေယာက္တေလမေတြ႕ရဘူး..။ အဲဒီတုုန္းက ထင္ထင္ရွားရွား ျမင္လိုုက္ရတာကေတာ့ ေဆာ္ဒီအာေရ ဗ်ကရတဲ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ(၄)သန္းကိုု အိပ္ထဲထည့္ၿပီး မသိမသာနဲ႕ တဖက္လွည့္ ၿပဳံးေနတာကိုုပဲေတြ႕ ရတယ္။
 
·         ရခိုုင္ျပည္…..
·         ရခုုိင္သမိုုင္း ရာဇ၀င္…..
·         ရခုုိင္လူမ်ဳိးမ်ား…..
 
နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္ေရး(နယ္ခ်ဲ႕) ဘဂၤလီကုုလားေတြကိုု ျပင္ပက ေထာက္ခံေျပာဆိုုေနသူေတြဟာ ရခုုိင္လူ မ်ဳိးအေၾကာင္း ရခိုုင္သမိုုင္းရာဇ၀င္ ရခုုိင္ပထ၀ီကိုု တကယ္ပဲ မသိၾကလိုု႕လား ကၽႊန္ေတာ္တိုု႕ မထင္ပါဘူး..။ အဲဒီပုုဂၢဳိလ္ေတြဟာ ”ပင္လံုုစာခ်ဳပ္၀င္” ျပည္ေထာင္စုုထဲကဆိုုေတာ့ မသိဆိုုတာ ပိုုၿပီးမျဖစ္ႏိုုင္ဘူး…။ ရခုုိင္ျပည္ ရခုုိင္သမိုုင္းရာဇ၀င္ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြဟာ ေရွးပေ၀သဏီ ႏွစ္ေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာကပင္ ရွိေနၿပီး  ျပည္တြင္း ပညာရွင္ေတြသာမဟုုတ္ ျပည္ပကသုုေတသီေတြ Ph.Dအတြက္ စာတမ္းျပဳစုုသူေတြ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း (၄၀၀)ခန္႕က ေရာက္ခဲ့တဲ့ ခရစ္ယန္ဘုုန္းေတာ္ႀကီး မန္နရစ္တိုု႕လိုုပုုဂၢဳိလ္ေတြ အမ်ားအျပား ေလ့လာမွတ္သား ေရးသားေဖၚျပခဲ့ၾကပါၿပီ။ ယေန႕ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)က စစ္တေကာင္းေဒသကိုုၾကည့္၊ ယေန႕အိႏိယက ျပည္နယ္ တခ်ဳိ႕ကိုုၾကည့္၊ ျမန္မာႏိုုင္ငံထဲက ဒီကေန႕ ခ်င္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုုင္း၊ ဧရာ၀တီတိုုင္း ေတာင္ပိုုင္း၊ ယေန႕ ရခိုုင္ျပည္ နယ္ကိုုၾကည့္ အဲဒီနယ္ေျမေတြဟာ တခ်ိန္က ရခုုိင္ျပည္ ပထ၀ီျဖစ္ခဲ့တယ္…။ ႏွစ္ေပါင္း (၈၀၀၀)ေက်ာ္ မင္းဆက္ေပါင္းမ်ားစြာ ကိုုယ္ပိုုင္ႏိုုင္ငံ ကိုုယ္ပိုုင္ထီးနန္းကိုု အုုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကတယ္….။
ယေန႕ေတာ့ ပင္လံုုစာခ်ဳပ္ထဲက ျမန္မာႏိုုင္ငံထဲမွာ  ရခုုိင္ျပည္နယ္သတ္မွတ္ခ်က္အေပၚမွာပဲ ရခုုိင္ျပည္ ရခုုိင္ပထ၀ီဆိုုၿပီး ေျပာဆိုုေနၾကတာျဖစ္တယ္။ ၁၈၂၄-ခုုေနာက္ပိုုင္း အားေကာင္းတဲ့ ရခုုိင္အင္ပါယာႀကီး ၿပဳိက်ခဲ့ ရၿပီး  ရခုုိင္ပထ၀ီလဲ အစိပ္စိပ္အမႊာမႊာျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ နယ္ခ်ဲ႕မ်ဳိးစံုတို႕ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးကစားမႈဒဏ္ခံခဲ့ရတယ္။ ဖိႏွိပ္ မႈဒဏ္ကိုုခံခဲ့ရတယ္။ ဒီကေန႕ထိ ျပန္လည္ေပါင္း စည္းမႈ မရွိႏိုုင္ေသးဘူး။ ရွိေနတဲ့အစိပ္အပိုုင္းကေလး တေနရာ ကိုုေတာင္ လုုေနၾကၿပီမဟုုတ္လား။ တိုုင္းျပည္ရွိတဲ့ လူမ်ဳိးဟာ ရာဇ၀င္ရွိတယ္၊ သမိုုင္းရွိတယ္၊ မွတ္တမ္းရွိတယ္၊ သမိုုင္းအေမြအႏွစ္ရွိတယ္။၊ ဒါေၾကာင့္မိုု႕လိုု႕ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ ပထမဆံုုးေခတ္ဟာ ဘာလဲဆိုုရင္ ဒြါရာ၀တီ ေခတ္လိုု႕ ေျပာရပါလိမ့္မယ္။ ဒီေန႕ ”သံတြဲ“ လိုု႕ေခၚေ၀ၚတဲ့ၿမဳိ႕၊ ဒီသံတြဲၿမဳိ႕ဟာ ကမၻာေပၚက ေက်ာက္ေခတ္ ၿမဳိ႕ေတာ္ (၃)ၿမဳိ႕ရွိတဲ့အနက္ ေက်ာက္ေခတ္ၿမဳိ႕ေတာ္တခုုျဖစ္တယ္။ BC (၃၃၂၅) မတိုုင္မီနဲ႔ BC(၆၀၀၀)ဝန္း က်င္က တည္ရွိခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္မိုု႕လိုု႕ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြဟာ ေက်ာက္ေခတ္ကပင္ ”ၿမဳိ႕ျပယဥ္ေက်းမႈ“  ရွိေနၿပီ  ၿမဳိ႕ျပႏိုုင္ငံေတာ္ရွိေနၿပီ…။
ရခိုုင္ရာဇာ၀င္သမိုုင္း သုုေတသီေတြကေတာ့ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ ၿမဳိ႕ေတာ္ကိုု သံတြဲ(ဒြါရ၀တီ) ကေနၿပီး ေျမာက္ပိုုင္းကိုု ေျပာင္းေရႊ႕သြားတယ္လိုု႕ ေရးသားေဖၚျပၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုုေတာ့ ”သံတြဲ” ေဒသဟာ ပထ၀ီ၀င္အရ က်ဥ္းေျမာင္းေနလိုု႕ဆိုုၿပီး ေဖၚျပၾကတယ္။ဒါေပမဲ့”သံတြဲ“ဟာ ဘုုရင္ေတြရဲ႕ညီေတာ္ေတြ၊ သား ေတာ္ေတြ ဘုုရင္မ ေစာယင္မိ တိုု႕လိုု မိဖုုရားေခါင္ႀကီးေတြကိုု အုပ္ခ်ဳပ္ခိုုင္းၾကတယ္။ ၿမဳိ႕စား၊ နယ္စား ေပးတာ ကိုုေတြ႕ရတယ္။ ဗဟိုုအုုပ္ခ်ဳပ္ေရးၿမဳိ႕ေတာ္ေတြကိုု ေျမာက္ပိုုင္းေဒသသိုု႕ ေျပာင္းေရႊ႕ၿပီးမွ ပထမ ဓည၀တီေခတ္ ဒုုတိယ ဓည၀တီေခတ္ တတိယ ဓည၀တီေခတ္ဆိုုၿပီး ေခတ္ေတြရွိခဲ့တယ္။ ဓည၀တီေခတ္ေတြဟာ (၃၃၂၅)BC မွ (၃၂၇)AD ထိ တည္ရွိခဲ့တယ္။ ဓည၀တီေခတ္မွာ ဗုုဒဘာသာ စတင္ကိုုးကြယ္မႈ စာေပသံုုးစြဲမႈ ေက်ာက္ထြင္း ေက်ာက္ဆစ္လက္ရာ ထြန္းကားမႈ ေၾကးသြန္းပညာ ထြန္းကားမႈေတြကိုုေတြ႕ရတယ္။ ဒါက ႏွစ္ေပါင္း(၂၆၀၀) ခန္႕က လက္ရာေတြကိုု ေတြ႕ေနရလိုု႕ပါပဲ…။ ေငြေၾကးသံုုးစြဲမႈေတြေတာင္မွ ဓည၀တီေခတ္ ေႏွာင္းပိုုင္းမွာ ေတြ႕ရၿပီလိုု႕ သုုေတသီေတြက ေဖၚျပၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္မိုု႕လိုု႕ ႏွစ္ေပါင္း (၃၀၀၀)ခန္႕ကပင္ ယဥ္ေက်းမႈ ထြန္းကားေနၿပီလိုု႕ သံုုးသပ္ၾကတယ္။
ၿပီးေတာ့ (၃၂၇) AD မွာ ေ၀သာလီေခတ္ကိုု ေရာက္လာတယ္။ ေ၀သာလီေခတ္မွာလဲ ပထမေ၀သာလီ ဒုုတိယေ၀သာလီ တတိယေ၀သာလီဆိုုၿပီး ေခတ္(၃)ေခတ္ရွိတာေတြ႕ရတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း (၅၀၀)ေက်ာ္ထြန္းကား ခဲ့တယ္။ ရခိုင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာေတာ့ ေ၀သာလီေခတ္ဟာ အထြန္းကားဆံုုး ေခတ္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဒီကေန႕ အင္မတန္ တိုုးတက္ပါတယ္ဆိုုတဲ့ေခတ္မွာ ေမြးဖြါးတဲ့ရခုုိင္ေတြေတာင္ မမီႏိုုင္ဘူး။ ဗုုဒဘာသာထြန္းကားမႈ အဆင့္အတန္း၊ စာေပေရးသားမႈ၊ သံုုးစြဲမႈ ျမင့္မားမႈ၊ ေၾကးသြန္းပညာ၊ ေက်ာက္ဆစ္ပညာ၊ ဂီတအႏုုပညာ၊ ႏိုုင္ငံတကာကုုန္သြယ္မႈ ေငြေၾကးသံုုးစြဲမႈ၊ စစ္အင္အားစတဲ့ အဖက္ဖက္က အလြန္တိုုးတက္ခဲ့တာကိုုေတြ႕ရ တယ္။ ေ၀သာလီေခတ္ လက္ရာေတြကိုု လန္ဒန္ျပတိုုက္ ေမာ္စကိုုျပတိုုက္ေတြမွာေတာင္ ျပသထားတာ ရွိေၾကာင္းသိရတယ္..။ ေ၀သာလီေခတ္ဟာ (၃၂၇) ေအဒီမွာ စခဲ့ၿပီး (၈၁၈) ေအဒီမွာ ဆံုုးခဲ့တယ္…..။
ေ၀သာလီေခတ္ၿပီးေတာ့ ”ပဥၥာ““ပရိန္“ၿခိတ္“နဲ႕”ေလာင္းၾကက္“ဆိုုၿပီး ၿမဳိ႕ေတာ္(၄)ခုု အေျခခံ အုုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ”ေလးၿမဳိ႕ေခတ္“လိုု႕ တြင္ခဲ့တယ္။ ေလးၿမဳိ႕ေခတ္ဟာလဲ မညံ့ပါဘူး။ ထင္ရွားတဲ့ ဘုုရင္မင္းျမတ္ေတြ ေပၚထြန္းခဲ့တယ္။ ယဥ္ေက်းမႈအရ ေ၀သာလီကိုု ဆက္ခံခဲ့တာဆိုုေတာ့ ရခိုုင္လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ ပိုုၿပီးျမင့္လာခဲ့တယ္။ ေလးၿမဳိ႕ေခတ္ဟာ (၁၄၀၄)ေအဒီမွာ ကုုန္ဆံုုးခဲ့တယ္..။ 
ၿပီးေတာ ့”ေျမာက္ဦးေခတ္“ ေတြကိုုေရာက္လာတယ္။ ပထမေျမာက္ဦးေခတ္ ဒုုတိယေျမာက္ဦးေခတ္ တတိယေျမာက္ဦးေခတ္ ဆိုုၿပီး ေခတ္သံုုးေခတ္ရွိတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း(၄၀၀)နီးပါးက ေရာက္ခဲ့တဲ့ ေပၚတူဂီ ခရစ္ယာန္ဘုုန္းေတာ္ႀကီး ”မန္နရစ္“ရဲ႕ မွတ္တမ္းအပါအ၀င္ သမိုုင္းသုုေတသီေတြရဲ႕ ေဖၚျပခ်က္ေတြထဲမွာ မညံ့ပါဘူး..။ ဒီကေန႕ထိ ေျမာက္ဦးေခတ္ လက္ရာေတြကိုု ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႕ေနရတယ္။ ေျမာက္ဦးေခတ္ ေတြမွာ ထူးျခားလာတာကေတာ့ ၾကည္းတပ္၊ ေရတပ္၊ စစ္အင္အားအပါအ၀င္  ဗိသုုကာလက္ရာေတြ စာေပေရးသားမႈေတြ  ဂီတနဲ႕အကေတြ ၿမဳိင္ၿမဳိင္ႀကီးေတြ႕ၾကရမယ္။ ေစတီပုထိုုးမ်ားျဖစ္တဲ့ သွ်စ္ေသာင္း၊ ကိုုးေသာင္း၊ ဒုုကၠန္သိမ္ စတဲ့ ႀကီးမားထူးဆန္းတဲ့ အေဆာက္အဦးေတြဟာ အာရွတိုုက္ရဲ႕ ေခတ္ၿပဳိင္အဆင့္ကိုု မီေနတာကိုု ေတြ႕ရမယ္။ ေျမာက္ဦးေခတ္ ၁၇၈၄-ခုု ေအဒီမွာ ကုုန္ဆံုုးခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆံုုး စိုုးစံအုုပ္ခ်ဳပ္သြားတဲ့ ဘုုရင္မင္းျမတ္ကေတာ့ ”မဟာသမတရာဇာ“ျဖစ္တယ္။ အေမရိကန္သမတ ”ေဂ်ာ့(ရွ္) ၀ါရွင္တန္“နဲ႕ ေခတ္ၿပဳိင္ျဖစ္ေၾကာင္း သမိုုင္းမွတ္တမ္းမ်ားမွာ ေဖၚျပၾကတယ္။
ေျမာက္ဦးေခတ္ တခ်ဳိ႕ုဘုုရင္မင္းတရားေတြဟာ လူမ်ဳိးျခားတိုုင္းျပည္ေတြကိုုပါ အုုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ရတဲ့အတြက္ ရခုုိင္ဘုုရင္ဘြဲ႕အမည္အျပင္ အျခားလူမ်ဳိးေတြရဲ႕ ဘြဲ႕အမည္ေတြကိုုလဲ ပူးတြဲသံုုးစြဲခဲ့တာေတြ႕ရတယ္။ ဘာ ေၾကာင့္လဲဆိုုေတာ့ အုုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာပိုုၿပီး စူးရွေစဖိုု႕အတြက္လိုု႕သိရတယ္။ ဒါဟာ စူလတန္ေတြျဖစ္တယ္၊ ဘဂၤလီေတြျဖစ္တယ္ဆိုုၿပီး ေျပာဆိုုေနတာဟာ မဟုုတ္မွန္ေၾကာင္း ရခုုိင္ရာဇ၀င္နဲ႕ သမိုုင္းသုုေတသီေတြက အေသအခ်ာ ရွင္းျပထားတာရွိတယ္။ အမည္ႏွစ္မ်ဳိး ခံယူခဲ့ၾကတဲ့ ရခိုုင္ဘုုရင္မင္းျမတ္ေတြဟာ ဗုုဒဘာသာ ၀င္ေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေစတီပုုထိုုးေတြကိုု တည္ထားကိုုးကြယ္ၾကၿပီး၊ မူဆလင္ဘာသာ ဘုုရားေက်ာင္း(ဗလီ) တလံုုးတေလကိုုမွ တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္းမရွိေၾကာင္း သုုေတသီေတြက ေထာက္ျပခဲ့ၾကတယ္….။ 
 
ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြဟာ ဒီေလာက္ထိ ခုုိင္မာတဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတခုုျဖစ္ၿပီး၊ ဘာေၾကာင့္ ယခုုလိုု ပ်က္စီး ဆံုုးရႈံးခဲ့ရသလဲဆိုုတဲ့ ေမးခြန္းဟာ အင္မတန္စိတ္၀င္စားဖိုု႕ ေကာင္းတဲ့ ေမးခြန္းျဖစ္တယ္…။
 
ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြ မင္းဆက္ျပဳတ္ အုုပ္ခ်ဳပ္ေရးပ်က္သြားရတဲ့ကိစၥဟာ ”အမ်ဳိးသားႏိုုင္ငံေရး ျပႆနာေျဖရွင္းမႈ မွားယြင္းခဲ့လိုု႕ပါပဲ“ ဆိုုၿပီး သံုုးသပ္ရမွာ ျဖစ္တယ္။ ရွက္လိုု႕မရဘူး လိမ္ညာလိုု႕မရဘူး။ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြဟာ မဂုုိအင္ပါယာအပါအ၀င္ အိႏိယနဲ႕ အေရွ႕ဖက္ ယွဥ္ၿပဳိင္တိုုင္းႏိုုင္ငံတခ်ဳိ႕ကိုု လႊမ္းမိုုးႏိုုင္ခဲ့သလိုု မိမိတိုုင္းျပည္အ ေပၚလဲ သူတပါးေတြက လႊမ္းမိုုးမႈကိုု ခံခဲ့ရတယ္။ ခ်ဳပ္ေျပာရရင္ေတာ့ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြ ႏွစ္ေပါင္းရွစ္ေထာင္ (၈၀၀၀)ေက်ာ္ ကိုုယ့္မင္းကိုုယ္ခ်င္းနဲ႕ တည္တည္တံ့တံ့ ထည္ထည္၀ါ၀ါေနခဲ့ၾကတဲ့ တိုုးတက္ခဲ့ၾကတဲ့ လူမ်ဳိး တမ်ဳိးဆိုုတာ ေဖၚျပပါအခ်က္အလက္ေတြေၾကာင့္ သံသယ လံုုး၀ရွိစရာမလိုုပါဘူး။ သမိုုင္းဆိုုင္ရာအရ စစ္ေဆး ခံႏိုုင္တယ္ဆိုုတာ ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ ေျပာႏိုုင္တယ္…။
 
 
   l ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ ဆိုုတာ
§  ဘာလဲ
§  ဘာအဓိပၸါယ္လဲ
§  ဘာရည္ရြယ္ခ်က္လဲ
 
”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ ဆိုုတဲ့ စကားကိုု ေလ့လာၾကည့္ၾကရေအာင္….။ ယေန႕ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံ စစ္တေကာင္း ေဒသမွာ သံုုးစြဲေနတဲ့ ဘဂၤလီစကားကိုု စစ္ၾကည့္ဖိုု႕ လိုုမယ္လိုု႕ အႀကံျပဳခ်င္တယ္။ တကယ္ေတာ့ ႏိုုင္ငံေရးအရ ”နားလွည့္ၿပီး ပါးရိုုက္ထားတဲ့ စကားလံုုးပဲျဖစ္တယ္။ မလိမ့္တပတ္ ကလိမ္ေစ့ျငမ္းဆင္ထားတာကိုု ေတြ႕ရ လိမ့္မယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုုေျပာႏိုုင္သလဲဆိုုေတာ့  “ရိုုဟင္“ဆိုုတဲ့ စကားလံုုးဟာ ”ရခိုင္“ ဆိုုတဲ့အဓိပၸါယ္ ရလိုု႕ပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ ”ဂ်ာ“ဆိုုတာ”သား“ဆိုုၿပီး အဓိပၸါယ္ထြက္တယ္။ ဒီေတာ့ ေပါင္းလိုုက္ရင္ ”ရခုုိင္သား“ဆိုုၿပီး အဓိပၸါယ္မထြက္ဘူးလား ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ဆိုုတာ အဆန္းမဟုုတ္ဘူး၊ ဥပမာ ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ ရန္ကုုန္သား ”မႏၱေလး သား“ ”စစ္ေတြသား“ ဆိုုတဲ့ သံုုးစြဲေနက် စကားလံုုးမ်ဳိး။ ဒါေၾကာင့္ မိုု႕လိုု႕ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ ဆိုုတာ ”ရခုုိင္သား“ “ရခုုိင္လူမ်ဳိး”လိုု႕ ရတယ္။
ကဲ……ဘယ္ေလာက္ထိ လူလည္က်ထားသလဲ…။ ႏိုုင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္ ဘယ္ေလာက္ထားသလဲဆိုုတာ ေပၚလြင္ေနတယ္လိုု႕ေျပာခ်င္တယ္။ ”ရခုုိင္“ဆိုုတာ အျခားမရွိဘူး၊ ကၽႊန္ေတာ္တိုု႕ကိုုေခၚတာ ေျပာတာဆိုုတဲ့ သေဘာ။ မူလဇစ္ျမစ္ ”ရခုုိင္လူမ်ဳိး“ေတြကိုု ေဖ်ာက္လိုုက္ၿပီးေတာ့ နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္ ခိုုး၀င္အုုပ္စုု ဘဂၤလီကုုလား ေတြကိုု စစ္တေကာင္းသံုုး ဘဂၤလီစကားနဲ႕ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ဆိုုၿပီး ေျပာလိုုက္ျခင္းျဖင့္ ”ရိုုဟင္ဂ်ာတိုုင္းျပည္“ ”ရိုုဟင္ဂ်ာယဥ္ေက်းမႈ“ ”ရိုုဟင္ဂ်ာသမိုုင္းရာဇ၀င္“အျဖစ္ ကမၻာကျမင္သြားေအာင္ ထင္သြားေအာင္ ယံုုၾကည္သြား ေအာင္ မူဆလင္ႏိုင္ငံေတြက လက္ခံသြားေအာင္  အေၾကာင္ရိုုက္ၿပီး အလုုအယက္ အတင္းအၾကပ္ ေျပာဆိုုေရး သား ေအာ္ဟစ္ေနၾကတာကိုု ေတြ႕ၾကရမွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီလိုု ”ငါတိုု႕ဟာ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြပါ“ ”ဒါက ငါတိုု႕ တိုုင္းျပည္ပါ“ ”ဒါဟာ ငါတိုု႕ရဲ႕သမိုုင္း ေတြပါ“ ” ဒါဟာ ငါတိုု႕ရဲ႕ သမိုုင္း အေမြအႏွစ္ေတြပါ“ဆိုုၿပီး ေငြေၾကးသံုုးစြဲၿပီး လူကူေမြး ေၾကးစားေမြး ေျပာဆိုုေရးသား ေအာ္ဟစ္ေနၾကတာကိုုၾကည့္ရင္ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ ႏိုုင္ငံေရးလူပါး၀သလဲ အႀကံပက္စက္သလဲ ယုတ္မာသလဲ ရည္ရြယ္ခ်က္ႀကီးသလဲဆိုုတာ ကြင္းျပင္မွာ ဆင္သြားတာထက္ေတာင္ သိသာထင္ရွားပါတယ္။ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြ ႏွစ္ေပါင္း ၂၆၀၀ ေက်ာ္ ယံုုယံုုၾကည္ၾကည္နဲ႕ ကိုုးကြယ္ဆည္းကပ္ခဲ့တဲ့ ”ဗုုဒဘာသာ“နဲ႕ အႀကဳိက္ အႏွစ္သက္ဆံုုး ”၀က္သားဟင္း“ တခုုပဲ “ဒါက ကၽႊန္ေတာ္တိုု႕ ရိုုဟင္ဂ်ာေတြ ကိုုးကြယ္ေနတဲ့ ဗုုဒဘာသာ၊ ဒါက ကၽႊန္ေတာ္တိုု႕ ရိုုဟင္ဂ်ာေတြ အႀကဳိက္အ ႏွစ္သက္ဆံုုး ၀က္သားဟင္း” ဆိုုၿပီး မေျပာမဆိုုတာပဲ က်န္ေတာ့တယ္။
 
l နယ္ခ်ဲ႕ ဘဂၤလီကုုလားေတြ
- ဘာေၾကာင့္ ”မူဂ်ာဟစ္” မဟုုတ္ေတာ့ျပန္သလဲ
- ဘာေၾကာင့္”ရခုုိင္မူဆလင္“ မဟုုတ္ေတာ့ျပန္သလဲ
 
နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္ေရး ဘဂၤလီကုုလားေတြဟာ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ဆိုုၿပီး ခုုမွ ဆိုုင္းပုုဒ္အသစ္တင္ လႈပ္ရွားေနတာ မဟုုတ္ဘူး….။ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“မစမီကာလက ”မူဂ်ာဟစ္“ ”ရခုုိင္မူဆလင္“ ဆိုုၿပီး အမည္ (၂) မ်ဳိနဲ႕ ”ငါ့ေျမ ငါ့ျပည္ ငါ့အေမြ“ ေအာ္ဟစ္ခဲ့ပါေသးတယ္.။ ၁၉၄၆-ခု ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးႀကဳိးပမ္းစဥ္ကလဲ ရခိုင္ျပည္တြင္ ရွိေနၾကတဲ့ ဘဂၤလီမူဆလင္ဘာသာ၀င္တခ်ိဳ႕ဟာ ရခုိင္ျပည္ကို ဘဂၤလီျပည္ျဖစ္ေစရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး ပါကစၥ တန္ေခါင္းေဆာင္ “အလီဂ်င္းနား”ထံသြားေရာက္ၿပီး ရခုိင္နယ္ေျမတခ်ဳိ႕ကို ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံ အစိပ္အပိုင္းအျဖစ္ ျပဳလုပ္ဖို႕ ႀကဳိးစားခဲ့ၾကသလို ၁၉၄၇-ခုမွာလဲ ဘဂၤလီမူဆလင္ေတြဟာ ၿဗိတိသွ်ဘုရင္ခံ A.G Bottomley ထံသြားၿပီး ဘဂၤလီမူဆလင္သီးျခားအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေဒသျပဳလုပ္ရန္ ႀကဳိမ္းပမ္းခဲ့တာေတြရွိတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တံုးက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းအပါအ၀င္ ရခုိင္ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္ေတြက ကန္႕ကြက္ခဲ့သျဖင့္ အထမေျမာက္ ခဲ့ၾကဘူး။ ဒါေပမဲ့ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီမူဆလင္ေတြဟာ အေလ်ာ့မေပးေသးပဲ ၿဗိတိသွ်တို႕ တင္ဆင္ေပးထားတဲ့ Volunteer Force ကလက္နက္ေတြနဲ႕ ရခုုိင္လူမ်ဴိးေတြရဲ႕ ရြာေတြကိုု၀င္ မုုဒိန္းက်င့္ ျပန္ေပးဆြဲၿပီး ရခုုိင္လူမ်ဳိး ေတြ ေမာင္ေတာေဒသမွာ မေနႏိုုင္ေအာင္  ဖန္တီးခဲ့ၾကေသးတယ္။ မူဂ်ာဟစ္ရဲ႕ ဒဏ္ေၾကာင့္ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြ အမ်ားအျပား ေမာင္ေတာနယ္ေျမကိုု စြန္႕ခြါခဲ့ၾကရတယ္။ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြဟာ ကိုုယ့္တိုုင္းကိုုယ့္ျပည္မွာ ၿငိမ္းၿငိမ္း ခ်မ္းခ်မ္းနဲ႕ မေနႏိုုင္ခဲ့ၾကရဘူး။ ေနာက္ဆံုုးေတာ့ မူဂ်ာဟစ္ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ဟာ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံ စစ္တ ေကာင္းေဒသသိုု႕ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္သြားၿပီး ေသဆံုုးသြားတယ္လိုု႕သိရတယ္။ ခုုတႀကိမ္ေတာ့”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ ဆိုုၿပီး ေခါင္းစည္းတမ်ဳိးနဲ႕ ေပၚလာျပန္တယ္….။
 
l နယ္ခ်ဲ႕ ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ 
   အႏွစ္မရွိတဲ့ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ စာတမ္းမ်ား…..
 
ပထမအႀကိမ္ ထုုတ္ေ၀ျဖန္႕ခ်ီလိုုက္တဲ့ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ စာတမ္းဟာ စာမ်က္ႏွာ (၄၀)ခန္႕ရွိၿပီး အလ်ား(၇) လက္မ၊ အနံ(၅)လက္မခန္႕ပဲရွိတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ (၃၂)ႏွစ္ခန္႕ေလာက္က ရိုုက္ႏႈိပ္ထုုတ္ေ၀ ထားတာျဖစ္တယ္။ ဒီစာတမ္းဟာရိုုးတယ္။ ဘဂၤလီလူမ်ဳိးေတြဟာ အမည္သစ္တခုု ထပ္မံေျပာင္းလဲသင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳထား တယ္။ အဲဒီစာတမ္းထဲမွာပဲ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ”ဆိုုတဲ့ အမည္ကိုုသံုုးစြဲဖိုု႕ရယ္ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ဆိုုတာ သက္တမ္းအားျဖင့္ ႏွစ္(၂၀)ေက်ာ္ရွိၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း ေဖၚျပထားတယ္။ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြကိုု တိုုက္ခိုုက္ေရးသားေဖၚျပထားတာ မေတြ႕ ရဘူး..။ နယ္ေျမလုု သမိုုင္းလုု မပါဘူး။ ၁၉၇၂-ခုု ေဇာ္ေဖာ ဦးေဆာင္ခဲ့တဲ့ ”မူဂ်ာဟစ္“ ကိုု ျပန္ျပင္ၿပီး ”ရိုုဟင္ဂ်ာ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရး“ ေၾကြးေၾကာ္သံကိုု ရည္ရြယ္ထားဟန္တူတယ္။
 
 
 ဒုုတိယေျမာက္ ထြက္လာတဲ့ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ” စာတမ္းဟာ ျပည္တြင္းက နယ္ခ်ဲ႕ ဘဂၤလီကုလားေတြ
   ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အမ်ဳိးသားပါတီက ေရးသားျဖန္႕ခ်ိခဲ့တာျဖစ္တယ္…။
 
ဒီစာတမ္းမွာေတာ့ ရခုုိင္ျပည္၊ ရခုုိင္လူမ်ဳိး၊ ရခုုိင္သမိုုင္း ရာဇ၀င္ကိုု လုုယူေဖၚျပထားတာ ေတြ႕ရတယ္။ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ဆိုုတာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း(၁၆၀၀)ခန္႕ကပင္ ရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သက္တမ္းကိုုပါ ေဖၚျပထားတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း (၁၆၀၀)ဆိုုတာ ရခုုိင္လူမ်ဳိးတိုု႕ရဲ႕ အထြန္းကားဆံုုး အတိုုးတက္ဆံုုးေခတ္ ”ေ၀သာလီေခတ္“ ျဖစ္တယ္…။
 
ပထမ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ စာတမ္းနဲ႕ ဒုုတိယ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“စာတမ္းေဖၚျပခ်က္ေတြ မ်ားစြာ ကြဲလြဲေနတာကိုု ေတြ႕ရတယ္။ ဥပမာ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ လူမ်ဳိး ဘယ္တုန္းကစတယ္ ဆိုုတဲ့ အခ်က္ကေလးေတာင္မတူဘူး။
 
ၿပီးေတာ့ တတိယေျမာက္  “ရိုဟင္ဂ်ာ” စာတမ္းေပၚလာတယ္။ ေရးသားျပဳစုသူက “ေဇာ္မင္းထြ္” ျဖစ္တယ္၊ ျပည္တြင္း NLD ပါတီ၀င္လို႕ဆိုတယ္။ မႏၱေလးကလို႕သိရတယ္..။ ဒီမိုကေရစီအေၾကာင္းျပၿပီး ဂ်ပန္ ႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရးခံုလႈံခြင့္ ရထားသူျဖစ္တယ္။ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလားေတြ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႕ ၀င္ေရာက္ႏိုင္ေအာင္ နည္းမ်ဳိးစံုျဖင့္ ျပဳလုပ္ေနသူျဖစ္သလို ခိုလႈံခြင့္ရ ဘဂၤလီကုလားေတြကိုလဲ “ရိုဟင္ဂ်ာ”ေခါင္းစည္းျဖင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ ငံမွာ လႈပ္ရွားခိုင္းထားသူျဖစ္တယ္။ ေဇာ္မင္းထြ္ရဲ႕ “ရိုဟင္ဂ်ာ” သုေတသနစာတမ္းထဲမွာ အင္မတန္စည္းကမ္း မဲ့တဲ့ ေဖၚျပခ်က္ေတြရွိသလို ခုလုိ၀ုန္းဒိုင္းပဋိပကၡ ျပႆနာေတြ ေပၚေပါက္လာေအာင္ထိ ေစာ္ကား ေမာ္ကား ေဖၚျပထားတာေတြ႕ရတယ္။ ရခုိင္လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ေဒါသကို တမင္တကာ ထိုးဆြထားသလို ေတြ႕ရမွာျဖစ္တယ္..။ အဲဒီေဖၚျပခ်က္ေတြထဲမွာ နမူနာကေလးေလာက္ပဲ ဒီမွာေရးသားေဖၚျပလိုတယ္။ ပထမ ဒုတိယ “ရိုဟင္ဂ်ာ” စာတမ္းေတြနဲ႕လံုး၀ကြာျခားေနတယ္။ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ သက္တမ္း သတ္မွတ္တာေတာင္ မတူဘူး။ ပထမစာတမ္းမွာ ႏွစ္(၂၀)က ဒုုတိယစာတမ္းမွာ ႏွစ္ေပါင္း(၁၆၀၀)က ေဖၚျပခ်က္ေတြကိုု ဆန္႕က်င္ၿပီး ႏွစ္ေပါင္းသံုုးေထာင္ (၃၀၀၀)ေက်ာ္ကဆိုုၿပီး ေဖၚျပထားတယ္။ ရခုုိင္တိုု႕ဓည၀တီေခတ္ကိုု ရည္ညြန္းေဖၚျပဟန္တူတယ္။
ၿပီးေတာ့(အာရကန္)ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းပါ။ တကယ္ေျပာရရင္  (အာရကန္)ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းဟာ ေဇာ္မင္းထြဋ္ ေဖၚျပသလို ႏွစ္ေပါင္း(၃၀၀၀)မွာ မရွိေသးပါဘူး မသံုးေသးဘူး၊ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း(၂၀၀)ေက်ာ္ ေက်ာ္ေလာက္ပဲ စၿပီး ေခၚေ၀ၚသံုးစြဲခဲ႕ၾကတယ္လို႕ မွတ္တမ္းရွိတယ္။ ရခုိင္ျပည္ကို အဂၤလိပ္စတင္၀င္ေရာက္ ခဲ့တဲ့အခ်ိန္၊ အဲဒီတုန္းက ရခုိင္နဲ႕အဂၤလိပ္ မဟာမိတ္ျပဳၿပီး ရခုိင္ျပည္ကိုျပန္ၿပီး သိမ္းပိုက္ခဲ့ၾကတဲ့အခ်ိန၊္ တနည္း ေျပာရရင္ေတာ့ “ရႏၱပိုစာခ်ဳပ္” ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ေလာက္မွာျဖစ္တယ္။ Arakan(အာရကန္)ဆိုတာ ရခုိင္လူမ်ဳိး ကို အဂၤလိပ္ေတြကေခၚေ၀ၚတဲ့ စကားတလံုးသာျဖစ္တယ္။ ဥပမာ ဗမာက“ယခိုင္”ဆိုၿပီး ယပက္လက္အသံနဲ႕ ေခၚသလို ဘဂၤလီေတြက “ရိုဟင္” လို႕ေခၚသလို အဂၤလိပ္က Arakan လို႕ေခၚတယ္။
ရခုိင္လူမ်ဳိးေတြကေတာ့ သူတို႕ကိုသူတို႕ “ရကၡသွ်” “ အာရကၡ” “ ရကၡ” “ရကၡဳိင္” “ရခိုင္” ဆိုၿပီး “ရ ေကာက္သံ” ပီပီသသနဲ႕ေခၚတယ္။ “ရကၡသွ်” “အာရကၡ” “ရကၡ” ဆိုတဲ့ ေခၚေ၀ၚ မႈေတြဟာ အင္မတန္ေရွ႕က်တဲ့ ေခၚေ၀ၚသံုးစြမႈေတြပဲျဖစ္တယ္။
ေဇာ္မင္းထြဋ္ ရမ္းထားတာေတြ ဆက္ေရးပါ့မယ္။ “အာရကန္မွေနၿပီး ရခုိင္နဲ႕ ရိုဟင္ဂ်ာ(၂)မ်ဳိးကြဲ သြားတယ္” လို႕ဆိုထားတယ္။ ဒါဟာ လံုး၀မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ “ အာရကန္” ARAKAN အသံုးအႏႈန္းမွ မရွိေသးပဲကိုး စဥ္းစားၾကည့္ၾကပါ..။
          ေဇာ္မင္းထြဋ္ သုေတသနစာတမ္းထဲမွာ ေဖၚျပထားသလို တကယ္လို႕မ်ား ARAKAN (အာရကန္)မွ “ရခုိင္” နဲ႕ “ ရိုဟင္ဂ်ာ” ဆင္းသက္တယ္ဆိုရင္ “ရခုိင္” က အသားျဖဴၿပီး နီၾကန္႕ၾကန္႔ အေရာင္ျဖစ္ၿပီး “ရိုဟင္ ဂ်ာ” ေတြက ဘာေၾကာင့္အသားမဲေနရသလဲ…? မဲသြားရသလဲ..?။ ဆိုၾကပါစို႕ အာရကန္ (ARAKAN)ဟာ ႏွစ္ ေပါင္း(၃၀၀၀)ေက်ာ္ေလာက္က စခဲ့တယ္ဆိုပါစို႕၊ ဒီေတာ့ ဘယ္ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္က ဘယ္ရာစုေလာက္က ျဖဴတာ နီၾကန္႕ၾကန္႕ျဖစ္တာ မဲတာျဖစ္သြားသလဲ၊ ျဖဴတဲ့ နီၾကန္႕ၾကန္႕ျဖစ္တဲ့ ရခုိင္ေတြဟာ ဗုဒဘာသာျဖစ္ၿပီး ၀က္သား စားေနရသလဲ၊ မဲတဲ့ဘဂၤလီကုလား ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာေတြက မူဆလင္ေတြျဖစ္ေနတာ ဘာေၾကာင့္လဲ.. ဘာ ေၾကာင့္ကြဲသြားသလဲ၊ ကမၻာေပၚမွာ မူဆလင္ဘာသာက ေနာက္က်ၿပီးမွ ေပၚလာတာဆိုေတာ့ ပထမ အေစာ ပိုင္းက မခြဲခင္က(ဒါမွမဟုတ္) ကြဲစက (အာရကန္ဆိုၿပီး ရခုိင္ေရာ ရိုဟင္ဂ်ာပါ ျဖစ္ေနတုန္းက )နယ္ခ်ဲ႕ ဘဂၤလီကုလား ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ “ဗုဒဘာသာျဖစ္ေၾကာင္း အလိုလို ၀န္ခံရာမက်ေပဘူးလား….။ ဒီေတာ့ ဘာေၾကာင့္ အသားမဲအုပ္စု နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလားရိုဟင္ဂ်ာေတြ “ဗုဒဘာသာ”ကို စြန္႕သြားရသလဲ…? သုေတ သနျပဳထားတာမေတြ႕ရဘူး…..။
ၿပီးေတာ့ ေ၀သာလီေခတ္ ဒဂၤါးေတြမွာ ေနနဲ႕လ အမွတ္အသားေတြပါတယ္။ ေဇာ္မင္းထြဋ္က “ေန” က ရခိုင္လူမ်ဳိးၿဖစ္ၿပီး “လ”က နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလား ရိုဟင္ဂ်ာျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး ေဖၚျပထားတယ္။ ရခုိင္လူမ်ဳိး သုေတသီေတြရဲ႕ မွတ္ခ်က္ကို ပ်က္ျပယ္ေအာင္လုပ္ထားတယ္။ အမွန္တကယ္မွာေတာ့ ဒါကအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ဘုရင္မင္းျမတ္ေတြရဲ႕ အမည္နာမဘြဲ႕(သို႕)မင္းဆက္မ်ဳိးရိုးသေကၤတေတြကို ေဖၚျပထားတာပဲျဖစ္တယ္။ ဥပမာ “စႏသူရိယမင္းဆက္” လို႕ေျပာလို႕ရတယ္။ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလား ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႕ လံုး၀မဆိုင္ဘူး….။
ေနာက္ၿပီး “ရမ္းၿဗဲကၽႊန္း”ကို သုေတသနျပဳထားတာကိုေတြ႕ရတယ္။ ”ရမ္းၿဗဲကၽႊန္း”ဟာ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အႀကီးဆံုး ကၽႊန္းႀကီးတကၽႊန္းျဖစ္တယ္။ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလားေတြ အရမ္းလိုခ်င္ေနတဲ့ပံုပါပဲ။ ဒီကၽႊန္းကို ပင္လယ္ထဲမွာ သေဘၤာပ်က္ၿပီး ပ်ဥ္တခ်ပ္ဖက္ၿပီး အသက္မေသ ဆိုက္ေရာက္လာတဲ့ မူဆလင္ဘာ သာ၀င္ အာရပ္(၂)ဦးက မွည့္ေခၚလိုက္တဲ့ အာရဗီဘာသာစကားဆိုၿပီး ေဖၚျပတယ္..။ ဒီရမ္းၿဗဲကၽႊန္းမွာ ရခုိင္လူ မ်ဳိး (၂)သိန္းေက်ာ္ေလာက္ ေနထိုင္ေနၾကတယ္။ အျခား ဘယ္လူမ်ဳိးမွ မယ္မယ္ရရမရွိဘူး။ ရမ္းၿဗဲကၽႊန္းမွာ ရွိၾကတဲ့ ရခုိင္လူမ်ဳိးေတြ ေျပာျပခ်က္အရ အစပထမ ဒီကၽႊန္းဟာ ”၀မ္းဘဲ”တေကာင္ေလာက္ပဲ ရွိလို႕”၀မ္းဘဲ” ေျပာရာက”ရမ္းၿဗဲ”ျဖစ္ လာသလို၊ ေနာက္တမ်ဳိးက “ရမၼာ”လုိ႕ေခၚရာက “ရမ္းၿဗဲ”ျဖစ္လာတယ္လို႕ဆိုတယ္…။ ဒီေတာ့ အာရပ္(၂)ဦးရဲ႕ ေျပာစကားက အတည္ျဖစ္သလား ေရွးပေ၀သဏီကပင္ ေနထိုင္လာၾကတဲ့ ရခုိင္လူမ်ဳိး (၂)သိန္းေက်ာ္ကေျပာတာ အတည္ျပဳမလား လြတ္လပ္စြာ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ပါတယ္…။
အဲဒီလို အဆီအေငါ့မတည့္ ထင္ရာျမင္ရာ ရမ္းသမ္း ကေယာင္ေခ်ာက္ခ်ား သုေတသနလုပ္ၿပီး ပင္ပန္း ခံေရးသားထားတဲ့ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလားရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ သုေတသနစာတမ္းေတြကို ေတြ႕ရေသးတယ္..။ လံုး၀အေျခအျမစ္မရွိဘူး… မရွက္တတ္ဘူး..။
 
l တျခမ္းပဲ့ ABSDF ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ အဖြဲ႕ရဲ႕
  “ရိုဟင္ဂ်ာ”သုေတသန စာတမ္း
 
ဒါနဲ႕ပတ္သက္လို႕ ၀မ္းနည္းဖြယ္ေကာင္းတာကေတာ့ အသားထဲက ေလာက္ထြက္တဲ့ကိစၥပါ။ ႏိုင္ငံ ေတာ္မွာ ဘာအေျခအေနမွမရွိေသးဘူး။ ႏိုင္ငံကိုတလက္မရရင္ တလက္မေရာင္းစားတတ္တဲ့ စိတ္ဓါတ္ေတြ ဟာ ဗူးေပၚသလို ေပၚေနတာကိုေတြ႕ရတယ္။
သကၠရာဇ္ ၁၉၉၃- ၁၉၉၄-ခု ခန္႕က ABSDF ႏွစ္ျခမ္းကြဲၿပီးေနာက္ တျခမ္းပဲ့ ABSDF ဗဟိုအလုပ္ အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ရဲ႕ သုေတသနဌာနက “ရိုဟင္ဂ်ာ သုေတသနစာတမ္း” ဆိုၿပီး လက္ႏႈိပ္စက္ရိုက္ႏႈိပ္ၿပီး ABSDF ေက်ာင္းသားတပ္မေတာ္တံဆိပ္နဲ႕ တိတ္တိတ္ပုန္း လက္သိပ္ထိုး ျဖန္႕ေ၀ခဲ့တာေတြ႕ရတယ္။ ဒီစာတမ္းဟာ ”ကန္႕သတ္”ဆိုေပမယ့္ မျမင္ခ်င္အဆံုး ျပန္႕ႏွံ႕ေနတာကိုေတြ႕ရတယ္။ မဖတ္ခ်င္တဲ့လူကိုေတာင္ အတင္းလက္ သိပ္ထိုး ဖတ္ခိုင္းေနတာကိုေတြ႕ရတယ္….။
ဒီစာတမ္းကို ၿခဳံေျပာရရင္ေတာ့ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလားေတြရဲ႕ စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့ ေျပာဆိုေရးသားခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြကို စုေပါင္းထားၿပီး အဲဒီေျပာဆိုေရးသားခ်က္ေတြကို ေထာက္ခံသံုးသပ္ထားတဲ့ အခ်က္ေတြ ကို ေတြ႕ရတယ္။ ဥပမာ..အမရပူရျပည္ရွင္ ဘိုးေတာ္ဦး၀ိုင္း ရခုိင္ျပည္ကို သိမ္းပိုက္ၿပီးအျပန္ လူ(၁)သိန္းေက်ာ္ ကို အထမ္းပိုတာအျဖစ္ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ရခုိင္ျပည္မွာ ရခုိင္မရွိေတာ့ဘူး ”ရိုဟင္ဂ်ာ” ေတြပဲ ရွိေတာ့တယ္ဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ကို အဆင္အျခင္မဲ့ ေဖၚျပထားတာေတြ႕ရတယ္…။
 
 ျဖစ္ႏိုင္မျဖစ္ႏိုင္ စဥ္းစားၾကဖို႕ပါပဲ…..။
 
တိုးတက္ေနၿပီျဖစ္တဲ့ ဥေရာပေပၚတူဂီေတြေတာင္ ထိုးေဖါက္လို႕မရႏိုင္ခဲ့တဲ့ ရခုိင္ျပည္ကို လူ(၁)သိန္းနဲ႕ တည္ေထာင္တယ္ဆိုၿပီးေျပာတာဟာ အေတာ့္ကိုလြန္ေနၿပီလို႕ထင္တယ္။ မေလးရီးယား ငွက္ဖ်ားေၾကာင့္ ေခါင္းမွေကာင္းေသးရဲ႕လား “ႏိုင္ေအာင္”လို႕ေတာင္ ေျပာရမလိုျဖစ္ေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေျပာခ်င္တာက “ ဒါဆိုရင္ လက္ရွိရခိုင္ျပည္မွာရွိေနတဲ့ ရခုိင္လူဦးေရ ၉၅% ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ဘယ္ကေရာက္လာသလဲ…။ စစ္ရႈံး တယ္ဆိုတာတခုတည္းနဲ႕ေတာ့ လူမ်ဳိးတမ်ဳိးရဲ႕ အေျခအေနကို မႈိခ်ဳိးမွ်စ္ခ်ဳိးေျပာလို႕ မရႏိုင္ဘူး…။
          ဒီအေျပာအဆို အသံုးအႏႈန္းနဲ႕့အျပင္အဆင္ကို ေမွ်ာ္လင့္ေနတဲ့ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလား ရိုဟင္ဂ်ာ ေတြဟာ ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို အဂၤလိပ္ဘာသာသို႕ ျပန္ဆိုၿပီး UN ကုလသမဂၢသို႕ တင္ေပးလိုက္ရာ ဘာတခုမွ စံုစမ္းစစ္ေဆးျခင္းမရွိပဲ “ဟုတ္၏မဟုတ္၏ မသံုးသပ္ဘဲ ကမၻာေပၚက လူမ်ဳိးတမ်ဳိးအျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ ေၾကာင္းသိခဲ့ရတယ္။ UN ကုလသမဂၢရဲ႕ သိကၡာကိုပါထိပါးေစျပီး သမိုင္းဆိုင္ရာအရ အရွက္ရေစတဲ႔ ျဖစ္ရပ္တ ခုပါပဲ (ရွက္တတ္ရင္ေပါ့ဗ်ာ)။ ဒီစာတန္းအတြက္ DR.ႏိုင္ေအာင္ဦးေဆာင္တဲ့ တျခမ္းပဲ့ ABSDF ဗဟိုက ထိုင္းဘတ္ေငြ (၆)သိန္းရခ့ဲတယ္လို႔သိရတယ္၊ ဒါဟာေနာက္တခ်ိန္မွာ ဘယ္လိုအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြျဖစ္ လာမလဲ မစဥ္းစားဘူး မစဥ္းစားတတ္ဘူး။ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရး ဘယ္ေလာက္ထိခိုက္လာ ႏိုင္သလဲဆိုတာ မေတြးတတ္ဘူး။ ရခိုင္လူမ်ိဳး(၃၀၀)ေက်ာ္ ေသေၾကပ်က္စီးခဲ့ရျပီး၊ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ျဖစ္ခဲ့ရတာေတြ ဟာ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလားေတြရဲ႕ ဆႏၵအတိုင္း ပံ့ပို႔ကူညီမႈ မဆင္မျခင္လုပ္မႈေၾကာင့္ဆိုရင္ မွားမယ္လို႔မထင္ ဘူး။
         ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အဲဒီတုန္းက ရခိုင္တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြက DR. ႏိုင္ေအာင္အုပ္စု(ABSDF) ကိုမေထာက္ခံဘူး၊ ရခိုင္စစ္ေတြတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ တစ္ေယာက္ကဆိုရင္ စိတ္ဆိုးမာန္ဆိုးနဲ႔ ေျပာခဲ့တာကိုသတိရမိတယ္။ “မင္းတို႔ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ မႏၱေလးတကၠသိုလ္မွာ ေက်ာင္းသားအေရး ေတာ္ပံုျဖစ္ရင္  က်ဳပ္တို႔ရခိုင္ျပည္ စစ္ေတြတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားေတြကလဲ လိုက္ပါျပီးေတာ့ ေက်ာင္းသား စိတ္ဓါတ္နဲ႔ လႈပ္ရွားခဲ့ရတယ္ ေထာက္ခံခဲ့ရတယ္။ ခုဟာက ဘဂၤလီကုလားေတြနဲ႔ေပါင္းျပီး က်ဳပ္တို႔ရခိုင္ျပည္ကို ေရာင္းစားေနျပီ ဖ်က္ဆီးပစ္ေနျပီ” ဆိုျပီးေျပာခဲ့တယ္။ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ဟာ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလားေတြနဲ႔ ခ်ဳပ္ဆိုထားတာမဟုတ္ဘူး…။
 
l အယ္(လ္)ဂိုင္းဒါးအၾကမ္းဖက္အုပ္စုနဲ႔ “ရိုဟင္ဂ်ာ”အမည္ခံ
   နယ္ခ်ဲ႔ဘဂၤလီ ကုလားမ်ား ဆက္စပ္မွူသတင္း
 
ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုင္ငံအတြင္း အယ္(လ္)ဂိုင္းဒါး(Al-Quaeda) အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔က ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ စာသင္ေက်ာင္းေပါင္း(၆၀)ေက်ာ္မွာ သြားေရာက္ျပီးေတာ့ ပညာသင္ၾကားေနၾကတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ရိုဟင္ဂ်ာ အမည္ခံ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလားေတြ အေျမာက္အမ်ားရွိေၾကာင္းသိရတယ္။ အဲဒီေက်ာင္းေတြမွာ ပညာသင္ၾကား ျပီး အာဖကန္နစၥတန္ႏိုင္ငံမွာ အေမရိကန္စစ္တပ္ေတြနဲ႔ သြားေရာက္တိုက္ခိုက္ေနတဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ရိုဟင္ဂ်ာ အမည္ခံ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလား အေျမာက္အမ်ား ရွိေနတယ္ဆိုတာကိုလဲသိရတယ္။ အခိုင္မာဆံုးအခ်က္ ကေတာ့ အာဖကန္နစၥတန္စစ္ေျမျပင္မွာ အေမရိကန္စစ္တပ္ေတြက တိုက္ပြဲအတြင္း (၂)ဦးဖမ္းဆီးမိေၾကာင္း ေက်ညာခဲ့တာျဖစ္တယ္။ တခ်ဳိ႕ေက်ာင္းသားေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႕ျပန္လာၿပီး “ရိုဟင္ဂ်ာ”လႈပ္ရွားမႈေတြ လုပ္ေနတာကိုလဲေတြ႔ရတယ္။ အဲဒီ“ရိုဟင္ဂ်ာ”လႈပ္ရွားမႈကို အဓိကပံ့ပိုးေပးေနတာကေတာ့ ဘဂၤလား(ရွ္)ႏိုင္ငံ ရဲ႕ ဒုတိယအၾကီးဆံုး ပါတီျဖစ္တဲ့ “အစၥလာမ္မစ္ပါတီ” ပဲျဖစ္တယ္။ ဒီအမည္နဲ႔ မူဆလင္ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ပါတီေတြရွိၾကတယ္။ တပါတီ နဲ႔တပါတီ ဆက္သြယ္မႈရွိတယ္။ အမွီအခိုရွိတယ္ ႏိုင္ငံေရးပံ့ပိုးမႈရွိတယ္။
အယ္(လ္)ဂိုင္းဒါးေတြနဲ႔ အဆက္အစပ္ရွိတဲ့ အဲဒီေက်ာင္းဆင္း “ရိုဟင္ဂ်ာ”အမည္ခံ ဘဂၤလီကုလားေတြ ဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသို႔ “ႏို္င္ငံေရးခိုလႈံခြင့္”နဲ႔ ေျမာက္မ်ားစြာ ေရာက္ရွိေနျပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရတယ္။
 
l နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလားေတြရဲ႕ လွ်ိဳ႕၀ွက္အမည္ေပးထားတဲ့
  ”မုတ္သုန္ထိုးစစ္”ေခၚ ရိုဟင္ဂ်ာလႈပ္ရွားမႈမ်ား
 
နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္ေရး ဘဂၤလီကုလားေတြဟာ မွန္သည္ျဖစ္ေစ မွားသည္ျဖစ္ေစ တရားသည္ျဖစ္ေစ မတရားသည္ျဖစ္ေစ ေထာက္ခံသည္ျဖစ္ေစ ကန္႕ကြက္သည္ျဖစ္ေစ ျပည္ပေရာ ျပည္တြင္းမွာပါ တလွမ္းၿပီးတ လွမ္း တခုုၿပီးတခုု ဆက္တိုုက္ဆိုုသလိုု က်ားကုုတ္က်ားခဲ လႈပ္ရွားမႈေတြ လုုပ္ေနတာကိုု ေတြ႕ရမွာျဖစ္တယ္။
၂၀၁၂-ခုု ေမလ(၂၈)ရက္ေန႕မွာလဲ ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ ဆိုုၿပီး လွ်ဴိ႕၀ွက္အမည္ေပးထားတဲ့ စီမံခ်က္တခုု ကိုု စတင္အေကာင္အထည္ ေဖၚခဲ့ၾကတာေတြ႕ရတယ္။ ဒီစီမံခ်က္ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိပိရိသလဲ၊ ဘယ္ ေလာက္ထိျမန္ဆန္သလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ထိ ဆက္စပ္မႈရွိသလဲဆိုုရင္ ရခုုိင္ျပည္ေတာင္ပိုုင္းေဒသခံ ရခုုိင္လူမ်ဳိး ေတြ အငိုုက္မိခဲ့ရတဲ့ အထိျဖစ္ခဲ့တယ္။ ရမ္းၿဗဲၿမဳိ႕နယ္ ေက်ာက္နီေမာ္တိုုက္နယ္ ေက်ာက္နီေမာ္ေက်းရြာမွာ စတင္ခဲ့တယ္၊ ေက်ာက္နီေမာ္ ေက်းရြာမွာ ရခုုိ္င္အိမ္ေျမ(၁၅၀၀) ေက်ာ္ရွိသလိုု နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလား အိမ္ေျခ (၈၀၀)ခန္႕ရွိတယ္။ ဒီေက်းရြာမွာ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြ ဘာေၾကာင့္ဒီေလာက္ထိ စုုၿပဳံမ်ားလာရသလဲဆိုုရင္ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ေတာ့  တဖက္ႏိုုင္ငံ (ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္))မွ ခိုုးသြင္းထားလိုု႕ပါပဲ။ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီေတြမွာ ပိုုင္ ဆိုုင္တဲ့လယ္ယာေတြ ကိုုင္းကၽႊန္;ေတြ ေျမယာေတြမရွိဘူး။ သူတိုု႕စက္ေလွေတြ၀ယ္ယူၿပီး ဘဂၤလားပင္လယ္ထဲ သြားၿပီး ငါးဖမ္း၊ ပုုဖြန္ဖမ္း တံငွါလုုပ္ငန္းေတြပဲ လုုပ္ၾကတယ္။ ရလာတဲ့ငါးပုုဇြန္ေတြကိုု ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံ သြားေရာင္းၾကတယ္။ အျပန္မွာေတာ့ လူကယ္ရီလုုပ္တယ္။ မိသား(၂)စုုကေန (၅)စုုထိသယ္ယူလာတယ္။ ရြာမွာအသင့္ေဆာက္လုုပ္ထားတဲ့ ေနအိမ္ေတြမွာ တင္ထားလိုုက္ၾကတယ္။ ဒီလိုုလုုပ္ေနတာကိုု ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြ ဘယ္လိုုလုုပ္ သိႏိုုင္မလဲ…?။
နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြဟာ ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ရဲ႕ ”ပထမအဆင့္“ကိုု ဒီရြာမွာစတင္ဖိုု႕ ဆံုုးျဖတ္ခဲ့ၾက တယ္လိုု႕ သိရတယ္။ အဲဒီ ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ရဲ႕ သားေကာင္ျဖစ္ခဲ့ရတာကေတာ့ အသက္(၂၆)ႏွစ္ခန္႕ သာရွိေသးတဲ့ သနားစဖြယ္ ရခုုိင္သူကေလး ”မသီတာေထြး“ပဲျဖစ္တယ္။ ဒီနယ္ေျမမွာ မီးပြါးတခုုဖန္တီးဖိုု႕ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီ ကုုလားေတြရဲ႕အႀကံအစည္ကိုု သူမ သိပံုုမက်ဘူး။ တကယ္လိုု႕ႀကဳိတင္သိေနေတာင္မွ  သူမ ယံုုၾကည္မွာမဟုုတ္ဘူး။ ေက်းလက္ေတာရြာမွာ ရိုုးရိုုးသားသားကေလး အေမအိုုတေယာက္ကိုု လုုပ္ေကၽႊးၿပီး အသက္ေမြးေနရတဲ့ မသီတာေထြးဟာ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ အင္မတန္က်ယ္ျပန္႕တဲ့ ႏိုုင္ငံတကာနဲ႕ ခ်ီတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာကြန္ယက္ကိုု ဘယ္လိုုနည္းနဲ႕မွ နားလည္ႏိုုင္မွာမဟုုတ္ဘူး…။ 
သူမ ေနထိုုင္တဲ့သၿပီေခ်ာင္းေက်းရြာနဲ႕ ေက်ာက္နီေမာ္ေက်းရြာက နည္းနည္းေလးေတာ့ အလွမ္းကြာ တယ္။ ေျခလ်င္သြားရင္ တနာရီခန္႕ရွိတယ္။ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းအတြက္ ”စက္ခ်ဳပ္သင္တန္း“မွာ သူမ သင္တန္းတက္ေရာက္ေနတယ္။ ေန႕စဥ္ဆိုုသလိုု ေျခလ်င္လမ္းေလွ်ာက္ မိန္းခေလးအေဖၚတဦးနဲ႕ သြားေလ့ လာေလ့ရွိတယ္။
ကံဆိုုးခ်င္ေတာ့ အခငး္ျဖစ္ပြါးတဲ့ (၂၈. ေမ.၂၀၁၂) ေန႕က အေဖၚမိန္းကေလး မေရာက္လာဘူး။ ေနမ ၀င္မီ အိမ္ျပန္ရမယ္ဆိုုေတာ့ အေဖၚမိန္းကေလးကိုု ဆက္မေစာင့္ႏိုုင္ေတာ့ဘူး။ တဦးတည္းပဲျပန္ခဲ့တယ္။ ဒီအ ေျခအေနဟာ ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“မွာ တာ၀န္ေပးမႈခံေနရတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ လုုပ္ရဲကိုုင္ရဲ နယ္ခ်ဲ႕ ဘဂၤလီကုုလား(၃)ဦးအတြက္ေတာ့ အခြင့္ေကာင္းျဖစ္ခဲ့တာကေတာ့ အမွန္ပါပဲ။ ဒီအခြင့္အေရးကိုု လက္လႊတ္ မခံႏိုုင္ဘူး။ ဒီနယ္ေျမမွာ”မီးပြါး“ တခုုကိုု (ေမလ(၃၀)၂၀၁၂)ေန႕ထက္ ေနာက္မက်ေစဘဲ အေကာင္အထည္ ေဖၚရမယ္မဟုုတ္လား။ ဒါေတာင္ ရက္ကအေတာ္ေလး ကပ္ေနၿပီ။ ယူထားတဲ့ ေငြေၾကးေတြကလဲ မနည္းဘူး။ ေဆြ(၇)ဆက္ မ်ဳိး(၇)ဆက္စားမကုုန္ႏိုုင္ဘူး။ ပင္လယ္ထဲသြားၿပီး ငါးဖမ္း ပုုဇြန္ဖမ္း တသက္လံုုးလုုပ္လိုု႕ လူေမြးေျပာင္မွာမွ မဟုုတ္ဘဲ….။ 
တဦးတည္း လမ္းေလွ်ာက္လာေနတဲ့ အားႏြဲ႕သူမိန္းကေလးကိုု (၃)ဦးသားေရွ႕ကျဖတ္ေျပးၿပီး အ ေကာင္းဆံုုးေနရာက ေခ်ာင္းေျမာင္းေစာင့္ဆိုုင္းေနခဲ့ၾကတယ္။ သြားသူလာသူလဲ ျပတ္လတ္ေနတဲ့အခ်ိန္ ေနမ ၀င္တ၀င္လဲ ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္။ ေအာ္ဟစ္လိုု႕လဲမၾကားႏိုုင္ေတာ့တဲ့ေနရာ၊ ရြာနဲ႕ခပ္ေ၀းေ၀းျဖစ္ေနတဲ့ေနရာမွာ (၃)ဦးသား ၀ိုုင္းဖမ္းခ်ဳပ္ေႏွာင္ၿပီး တေယာက္ၿပီးတေယာက္ မုုဒိန္း၀ိုုင္းက်င့္လိုုက္ၾကတယ္။ ၀တ္ဆင္ထားတဲ့ လက္၀တ္ရတနာ ဆြဲထားတဲ့ဆြဲႀကဳိး၊ ပါလာတဲ့ပစ္ဆံေတြကိုု လုုယူၿပီး ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္ပစ္ လိုုက္ၾကတယ္…။ သတ္ျဖတ္ထားတာကိုုက ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ အစီအစဥ္ရွိရွိ အၿငဳိးတႀကီးနဲ႕ သတ္ျဖတ္ထား တာေတြ႕ရတယ္…..။
ဒီလိုု ဇာတ္နာေအာင္ ရက္စက္မႈေပၚေအာင္လုုပ္မွလည္း ေဒသခံ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ ေဒါသကိုု ၀ုုန္းကနဲ ျဖစ္သြားမွာမဟုုတ္လား။ မခံမရပ္ႏိုုင္ျဖစ္လာၾကတဲ့ ေဒသခံ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြဟာ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီေတြကိုု လက္စားေခ် တုုန္႕ျပန္ၾကမွာမဟုုတ္လား။ ဒီလိုု တုုန္႕ျပန္မွ လုုိအပ္တဲ့ ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ရဲ႕ မဟာဗ်ဴဟာ ရည္မွန္း ခ်က္ကိုု ရရွိမွာျဖစ္တယ္..။ ဒီရလာဘ္ကိုုအေျခခံၿပီး ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ ဆိုုတာကိုု  ေအာ္လိုု႕ရမယ္…။ ေငြေၾကးယူၿပီး ေစာင့္ဆိုုင္းေနၾကတဲ့ မီဒီယာထဲက သူတိုု႕လူေတြက  တကမၻာလံုုး မ်က္ပ်ဴးဆံျပာျဖစ္ေအာင္ ၀ိုုင္းၾကည့္ၾက ေအာ္ၾက၊ဟစ္ၾက၊ ေက်ညာၾက အင္တာဗ်ဴးၾက၊ ဒီလိုုလုုပ္လိုုက္မွလဲ မူဆလင္ကမၻာကလည္း တုုန္႕ျပန္မႈေတြလုုပ္လာမယ္။ ကုုလသမဂၢလိုုေနရာမ်ဳိးကေတာင္ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ ဆိုုတာကိုု ဘုုမသိဘမသိ ေျပာဆိုုအေရးယူလာရမယ္။ ေဆြးေႏြးရေတာ့မယ္။ ဒီကေန႕တကယ္လဲပဲ ဒီအတိုုင္း ဒီခန္႕မွန္းေျခအတိုုင္း ျဖစ္ခဲ့ၾကေလေတာ့ လိုုအပ္ခ်က္ပစ္မွတ္ကိုု ေတ့ေတ့ႀကီး ထိမွန္သြားခဲ့တယ္လိုု႕ဆိုုရမယ္။ ဒါဟာနယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီ ကုုလားေတြ ဖန္တီးလုုိက္တဲ့ ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ရဲ႕ မဟာဗ်ဴဟာ ရည္မွန္ခ်က္ေတြျဖစ္တယ္။ ဒါဟာလက္သီးျပင္း တခ်က္ျဖစ္တယ္လိုု႕ဆိုုရမယ္……။
ကဲ…မၾကာမီကပဲ မူဆလင္ႏိုုင္ငံေတြက ေထာက္ပံ့မႈေတြ ေထာက္ခံမႈေတြ ျပသေနၿပီ။ ကုုလသမဂၢရဲ႕ စည္းေ၀းပြဲနဲ႕လဲ  နီးေနၿပီဆိုေတာ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ေထာက္ခံဆံုုးျဖတ္ခ်က္ရေအာင္ မူဆလင္ႏိုုင္ငံေတြ ကမကထ ျပဳလုုပ္သြားႏိုုင္မယ္။ ဒီအေျခအေနကတဆင့္ တက္ၿပီးေတာ့ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ ျပႆနာေရွ႕တန္းတင္ၿပီး ဘဂၤလား ေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံက  အလံုုးအရင္းနဲ႕ ၀င္ေရာက္တိုုက္ခိုုက္ႏိုုင္မယ္။ ဒီစစ္ပြဲဟာ ”တရားတဲ့စစ္ပြဲ“လိုု႕ ကမၻာက ျမင္သြားမယ္။ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြဟာ ဒီယုန္ျမင္လိုု႕ ဒီၿခဳံကိုုထြင္ခဲ့ၾကတယ္ဆိုုတာ ေျမႀကီးလက္ခတ္ မလြဲဘူး…။ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ရပ္ေတြကိုုၾကည့္ရင္ မဟာဗ်ဴဟာ အခင္းအက်င္းေတြကိုု ပိုုၿပီးပီပီျပင္ျပင္ေတြ႕ ရပါလိမ့္မယ္……။
ႀကဳိတင္တြက္ထားသလိုုပဲ ျဖစ္ေပၚလာတာေတြကိုု စစၾ္ကည့္ၾကရေအာင္။ နယ္ခ်ဲဘဂၤလီကုုလား လူငယ္ (၃)ဦး ႀကဳိတင္ရည္ရြယ္ထားတဲ့အတိုုင္း ေက်ာက္နီေမာ္ေက်းရြာမွာ ”မသီတာေထြး”ကို ရက္ရက္စက္စက္ ၀ိုုင္းၿပီး ေတာ့မုုဒိန္းက်င့္ လက္၀တ္လည္ဆြဲနဲ႕ ေငြေၾကးေတြလုုယူ သတ္ျဖတ္ၿပီး ရႊံ႕ထဲဗြက္အိုုင္ထဲ မိုုးေရထဲ ပစ္စက္ လက္ခတ္ ပစ္ထားတဲ့သတင္းဆိုုးကိုု အနီးအနားက ရခုုိင္ၿမဳိ႕ရြာေတြကိုုပါ ျပန္႕ႏွံ႕လာတယ္။ ရမ္းၿဗဲၿမဳိ႕နယ္နဲ႕ နယ္ေျမခ်င္းထိစပ္ေနတဲ့ သံတြဲခရိုင္ ေတာင္ကုတ္ၿမဳိ႕နယ္သို႕လဲ အဆိုပါသတင္းဆိုး ျပန္႕ႏွံ႕လာတယ္။ “ေတာင္ကုတ္” ၿမဳိ႕နယ္မွာ ရခုိင္လူမ်ဳိး (၁)သိန္းခြဲခန္႕ ေနထိုင္လ်က္ရွိတယ္။ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုလား တေယာက္ တေလမွ ဒီၿမဳိ႕နယ္မွာ မရွိဘူး။”ေတာင္ကုုတ္“ ၿမဳိ႕နယ္လူထုုက ဘဂၤလီကုုလားဆန္႕က်င္ေရး စာရြက္စာတန္း ေတြ ကပ္ထားၾကေပမယ့္ အဓိကေတာ့ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြ ေလာေလာဆယ္ျဖတ္သြားျဖတ္လာမ လုုပ္ၾကဖိုု႕ သတိေပးႏိုုးေဆာ္ထားတဲ့ စာေတြမ်ားတယ္လိုု႕ဆိုုတယ္။ ဆိုုလိုုတာကေတာ့ မျဖစ္သင့္တာေတြ မျဖစ္ေအာင္ သတိေပးထားတဲ့သေဘာလိုု႕ဆိုုတယ္။ ေတာင္ကုုတ္ၿမဳိ႕နယ္ဟာ လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရး အခ်က္ အခ်ာက်ၿပီး စီးပြါးေရးေကာင္းတဲ့အတြက္ ဧည့္သည္အ၀င္အထြက္ အင္မတန္မ်ားတဲ့ ၿမဳိ႕ျဖစ္တယ္…။
”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ရဲ႕ ဇာတ္ညႊန္းအရ ဒုုတိယေျခလွမ္း ဒုုတိယအဆင့္အျဖစ္ လႈပ္ရွားရမဲ့ (၁၀)ဦးပါ၀င္တဲ့ လူအုပ္စုုတစုုကိုု အေျခအေန အရမ္းတင္းမာေနတဲ့ ေတာင္ကုုတ္ၿမဳိ႕နယ္ထဲသိုု႕ မဟာဗ်ဴဟာ ေရးဆြဲသူေတြက ပိုု႕လိုုက္ၾကတယ္။ ”ထိုုးစစ္ရဲ႕ဒုုတိယမီးပြါး“ဆိုုၿပီး အမည္ေပးထားေၾကာင္းသိရတယ္။ လူသိမ်ားတာကေတာ့ ”ထိုုးစစ္ရဲ႕ဒုုတိယေျခလွမ္း“ဆိုုၿပီး လူသိမ်ားတယ္။ ”ဒုုတိယမီးပြါး“အတြက္ အေကာင္အထည္ေဖၚေပးရမဲ့ ပုုဂၢဳိလ္(၁၀)ဦးဟာ ႏွယ္ႏွယ္ရရေတြမဟုုတ္ဘူး။ ရိုုးရိုုးသာမန္ မူဆလင္ဘာသာ၀င္ေတြမဟုုတ္ဘူး။ ပိုုၿပီး တိုက္အားေကာင္းေအာင္ ဇာတ္နာေအာင္ ဗလီဆရာအဆင့္ကိုု ေရြးခ်ယ္စီစဥ္ ေစလႊတ္တာျဖစ္တယ္။ မူဆ လင္ဘာသာ သိကၡာရဘုုန္းေတာ္ႀကီးေတြလိုု႕သိရတယ္။ ဒီပုုဂၢဳိလ္(၁၀)ဦး ေဆာင္ရြက္ရမဲ့တာ၀န္က ”ျမန္မာ ႏိုုင္ငံအလယ္ပိုုင္းကေနၿပီး အခင္းျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ ေဒသ”ေက်ာက္နီေမာ္ရြာ“ကိုု စၿပီးသြားရမယ္။ အဲဒီကတဆင့္ ”သံတြဲ“ကိုုသြားရမယ္။ ”သံတြဲၿမဳိ႕“မွတဆင့္ အေျခအေနတင္းမာေနတဲ့ ”ေတာင္ကုုတ္“ကိုုသြားရမယ္ဆိုုတဲ့ ဇာတ္ညႊန္းကိုု အေကာင္အထည္ေဖၚရမွာျဖစ္တယ္။
ဒီမူဆလင္ဘုုန္းႀကီး(၁၀)ဦးဟာ အရမ္းတင္းမာေနတဲ့ ဒီေဒသေတြကိုု ဘာေၾကာင့္ေစလႊတ္တာကိုုခံရ တယ္၊ ဘာေၾကာင့္သြားေနရတယ္ဆိုုတာ သိခ်င္လဲသိမယ္ (ဒါမွမဟုုတ္) မသိဘဲလဲ ေနေကာင္းေနတတ္တယ္။ သိဖိုု႕ကေတာ့ ပိုုမ်ားတယ္ဆိုုၿပီး တြက္ၾကတယ္။ ဘာေၾကာင္းလဲဆိုုေတာ့ ပိပကၡျဖစ္ေနတာကိုုလဲသိတယ္။ ဒီအရပ္ေဒသမွာ ျပည္သူလူထုုက အရမ္းစိတ္ဆိုုးေဒါသျဖစ္ေနၾကတယ္။ တင္းမာေနတယ္ဆိုုတာကိုုလဲသိ တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သံတြဲၿမဳိ႕ကအထြက္ ေတာင္ကုုတ္ၿမဳိ႕ကိုု မ၀င္ဖိုု႕ မသြားဖို႕ တားျမစ္ၾကတဲ့ပုုဂၢဳိလ္ေတြ လဲရွိတယ္။ လက္မခံဘူး နားမေထာင္ဘူး။ ၿပီးေတာ့ ဒီဘတ္(စ္)ကားက အမ်ားျပည္သူခရီးသည္စီးတဲ့လိုုင္းကား၊ အျခားခရီးသည္မပါပဲ မူဆလင္ဗလီဆရာ(၁၀)ဦးပဲ သီးသန္႕စီးလာတယ္ဆိုုေတာ့ အရမ္းထူးဆန္းေနတာကိုု ေတြ႕ရမွာျဖစ္တယ္။ ဒီခရီးမွာ ေတာင္ကုုတ္ၿမဳိ႕ထဲမ၀င္ဘဲ ျပည္ၿမဳိ႕သိုု႕ တစိုုက္မတ္မတ္သြားလိုု႕ရေပမဲ့ မသြားဘဲ ေတာင္ကုုတ္ၿမဳိ႕ ထဲ၀င္ၿပီး လဘက္ရည္ဆိုုင္တဆိုုင္မွာထိုုင္ၿပီး ”လာေတာ့ဘာျဖစ္လဲ“ဆိုုၿပီး ရန္သြားစတယ္။ သံတြဲနဲ႕ေတာင္ကုုတ္ဟာ (၄၂)မိုုင္သာ ေ၀းကြာတဲ့အတြက္ လဘက္ရည္၀င္ေသာက္စရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ သြားရမဲ့လမ္းက ၿမဳိ႕ျပင္မွာပဲရွိတယ္၊  ၿမဳိ႕ထဲမွာမဟုုတ္ဘူး။ လဘက္ရည္ဆိုုင္ကထြက္ၿပီး ခရီးဆက္ သြားရင္လည္း ဘာမွျဖစ္မွာမဟုုတ္ေသးဘူး။ ကားကိုုဟိုနားရပ္ဒီနားရပ္ လုုပ္ေနတာေတြရွိေတာ့ ဘာအ ေၾကာင္းေၾကာင့္ ဒီလိုုလုုပ္ေနရတာလဲ၊ လူအုုပ္ေတြထဲမွာ ”ဒုုတိယမီးပြါး“ကိုု အေကာင္အထည္ေဖၚ ရမယ့္လူေတြ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ရွိေနၿပီလဲ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္လႊတ္ထားသလဲ ဗလီဆရာ(၁၀)ဦးက မသိေတာင္မွ အစတံုုးစီရင္ ရမဲ့ ပုုဂၢဳိလ္ေတြက (၁၀)ဦးကုိေတာ့ သိမွာေသခ်ာတယ္။ ျဖစ္စဥ္ေတြက အရမ္းထူးဆန္းေနတယ္။ လူအုုပ္ေတြနဲ႕ အခင္းျဖစ္ပြါးၿပီးေနာက္ စကားေျပာအသံဖိုုင္ေတြနဲ႕ မွတ္တမ္းဓါတ္ပုံုုေတြကိုု စနစ္တက်လုုပ္ထားၿပီး၊ ခ်က္ခ်င္း ရန္ကုုန္ၿမဳိ႕ရွိ မူဆလင္ဘာသာ၀င္ သူတိုု႕လူေတြဆီ အေရာက္ေပးပိုု႕ခဲ့တာကိုုၾကည့္ရင္ ဒီပုုဂၢဳိလ္(၁၀)ဦးဟာ သိသိနဲ႕ အစီအစဥ္ရွိရွိနဲ႕ စိတ္ပါလက္ပါ အေကာင္အထည္ေဖၚေနၾကတဲ့ အသြင္လကၡဏာကိုု ေတြ႕ရမွာျဖစ္ တယ္။ ႏိုုင္ငံေရးလုုပ္ႀကံမႈ တခုုလိုုပဲျဖစ္ေနတယ္….။
အေသးစိပ္ ဒီအျဖစ္မွန္ကိုု မေလ့လာဘဲ “ရခုိင္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ေရးပါတီ (RNDP)ဥကၠဌ  ေဒါက္တာေအးေမာင္က သူ႕ပါတီ၀င္ေတြကိုု သတ္ျဖတ္ခိုုင္းတယ္“ ဆိုုၿပီး စြပ္စြဲတာဟာ ကာတာ TV ကထုုတ္လႊင့္ တာဟာ ျဖစ္ရပ္မွန္ေတြနဲ႕  ဇီးေစ့နဲ႕ ျမင္းမိုုရ္ ကြာျခားေနတာကိုု ေတြ႕ရမွာျဖစ္တယ္။ အင္မတန္ရီစရာေကာင္းတဲ့ ေျပာဆိုုခ်က္ေတြ ျဖစ္တယ္….။
ရခုိင္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ေရးပါတီ (RNDP)ဥကၠဌ ေဒါက္တာေအးေမာင္ ရံုုးထိုုင္တဲ့ စစ္ေတြၿမဳိ႕နဲ႕ ေတာင္ကုုတ္ၿမဳိ႕ဟာ ေရမိုုင္(၃၀၀) ေက်ာ္ေ၀းတယ္။ ဖြံ႕ၿဖဳိးၿပီးႏိုုင္ငံမဟုုတ္ဘူး။ ဆက္သြယ္ေရး အဲဒီေလာက္ထိ မေကာင္းဘူး။ မူဆလင္ဗလီဆရာ(၁၀)ဦး သူ႕ကိစၥနဲ႕သူ သြားတာလာတာကိုု အေသးစိပ္သိေနဖိုု႕လဲမလြယ္ ဘူး။ ရခုိင္တိုင္းရင္းသားတိုးတက္ေရးပါတီ (RNDP)ဥကၠဌမွာ ေရဒါတပ္ဆင္ထားလဲမရွိသလိုု ကိုုယ္ပိုုင္ၿဂဳိလ္တုု လႊတ္တင္ထားတာလဲမရွိဘူး….။
ေတာင္ကုုတ္ၿမဳိ႕ ျဖစ္ပ်က္မႈကိုုအေျခခံၿပီး ရန္ကုုန္ၿမဳိ႕ႏွစ္ေနရာမွာ ဆႏျပခိုုင္းတယ္။ ႏိုုဘယ္(လ္) ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ထံ ခ်က္ခ်င္းခ်ဥ္းကပ္ၿပီး သေဘာထားေတာင္းခံတယ္။ ေက်ာက္နီ ေမာ္က ”မသီတာေထြး“ အေၾကာင္း တလံုုးမွမေျပာခဲ့ဘူး…။
”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ မဟာဗ်ဴဟာ တည္ေဆာက္သူေတြဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ လက္ျမန္ေျချမန္ရွိသလဲ ဆိုုရင္ ေမာင္ေတာၿမဳိ႕မွာရွိေနတဲ့  သူတိုု႕ရဲ႕အမာခံ ေဒါက္တာထြန္းေအာင္ကိုု မူဆလင္ဗလီတလံုုးအတြင္း လူထုုစည္းေ၀းေစၿပီး တၿမဳိ႕လံုုးမွာရွိတဲ့ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြပိုုင္ဆိုုင္တဲ့ ေစ်းဆိုုင္ေတြ တည္းခိုုရိပ္သာေတြ အိမ္ေတြ အားလံုုးကိုု ဖ်က္စီးေစၿပီး ေတြ႕သမွ်ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြကိုု အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္ေစခဲ့တယ္။ ေမာင္ေတာၿမဳိ႕ နယ္အတြင္း ရခုုိင္ေက်းရြာေတြကိုုလဲ လက္ဦးမႈရယူၿပီး မီးရႈိ႕ဖ်က္ဆီးခဲ့တယ္။ သက္ႀကီးရြယ္အိုုနဲ႕ ခေလးမ က်န္သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္။ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေက်းရြာ(၇)ရြာ ဗမာလူမ်ဳိး ေက်းရြာ(၄)ရြာ ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ ရဲ႕ သားေကာင္ ေတြျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ ရခုုိင္လူမ်ဳိးမ်ားရဲ႕ၿမဳိ႕ေတာ္စစ္ေတြနဲ႕ ေပါက္ေတာၿမဳိ႕မ်ားမွာလဲ ၿမဳိ႕တခုုလံုုး မီးေလာင္ျပာ က်သြားေစဖိုု႕ ႀကံစည္ၿပီး လူေျခတိတ္ခ်ိန္ ညကာလမွာ မိမိအိမ္ မိမိရပ္ကြက္ကိုု ဓါတ္ဆီေရနံဆီေလာင္း မီးရႈိ႕ၿပီး အသင့္ စီစဥ္ထားတဲ့ စက္ေလွေတြနဲ႕ တိမ္းေရွာင္ထြက္ေျပးသြားၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့မွ ကမၻာမွာလက္ဦးမႈရ ေအာင္ ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးေတြ လုုပ္တာကိုုလဲေတြ႕ရတယ္။ သူတိုု႕က စတာမဟုုတ္ပါဘူး၊ ဗုုဒဘာသာ ၀င္ေတြက မူဆလင္ဘာသာ၀င္ေတြကိုု အစုုလိုုက္အၿပဳံလိုုက္ သတ္ျဖတ္ေနေၾကာင္း မူဆလင္ႏိုုင္ငံေတြကိုု အဓိကထား ၀ါဒျဖန္႕ခဲ့ၾကတယ္။ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြနဲ႕ ေၾကးစားျမန္မာတခ်ဳိ႕ဟာ သတင္းအတုုေတြ ေရွးတုုန္းက လူေသဓါတ္ပံုုအေဟာင္းေတြ တိဗက္ငလ်င္တုုန္းက ဓါတ္ပံုုအေဟာင္းေတြ  ပံုုမွားရိုုက္ၿပီး ၀ါဒျဖန္႕တာ ေတြ႕ ရတယ္။ တိဗက္ဘုုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားက မဟုုတ္မမွန္ေၾကာင္း ေခ်ပတဲ့ေက်ညာခ်က္တေစာင္ကိုုေတာင္ ဖတ္လိုုက္ ရမွာျဖစ္တယ္……။
ဒါေၾကာင့္မိုုလိုု႕ မူဆလင္ႏိုုင္ငံတခ်ဳိ႕ဆိုုရင္ ျမန္မာႏိုုင္ငံအလံကို မီးရႈိ႕ဆႏျပမႈေတြ မူဆလင္ႏိုုင္ငံေတြရဲ႕ ျပန္ၾကားေရးလုုပ္ငန္းေတြမွာပါ ထုုတ္လႊင့္ေဖၚျပမႈေတြ လုုပ္လာတာကိုုေတြ႕ရတယ္။ ဗုုဒဘာသာႏိုုင္ငံေတြနဲ႕ မူဆလင္ဘာသာ၀င္ ႏိုုင္ငံေတြအၾကား တင္းမာမႈေတြေတာင္ ျဖစ္ပြါးခဲ့တာ သိၾကမွာျဖစ္တယ္……။
”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ဟာ ဒီေလာက္နဲ႕ ရပ္တန္႕သြားတာမဟုုတ္ဘူး။ ကုုလသမဂၢ(UN) အစည္းအေ၀း နဲ႕ ခ်ိန္ကိုုက္ၿပီး ဒုုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံရွိ ဗုုဒဘာသာ ဘုုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းေပါင္း(၁၃) ေက်ာင္းကိုု မိးရႈိ႕ဖ်က္ဆီးလိုုက္ၾကေသးတယ္။ ဘယ္ဗုုဒဘာသာ၀င္ႏိုုင္ငံမွာမွ မူဆလင္ဆန္႕က်င္ေရး မျဖစ္ခဲ့ ေပမဲ့ နယ္စပ္ခ်င္းထိေတြ႕ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုုင္ငံ ရခုုိင္ျပည္ထဲမွာ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြနဲ႕ ထပ္မံၿပီးပိပကၡျဖစ္ခဲ့တယ္…။ ထံုုးစံအတိုုင္း ကိုုယ့္အိမ္ကိုုယ့္ရပ္ကြက္ကို ကိုုယ္တိုုင္မီးရႈိ႕ၿပီး တိမ္းေရွာင္သြားၾကတယ္။ ဒီလိုုလုုပ္လိုုက္ေတာ့ စစ္လာ၊းေဆးလားျဖစ္လာရင္ တရား၀င္မွတ္ပံုုတင္မရွိတာကိုု ကာကြယ္ႏိုုင္မယ္။ မူဆလင္ႏိုုင္ငံေတြရဲ႕ ဘာသာ တရားအရ ရိုုင္းပင္းမႈစာနာမႈ ေထာက္ပံ့ေငြေၾကးရႏိုုင္မယ္။ ကုုလသမဂၢက အေရးတယူလုုပ္လာမယ္။ နယ္ခ်ဲ႕ ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕”ရိုုဟင္ဂ်ာ“အသံ ပိုုက်ယ္လာမယ္။ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံမွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဒုုတိယအႀကိမ္ ေျမာက္ ဖိအားဟာ ဒီရည္ရြယ္ခ်က္ေတြကိုု လိုုလားလိုု႕ျဖစ္တယ္…။
 
l ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ ကိုုေက်ာက္နီေမာ္ရြာမွာ ဘာေၾကာင့္ စခဲ့ရသလဲ….?
 
နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“အမည္ရွိ ရိုုဟင္ဂ်ာလႈပ္ရွားမႈကိုု စတင္အေကာင္အထည္ေဖၚဖိုု႕ ေက်ာက္နီေမာ္ရြာကိုု ေရြးရတာဟာ ထူးျခားတဲ့အျခားကိစၥေၾကာင့္ေတာ့ မဟုုတ္ႏိုုင္ဘူး။ ေက်ာက္နီေမာ္ရြာမွာ ေမြးဖြါးၿပီး ႀကီးျပင္းခဲ့ရတဲ့ ”ဦးေဌးလြင္ဦး”ဆိုုတဲ့  နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလား လူမ်ဳိးတဦးက တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ ခဲ့တယ္လိုု႕ သိရတယ္။ ”ဦးေဌးလြင္ဦး“ဟာ အသက္(၄၅)ႏွစ္၀န္းက်င္ရွိၿပီး အင္မတန္လည္တဲ့လူ၊ ရႈပ္တဲ့လူ၊ သစၥာမရွိတဲ့လူဆိုုၿပီး သတ္မွတ္ခံရတဲ့ ပုုဂၢဳိလ္ဆိုုေတာ့ ဒီ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ ရဲ႕ အစိပ္အပိုုင္းတခ်ဳိ႕ အေကာင္အ ထည္ေဖၚရာမွာ အေကာင္းဆံုုးဖန္တီးႏိုုင္လိမ့္မယ္လိုု႕ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြက ေမွ်ာ္လင့္ထားတယ္ဆိုုရင္ မမွားႏိုုင္ပါဘူး။ “ဦးေဌးလြင္ဦး“ အေနနဲ႕ ဒီရြာမွာေမြး ဒီရြာမွာႀကီးျပင္းခဲ့ရေတာ့ ဒီပတ္၀န္းက်င္ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ အားသာခ်က္ေတြကိုု ေကာင္းေကာင္းသိသူျဖစ္တယ္……။
မုုဒိန္းမႈ လုုယက္မႈ လူသတ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကတဲ့ ေက်ာက္နီေမာ္ရြာက လူငယ္(၃)ဦးကလည္း ဦးေဌး လြင္ဦးရဲ႕ လက္သင္တပည့္တပန္းေတြျဖစ္ေလေတာ့ ခိုုင္းတာမွန္သမွ် ျငင္းၾကမဲ့လူေတြမဟုုတ္ဘူး.။ ”မင္းတိုု႕ ဒါလုုပ္ ဒါရမယ္“ဆိုုၿပီး ေျပာလိုုက္ရံုုနဲ႕ ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ရဲ႕ ပထမမီးပြါးဟာ အေကာင္းဆံုုးအဆင့္ကိုုေရာက္မယ္ ဆိုုတာ သိသာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႕လိုု႕ ”ဦးေဌးလြင္ဦး“ဟာ ဘယ္လိုုပုုဂၢဳိလ္လဲ ဘယ္လိုုအစြမ္းအစရွိသလဲ ဘယ္လိုုေနာက္ခံမ်ဳိးနဲ႕ ေနသလဲဆိုုတာသိထားဖိုု႕လိုုပါလိမ့္မယ္……။
ဦးေဌးလြင္ဦးဟာ ပညာရည္အခ်င္းအရ စစ္ေတြတကၠသိုုလ္မွာ တကၠသိုုလ္ပညာသင္ၾကားခဲ့ဖူးၿပီး၊ ရန္ကုုန္ၿမဳိ႕ သကၤန္းကၽႊန္းမွာ သူ႕သူငယ္ခ်င္းတဦးနဲ႕ တကၠသိုုလ္၀င္တန္း(၁၀)တန္း က်ဴရွင္၀ိုုင္းေထာင္ၿပီး သင္တန္းဖြင့္လွစ္သင္ၾကားေပးတဲ့ က်ဴရွင္ဆရာလုုပ္လုုိက္ေသးတယ္။ က်ဴရွင္ဆရာဘ၀နဲ႕ပဲ”ေသခ်ာေပါက္ ပါေစရမယ္ မပါမရွိေစရ“  ေၾကာ္ျငာၿပီး ျမန္မာက်ပ္ေငြ သိန္း(၁၀)သိန္း(၂၀)နဲ႕ (၁၀)တန္းပုုစၦာေတြလိမ္လည္ ေရာငး္စားခဲ့ေသးတယ္။ ဦးေဌးလြင္ဦးရဲ႕ ”ေသခ်ာေပါက္ ပါေစ ရမယ္ေမးခြန္း“ေတြ အစိုုးရ(၁၀)တန္းစာေမးပြဲမွာ တပုုဒ္မွ မပါလာေတာ့ အလိမ္ေပၚသြားတဲ့အတြက္ ေက်ာင္းသားေတြ ၀ိုုင္းရိုုက္လိုု႕ ထိုုင္းႏိုုင္ငံမဲေဆာက္ၿမဳိ႕သိုု႕ ေခြးေျပး၀က္ေျပး ထြက္ေျပးခဲ့ရတယ္..။
ထိုုင္းႏိုုင္ငံ မဲေဆာက္ၿမဳိ႕မွာေနရင္း  ဒီမိုုကေရစီႀကဳိးပမ္းတာမွာ ပါပရေစဆိုုၿပီး ေက်ာင္းသားတပ္မေတာ္ (ABSDF)ထဲသိုု႕ ၀င္ေရာက္သြားတယ္။(ABSDF)မွာ တပ္သားအျဖစ္ ၀င္ေရာက္လုုပ္ကိုုင္ၿပီး စစ္ေရးတာ၀န္နဲ႕ ေရွ႕တန္း(ျမန္မာႏိုုင္ငံျပည္တြင္း)သိုု႕ ေရာက္ရွိသြားၿပီး၊ ေရွ႕တန္းရွိ ကရင္လူမ်ဳိးေက်းရြာေတြမွာ လက္နက္နဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္ ေငြေတာင္းတဲ့အမႈေတြျဖစ္လာေတာ့ KNUအဖြဲ႕အစည္း(တပ္မေတာ္)က အေရးယူဖိုု႕ ႀကဳိးပမ္း ေနစဥ္  အျခားမူဆလင္ရဲေဘာ္တဦးနဲ႕အတူ တပ္ထဲမွထြက္ေျပးခဲ့တယ္။ KNUအဖြဲ႕အစည္းမွ ရွာေဖြဖမ္း ဆီးခဲ့ၿပီး ရံုုးတင္စစ္ေဆးတာကိုု ခံေနရစဥ္မွာ ထိုုင္းျမန္မာနယ္စပ္ရွိ  လက္နက္ကိုုင္ မူဆလင္အဖြဲ႕အစည္းသိုု႕ ဆက္သြယ္ အေၾကာင္းၾကားလိုုက္သျဖင့္ အဲဒီမူဆလင္အဖြဲ႕အစည္းက လာေရာက္ေတြ႕ဆံုုၿပီး အာမခံေခၚသြားေၾကာင္း သိရတယ္။ ဦးေဌးလြင္ဦးက ေရွ႕တန္းမွာျဖစ္ခဲ့တာကိုု အမွန္အတိုုင္းမေျပာဘဲ ”(ABSDF)ေက်ာင္းသားေတြက အတင္းအၾကပ္၀က္သားခ်က္ေကၽႊးလိုု႕ ထြက္ေျပးခဲ့တာပါ“ဆိုုၿပီး မူဆလင္အဖြဲ႕အစည္းသိုု႕ ေျပာဆိုုတိုုင္တန္း ခဲ့ေၾကာင္းသိရတယ္…။
ဦးေဌးလြင္ဦးဟာ မဲေဆာက္ၿမဳိ႕မွာ ေနယင္း ကုုလသမဂၢက ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ ”ရျဖဴဂ်ီ“ ရံုုးမွာ ရျဖဴဂ်ီ အျဖစ္ ေလ်ာက္ထားတဲ့အခါ  ျငင္းပယ္ခံခဲ့ရတယ္။ ၿပီးေတာ့ မဲေဆာက္ၿမဳိ႕ရွိ မူဆလင္ေက်ာင္း တေက်ာင္းမွာလဲ ေက်ာင္းဆရာ(၁)ႏွစ္ ၀င္ေရာက္လုုပ္ကိုုင္ေနစဥ္အတြင္း ေငြေၾကးအရႈပ္အေထြး လူမႈေရးအရႈပ္အေထြးေတြ ေၾကာင့္ မဲေဆာက္ရွိမူဆလင္ဘာသာ၀င္အႀကီးအကဲ ”ဂ်ာနီဘိုုင္“က ”ေဟ့ေကာင္ေဌးလြင္ဦး ….မင္း..မဲေဆာက္ က (၂၄)ရီအတြင္း မင္းထြက္သြား၊ မင္းကိုုငါမျမင္ခ်င္ေတာ့ဘူး..“ဆိုုၿပီး ႀကိမ္းေမာင္းလိုုက္တာေၾကာင့္ မဲေဆာက္ မွာ မေနရဲေတာ့ဘဲ ၂၀၀၃-ခုုေလာက္မွာ ဘန္ေကာက္ၿမဳိ႕သိုု႕ ထြက္ေျပးခဲ့ရသူဆိုုတာသိရတယ္။ ဘန္ေကာက္ ၿမဳိ႕(၄၅)လမ္း ပခ်ာအူထစ္ ရပ္ကြက္မွာေနယင္း  သူ႕အေၾကာင္းမသိ ေသးတဲ့  ဒီမိုုကေရစီသမားေတြဖြဲ႕ထားတဲ့ ”BSRO"အဖြဲ႕အစည္းမွာ ဒီမိုုကေရစီေတာင္းသလိုုလိုု ဟိုုလိုလိုုဒီလိုလိုလုုပ္ေနယင္း မူဆလင္ဘာသာ၀င္ မ်ားကိုုလဲ ကုုလသမဂၢ ရျဖဴဂ်ီရေအာင္ တတိယႏိုုင္ငံမ်ားသိုု႕ ထြက္ရေအာင္ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္ျပည္ ေထာင္စုုသိုု႕ ေရာက္ႏိုုင္ေအာင္ အေမရိကန္မွာစုုေ၀းႏိုုင္ေအာင္ ေငြေၾကးရယူၿပီး လိမ္လည္လုုပ္ေပးေနတာ ေတြ႕ရတယ္…။
ဘန္ေကာက္မွာေနစဥ္အတြင္း (၆)လခန္႕အၾကာ ဂ်ပန္ႏိုုင္ငံမွ ”ေဇာ္မင္းထြ္“နဲ႕ အဆက္အသြယ္ရၿပီး ေဇာ္မင္းထြ္ေရးသားတဲ့ ရိုုဟင္ဂ်ာစာအုုပ္ကိုု ျဖန္႕ေ၀ေပးတာေတြ ေဇာ္မင္းထြ္ရဲ႕အေထာက္အပံ့ ရယူတာေတြ ျမန္မာမူဆလင္ဘာသာ၀င္ေတြကို ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“အမည္ခံယူၿပီး ျပည္ပႏိုုင္ငံကိုုထြက္ခြါၾကဖိုု႕ စည္းရံုုးတာေတြလုုပ္ ေနတယ္။ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ အမည္မခံယူတဲ့ ျမန္မာမူဆလင္ေတြကိုုေတာ့ ကုုလသမဂၢ ရျဖဴဂ်ီရရွိေအာင္မလုုပ္ ေပးဘူး။ အေမရိကန္သိုု႕သြားရေအာင္ မလုုပ္ေပးဘူးလိုု႕သိရတယ္…..။
ဒါ့ျပင္ သူနဲ႕မတည့္တဲ့ အဆင္မေျပတဲ့ ဒီမိုုကေရစီႀကဳိးပမ္းေနသူေတြကိုုလဲ ျမန္မာႏိုုင္ငံ စစ္အစိုုးရရဲ႕ ေထာက္လွမ္းေရးေတြဆိုုၿပီး တံဆိပ္ခတ္ စြပ္စြဲေခ်ာက္တြန္းတဲ့အလုုပ္ကိုုလည္း ထင္ထင္ရွားရွားလုုပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရတယ္။ ၂၀၀၅-ခုုႏွစ္မွာေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုု(USA) သိုု႕ ရျဖဴဂ်ီႏိုုင္ငံေရး ခိုုလႈံခြင့္နဲ႕ ၀င္ေရာက္ခြင့္ ရသြားတယ္လိုု႕သိရတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္ စုု(USA)မွာ မူဆလင္ဘာသာ၀င္ေက်ာင္းဆရာ ဦးသန္း ထြန္း၊ ေဒါက္တာဦးဒင္၊ ဦးခင္ေမာင္၀င္း (INDIANA STATE) ဦး၀င္းေမာင္ (ကေနဒါ)စတဲ့ ပုုဂၢဳိလ္ေတြနဲ႕ ေတြ႕ၿပီး……..
 
  • ျမန္မာႏိုုင္ငံေရာက္ မူဆလင္ဘာသာ၀င္ေတြနဲ႕ ဘဂၤလီလူမ်ဳိးမ်ား ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“အမည္ ခုုိင္မာစြာ ျဖစ္ေပၚေရး….။
  • ဘဂၤလီလူမ်ဳိးမ်ား ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္တဲ့ ရခုုိင္ျပည္နဲ႕ ခ်င္ျပည္ကိုု သိမ္းပိုုက္ႏိုုင္ေရး…..
  • ဘဂၤလီလူမ်ဳိးမ်ား ေၾကြးေၾကာ္ေနတဲ့ ဧရာ၀တီအေနာက္ဖက္ကမ္းထိ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္) နယ္ စပ္ျဖစ္ေရး……။
  • အေမရကိန္ႏိုုင္ငံမွာ ခိုုင္မာတဲ့ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ အဖြဲ႕အစည္းေဖၚထုုတ္ေရး (သိုု႕မဟုုတ္) ”အေမရိကန္ဂ်ာ“ ဖြဲ႕စည္းႏိုုင္ေရး…...။
  • မူဆလင္ဘာသာ၀င္မ်ား ေၾကြးေၾကာ္ေနတဲ့ ၂၀၅၀-ခုုမွာ တကမၻာလံုုး မူဆလင္ဘာသာ လႊမ္းမိုုးေရး……..။
·         မူဆလင္ဘာသာ၀င္ ႏိုုင္ငံမ်ားနဲ႕ အဆက္အသြယ္ရရွိေရး ေထာက္ပံ့ေငြရရွိေရး………
 
စသျဖင့္ လွ်ဳိ႕၀ွက္ႀကဳိးပမ္းလုုပ္ေဆာင္ေနတဲ့အျပင္ ပထမဆံုုးအေနနဲ႕ က်ယ္ျပန္႕တဲ့ မူဆလင္ဘာသာ၀င္ ညီလာခံကိုု ၂၀၁၂-ခုု ဒဇဘၤာလ (၁၆)ရက္ေန႕မွာ (INDIANA STATE)မွာ လွ်ဳိ႕၀ွက္က်င္းပခဲ့တယ္လိုု႕သိရ တယ္။ ဒါေၾကာင့္မိုု႕လိုု႕ ဦးေဌးလြင္ဦးဟာ ”မုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္“ရဲ႕ ပထမမီးပြါးကိုု သူရဲ႕ေမြးရပ္ေက်ာက္နီ ေမာ္ေက်းရြာမွာဖန္တီးဖိုု႕ ေရြးခ်ယ္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။ ဖန္တီးႏိုုင္ခဲ့တယ္..။
 
l ဘုုမသိ ဘမသိ အလိမ္အညာမိသြားတဲ့ ”အေမရိကန္သမတ ဘရက္အိုုဘားမား”ရဲ႕
    ျမန္မာ့ခရီးထဲက ”ရိုုဟာဂ်ာ“မွ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“
 
၀မ္းနည္းပါတယ္ သမတႀကီးခင္ဗ်ား။ သမတႀကီးတိုု႕ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုုမွာ ႏိုုင္ငံေခါင္းေဆာင္ ”သမတ“တေယာက္ျဖစ္ဖိုု႕ဆိုုတာ အင္မတန္ခက္ခဲတဲ့အလုုပ္ပါ…။ အေမရိကန္သမတက ကမၻာေပၚမွာ ၾသဇာအ ရွိဆံုုးပုုဂၢဳိလ္ျဖစ္ေလေတာ့ အင္မတန္အေရးႀကီးပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီမိုုကေရစီက်က် ႀကဳိးပမ္းရၿပီး ပါတီႀကီး (၂)ခုုကလဲ အရည္အခ်င္းရွိၾကေလေတာ့ အႀကဳိက္အနယ္ ယွဥ္ၿပဳိင္ၿပီးမွ ”ႏိုုင္ငံေတာ္ သမတ“ဆိုုတာ ျဖစ္လာ ရတာပါ…။
ဒါေၾကာင့္မိုု႕လိုု႕ သမတအေနနဲ႕ ဘယ္အရာမဆိုု ခ်င့့္ခ်င့္ခ်ိန္ခ်ိန္ေျပာဆိုုဖိုု႕ လိုုမယ္ထင္ပါတယ္။ သေဘာ ထားေပးဖိုု႕လိုုမယ္ထင္ပါတယ္။ ”ဆိုခဲေစၿမဲေစ“ ျဖစ္ဖိုု႕လိုုပါတယ္။ ဘယ္အရာမဆိုု သမတတေယာက္အတြက္ လိုုပ္အပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ရွာေပးတဲ့ စတိတ္ဒပါ့ဒမင့္လိုု ဌာနမ်ဳိးေတြရွိေလေတာ့ သိခ်င္တာကေလး အလြယ္ တကူခ်က္ခ်င္း ရႏိုုင္တယ္လိုု႕ ယံုုၾကည္တယ္။ ဒီေတာ့ ဒီလိုုအေျခအေနမ်ဳိးရွိေနလင့္ကစား ျမန္မာႏိုုင္ငံခရီးစဥ္ တုုန္းက ရန္ကုုန္တကၠသိုုလ္၀င္းအတြင္း ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ခန္းမထဲမွာ ေျပာဆိုုခဲ့တဲ့……
 
(က) ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ဆိုုတဲ့အသံုုးအႏႈန္း
(ခ) ရခုုိင္နဲ႕ ရိုုဟင္ဂ်ာေတြ ကၽႊန္ေတာ္တိုု႕ ႏိုုင္ငံမွာလိုု အတူေနႏိုုင္ရမယ္
 
အဲဒီလိုု ထည့္သြင္းေျပာဆိုုသြားတယ္။ ဒီအခ်က္ကိုု ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြအေနနဲ႕ ေ၀ဖန္ေျပာဆိုုခ်င္တာက ေတာ့ အမွန္ပါပဲ၊ က်ေနာ္လည္းေခတ္မီေစခ်င္လိုု႕ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ လိုုက္တာပါ“ ဆိုုရင္လဲ နားလည္လိုု႕ရပါတယ္…။
(က)မွာေဖၚျပထားတဲ့ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ဆိုုတာ တကယ္ရွိေနၿပီလား….ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ တကယ္တရား၀င္ သံုုးစြဲေနၿပီလား…ျပဌာန္းထားၿပီးလား…လက္ခံထားၿပီလား။ ဒီလိုုဆန္းစစ္ဖိုု႕လိုုပါလိမ့္မယ္…။ ”ရိုုဟင္ ဂ်ာ“ဆိုုတာ တကယ္ေတာ့ မရွိေသးဘူး မရွိဘူး။ ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ တရား၀င္ဘယ္သူမွ လက္မခံၾကေသးဘူး။ လက္ခံဖိုု႕လဲ မျဖစ္ႏိုုင္ဘူး…။ ကမၻာေပၚက ဘယ္ႏိုုင္ငံမွာမွ အဲဒီလိုုလိမ္ညာေျပာဆိုုလိုုက္တိုင္း  ျပည္နယ္တခုုရသြားတာ လူမ်ဳိးတမ်ဳိးျဖစ္သြားတာမရွိဘူး။ ၿပီးေတာ့ ဒီကေန႕မ်က္ေမွာက္ေခတ္မွာ မရွိေသးသလိုု လြန္ခဲ့တဲ့ သမိုုင္းမွတ္ တမ္းေတြမွာလဲ မရွိေသးဘူး။ ရာဇ၀င္ေတြထဲမွာလဲမရွိဘူး။ ပါးစပ္ရာဇ၀င္မွာလဲမရွိဘူး။ ၁၉၉၂-ခုုခန္႕က ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ ရွိရွိသမွ်လူမ်ဳိးေတြေရတြက္ၿပီး (၁၃၅)မ်ဳိးသတ္မွတ္ထားတာမွာေတာင္ မပါ၀င္ဘူး၊ မရွိဘူး။ ၿပီးေတာ့”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ဆိုုတာ အႏိယမွာလဲမရွိ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)မွာလဲမရွိဘူး…။
ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ ရွိရွိသမွ် ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြက လက္မခံရေသးတဲ့အမည္ အတည္မျဖစ္ေသးတဲ့အမည္ ဘယ္လိုုနည္းနဲ႕မွ လက္မခံႏိုုင္တဲ့ အေျခအေနရွိတဲ့အမည္၊ အဲဒီအမည္ကိုု စားပြဲေပၚတင္ၿပီး အေမရိကန္သမတ လိုု ပုုဂၢဳိလ္တဦးက အေရးတယူေျပာဆိုုလိုုက္တာဟာ မလြန္ေနဘူးလား၊ ေဘာင္မေက်ာ္ေနဘူးလား။ မဆိုင္ ဘဲျပည္တြင္းေရး၀င္စြက္တာ ၾသဇာေပးတာ မက်ဘူးလား။ အဲဒီလိုုပဲ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြက ေမးခြန္းထုုတ္ခ်င္ တယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုုမွာ လူမ်ဳိးစုု (၂၀)ရွိတယ္။ အဲဒီလူမ်ဳိးစုုေတြထဲမွာ အင္အားမ်ားတာရွိသလိုု အင္အားနည္ တာလဲရွိတယ္…။ ဥပမာ-တရုုပ္လူမ်ဳိးေတြဟာ အဲဒီလူမ်ဳိးစုုထဲက တစုုထက္မ်ားတယ္။ မကၠစီကန္ ေတြဟာ အဲဒီလူမ်ဳိးေတြထဲက အနည္းစုုလူမ်ဳိးထက္မ်ားတယ္…၊ အာဖရိကန္ေတြလဲ လူမ်ဳိး(၂၀)ထဲက လူမ်ဳိး ေတြထက္မ်ားတယ္။ ဒါေပမဲ့ တရုုပ္ မကၠစီကန္ အာဖရိကန္ေတြဟာ အေမရိကန္လူမ်ဳိးစုု တစုုထဲမပါ ၀င္ႏိုုင္ဘူး မေပးဘူး။ ဘယ္သမတ ဘယ္လႊတ္ေတာ္ ဘယ္ေခတ္ကမွ လက္ခံခဲ့တဲ့ သမိုုင္းမရွိဘူး။ အဲဒါဘာ ေၾကာင့္လဲ..။
ဒီလိုုပဲ ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာလဲ ႏိုုင္ငံသား ဧည့္ႏိုုင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ရွိေပမဲ့ ဌာေနတိုုင္းရင္းသားျဖစ္ေရး ကိစၥက ေတာ့ လက္ခံလိုု႕မရဘူး။ ေရွ႕တုုန္းကမရွိခဲ့တဲ့ လက္ခံႏိုုင္ဖြယ္မရွိတဲ့ အမည္တခုုကိုု တရား၀င္လက္ခံဖိုု႕ဆိုု တာမျဖစ္ႏိုုင္ဘူး။ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြဟာ မူရင္းအမည္တခုုကိုုစြန္႕ၿပီး အမည္သစ္ထြင္ လႈပ္ရွားေန တာဟာ ေသြးရိုုးသားရိုုးမဟုုတ္ဘူး။ ႏိုုင္ငံေရးရည္မွန္းခ်က္ရွိေနလိုု႕သာ ျဖစ္တယ္ဆိုုတာ လူတိုုိင္းသိၾက ပါတယ္…။ 
ၿပီးေတာ့ အပုုိဒ္(ခ)ကိုုဆက္ေျပာခ်င္တယ္။ ”ရခုုိင္နဲ႕ ရိုုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြ ရခုုိင္ျပည္မွာ အတူေနသင့္တယ္ အတူေနရမယ္ ကၽႊန္ေတာ္တိုု႕ အေမရိကန္ေတြလိုုေပါ့“ဆိုုၿပီး ေျပာတာရွိတယ္။ ကဲ့…ဟုုတ္ၿပီ ဒါဆိုုရင္ ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြကလဲ သမတႀကီးကိုု ျပန္ေျပာခ်င္တယ္…. အဆိုုတခုုျပဳခ်င္တယ္…။ အျခားမဟုုတ္ပါဘူး။ သမတႀကီးရဲ႕ အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ အၾကမ္းဖက္ ေခါင္းေဆာင္ ”အိုုစမာဗင္လာဒင္“နဲ႕ အတူေန ႏိုုင္မေနႏိုုင္သိခ်င္တယ္။ ဘယ္နည္းနဲ႕မွေနဖို႕ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြဟာ ရခုုိင္ျပည္မွာ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီ ေတြနဲ႕ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အတူေနခဲ့ၾကၿပီးပါၿပီ။ ဘဂၤလီလူမ်ဳိးေတြလဲ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာေနထိုုင္လိုုတဲ့ လူေတြအမ်ားႀကီး ရွိၾကတယ္။ ျပင္ပႏိုုင္ငံေတြက ေငြေၾကးေတြရယူၿပီး ေျပာခ်င္သလိုုေျပာ၊ ေရးခ်င္သလိုုေရးေနၾကတဲ့ ျပည္ပ ေရာက္ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားတစုုနဲ႕  ၄င္းတိုု႕ရဲ႕ အေပါင္းပါေတြရဲ႕ ဖန္တီးမႈေၾကာင့္  ရခုုိင္နဲ႕ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုု လားေတြအၾကား ပိပကၡေတြ မယံုုၾကည္မႈေတြ ျဖစ္လာရတယ္လိုု႕ ေျပာခ်င္တယ္။ ဒီအျဖစ္မွန္ကိုု သမတႀကီး မသိတဲ့အတြက္ ျမန္မာႏိုုင္ငံခရီးစဥ္မွာ အလြဲလြဲအေခ်ာ္ေခ်ာ္ေျပာဆိုုမိခဲ့ၿပီး….။ သမိုုင္းဆိုုင္ရာအရ အရွက္ကြဲခဲ့ရ တာျဖစ္ေၾကာင္း ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြက ယံုုၾကည္တယ္…။ ဒါေၾကာင့္မိုုလိုု႕ ဒီမိုုကရတစ္ပါတီ၀င္ ေတြအေနနဲ႕လဲ ဒီလိုုမစဥ္းစား မဆင္ျခင္တတ္တဲ့ ပုုဂၢဳိလ္ကိုုမွ သမတေလာင္း ေရြးမိခဲ့တဲ့အတြက္ အမ်က္ေဒါသ ေခ်ာင္းေခ်ာင္း ထြက္ၾကလိမ့္မယ္လိုု႕ ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ သန္း(၃၀၀)ရွိတဲ့ အေမရိကန္ျပည္သူေတြလဲ ”ျဖစ္မွျဖစ္ရေလ သမတႀကီး ရယ္“ဆိုုၿပီး ရင္ထုုမနာျဖစ္ၾကလိ္မ့္မယ္။ အဲဒီအမွားအတြက္ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြေက်နပ္ေလာက္ေအာင္ ေတာင္းပန္ သင့္တယ္လိုု႕ အႀကံျပဳခ်င္တယ္….။
 
l ရိုုဟင္ဂ်ာလႈပ္ရွားမႈဆိုုတာ ရခုုိင္နဲ႕ ခ်င္းျပည္နယ္ကိုု ၀င္ေရာက္သိမ္းပိုုက္တဲ့အခါ
    ကမၻာကိုုအေၾကာင္းျပ ေကာင္းဖိုု႕အတြက္ ေရွးေျပးဖန္တီးေနတာျဖစ္တယ္…..။
 
၁၉၉၃-ခုုေလာက္က ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံ ထိပ္တန္းလွ်ဳိ႕၀ွက္သတင္းတပုုဒ္ ေပါက္ၾကားလာတာကိုု ေတြ႕ရတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)အေနနဲ႕ေတာ့ ျငင္းေကာင္းျငင္းပါလိမ့္မယ္။ မျဖစ္ႏိုုင္ပါဘူးဆိုုၿပီး ေျပာေကာင္း ေျပာပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီသတင္းဟာ ခိုုင္မာၿပီးယံုုၾကည္ရတဲ့ သတင္းဆိုုတာကိုုေတာ့ အာမခံေျပာႏိုုင္ တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုုေတာ့ ဒီသတင္းရဲ႕ေရေသာက္ျမစ္ဟာ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံရဲ႕ ထိပ္တန္းပုုဂၢဳိလ္ ေတြနဲ႕ ဆက္စပ္ေနလိုု႕ပါပဲ။ ဒီသတင္းအရ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)က ၁၉၉၀ -ခုုႏွစ္မွာတႀကိမ္ စစ္ေရးအရ ၀င္ေရာက္ တိုုက္ခိုုက္ဖိုု႕ ႀကဳိးစားခဲ့ေပမဲ့ မူဆလင္ႏိုုင္ငံေတြရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ (အထူးသျဖင့္ အာရပ္ႏိုုင္ငံေတြရဲ႕ေထာက္ခံမႈ) မရရွိခဲ့ဘူးဆိုုၿပီး စာတန္းမွာ ေဖၚျပထားတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံအေနနဲ႕ ေနာက္ထပ္တႀကိမ္ စစ္ေရးအရ ၀င္ေရာက္တိုုက္ခိုုက္ဖိုု႕ ႀကဳိးစားလာႏိုုင္တယ္။ အျခားမူဆလင္ႏိုုင္ငံေတြနဲ႕ အာရပ္ႏိုုင္ငံေတြ႕ရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ ပံ့ပိုုးမႈမပါဘဲ ကိုုယ့္အားကိုုကိုုးၿပီး တိုုက္ခိုုက္ႏိုုင္တယ္လိုု႕ ႀကိမ္း၀ါးထားတယ္။ ဆိုုလိုုတာကေတာ့ ဘဂၤလား ေဒ့(ရွ္)လူဦးေရ သန္း(၂၀၀)ရွိတဲ့အခါ စစ္သည္အင္အားငါးသန္း(၅၀၀၀၀၀၀)နဲ႕ဆိုုရင္ ဘယ္နည္းနဲ႕မဆိုု ရခုုိင္နဲ႕ ခ်င္းျပည္နယ္ကိုု အလြယ္တကူ သိမ္းပိုုက္ႏိုုင္တယ္လိုု႕ တြက္ထားဟန္တူတယ္။ ဒါမွလဲ လံုုး၀ ဘဂၤလားပင္လယ္ ေအာ္ကိုု ထိမ္းခ်ဳပ္ထားႏိုုင္မွာျဖစ္ၿပီး ဧရာ၀တီျမစ္အေနာက္ဖက္ကမ္းထိ နယ္စပ္တိုုးခ်ဲ႕ႏိုင္မယ္လိုု႕ ရည္ရြယ္ ထားေၾကာင္း အဲဒီစာတမ္းကဆိုုတယ္…။
ဒီကေန႕ဖန္တီးေနတဲ့ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“လႈပ္ရွားမႈဟာ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕  မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ အစီအစဥ္တခုုထဲမွာ အဓိကအားျဖင့္ပါ၀င္တယ္လိုု႕ ယံုုၾကည္ရတယ္။ ဒီလိုု ေရွ႕ဦးဇာတ္နာေအာင္ မလုုပ္ထားရင္ နယ္ခ်ဲ႕သိမ္းပိုုက္တဲ့အခါ ႏိုုင္ငံတကာရဲ႕ေထာက္ခံမႈ ကုုလသမဂၢရဲ႕ေထာက္ခံမႈေတြမရရွိဘဲ ရွိေနမွာကိုု စိုုးရိမ္ေန တဲ့ပံုုပဲဆိုုၿပီး သံုုးသပ္ၾကတယ္။ ဒီထင္ျမင္ခ်က္နဲ႕ ပတ္သက္လိုု႕”ရိုုဟင္ဂ်ာ“လႈပ္ရွားမႈေတြထဲမွာ……..
 
(က)    ရခုုိင္ျပည္ရွိ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားလူဦးေရ (၈)သိန္းရွိ ေၾကာင္း ေျပာဆိုုေနျခင္း (အမွန္တကယ္မရွိ)
(ခ)   ရခုုိင္ျပည္ထဲက ဘဂၤလီကုုလားေတြကိုု ေမာင္းထုုတ္ခံေနရတာ (၁) သန္းေက်ာ္ရွိေၾကာင္း ေျပာဆိုုေရးသားေဖၚျပေနျခင္း (အမွန္တကယ္မရွိ)
(ဂ)      နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြက သူတိုု႕ကိုုသူတိုု႕ ”ရခုုိင္”ဆိုုၿပီး ေျပာဆိုုေနျခင္း (အမွန္တကယ္မ ဟုုတ္)
(ဃ)     အာရကန္ (ARAKAN) မွ ရခုုိင္နဲ႕ရိုုဟင္ဂ်ာ ဆင္းသက္လာေၾကာင္း ေရးသားေဖၚျပ ေျပာဆိုုေနျခင္း
          (မဟုုတ္မမွန္)
(င)      ရခုုိင္လူမ်ဳိးမ်ားရဲ႕  သမိုုင္းရာဇ၀င္ ယဥ္ေက်းမႈေတြကိုု ပံုုတူေရးသားေျပာဆိုုေနျခင္း (မဟုုတ္မမွန္)
(စ)    ရခုုိင္အမ်ဳိးသားတံဆိပ္ အမ်ဳိးသားအလံေတြကိုု ဆင္တူယိုုးမွားျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးေနျခင္း။
(ဆ)     ရခုုိင္ျပည္ကိုု ရိုုဟင္ဂ်ာ (ဘဂၤလီကုုလား) ျပည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပကၡဒိန္ စာေစာင္ ပန္းဖ လက္မ်ားမွာ
           ခ်ဲ႕ထြင္ေဖၚျပေနျခင္း ထုုတ္ေ၀ျဖန္႕ခ်ီေနျခင္း….။
(ဇ)      မူဆလင္ဘာသာ၀င္ ႏိုုင္ငံမ်ားေထာက္ခံလာေစရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး ဗုုဒဘာသာ၀င္မ်ားက
           မူဆလင္ဘာသာ၀င္မ်ားအား ရက္ရက္စက္စက္ ႏႈိပ္စက္သတ္ျဖတ္ေနေၾကာင္း ဓါတ္ပံုုအတုုသတင္းအတု
           လုုပ္ႀကံဖန္တီးၿပီး လိမ္လည္၀ါဒျဖန္႕ေနျခင္း၊ လႈံေဆာ္ေနျခင္း (တိဗက္ဘုုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားက
           မဟုုတ္မွန္ေၾကာင္း ကန္႕ကြက္ေၾကာင္း စတိတ္မန္႕ထုုတ္ၿပီးတားခဲ့ရသည္။)
 
စသျဖင့္ အခ်က္အလက္ေတြကိုုေတြ႕ရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ မူဆလင္ႏိုုင္ငံေတြမွာ ဗုုဒဘာသာဆန္႕က်င္ ေရးေတြ ျမင့္တက္လာတာကိုု ေတြ႕ရမွာျဖစ္ၿပီး အာရပ္ႏိုုင္ငံတခ်ဳိ႕မွာဆိုုရင္ ျမန္မာႏိုုင္ငံရဲ႕ ႏိုုင္ငံေတာ္အလံကိုု မီးရႈိ႕ခဲ့ၾကတယ္။ အင္ဒုိနီးရွားႏိုုင္ငံမွာ ဗုုဒဘာသာေက်ာင္းေတြကိုု ခဲနဲ႕ပစ္ေပါက္တာခံခဲ့ရတယ္။ ဒါ့ျပင္ ျမန္မာ ႏိုုင္ငံသံရံုုးကိုု ဗံုုးခြဲဖ်က္ဆီးဖိုု႕ ႀကံစည္ခဲ့ၾကတာေတြကိုု ေတြ႕ရတယ္။ မေလးရွား ႏိုုင္ငံမွာ ျမန္မာႏိုုင္ငံသားမ်ားကိုု သတ္ျဖတ္ျခင္း စီးပြါးေရးလုုပ္ငန္းေတြကိုု ၀င္ေရာက္ဖ်က္ဆီးျခင္းမ်ား ႀကဳံေတြ႕ေနရတယ္။ ေဆာ္ဒီအာေရ ဗ်ႏိုုင္ငံက ”ရိုဟင္ဂ်ာ“ လႈပ္ရွားမႈ ၀ါဒျဖန္႕ခ်ီေရးအတြက္  ေဒၚလာ(၄)သန္း ထုုတ္ေပးခဲ့ၿပီး၊ ကာတာႏိုုင္ငံက နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီ ကုုလားေတြရဲ႕ လုုပ္ႀကံ၀ါဒျဖန္႕ထားတဲ့သတင္းကိုု ရုုပ္ျမင္သံၾကားထုုတ္လႊင့္မႈ အစီအစဥ္မွ အပိုုင္းလိုုက္ထုုတ္ လႊင့္ေပးခဲ့တယ္….။
၂၀၁၂-ခုု ကုုလသမဂၢအစည္းအေ၀းပြဲမွာ  မူဆလင္ႏိုုင္ငံမ်ားရဲ႕ ေထာက္ခံမႈနဲ႕ ကုုလသမဂၢရဲ႕ ဆိုုးျဖတ္ ခ်က္ရရွိဖိုု႕ ႀကဳိးပမ္းတဲ့အေနနဲ႕ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံရွိ ဗုုဒဘာသာဘုုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း (၁၃) ေက်ာင္းကိုု မီးရႈိ႕ဖ်က္ဆီးလုုိက္ၾကၿပီး၊ ျမန္မာႏိုုင္ငံမွ ဗုုဒဘာသာ၀င္မ်ားကိုု လႈံ႕ေဆာ္ရန္စခဲ့တာကိုုေတြ႕ရတယ္။ အဲဒီမီးရႈိ႕ ဖ်က္ဆီးသူေတြထဲမွာ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံမွ ဒုုတိယအႀကီးဆံုုး ႏိုုင္ငံေရးပါ တီျဖစ္တဲ့ အစၥလန္မစ္ပါတီ၀င္ေတြ ပါ၀င္ေၾကာင္း သတင္းရခဲ့တယ္။ ျမန္မာႏိုုင္ငံ ရခုုိင္ျပည္အတြင္း ဒုုတိယအႀကိမ္ ထပ္မံျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ ရခုုိင္နဲ႕ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလား  ပိပကၡဟာ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ႏိုုင္ငံအတြင္း ဗုုဒဘာသာ ဘုုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း(၁၃) ေက်ာင္း မီးရႈိ႕ဖ်က္ဆီးမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ပြါးခဲ့ရတာ ဆိုုတာကေတာ့ မျငင္းႏိုုင္ပါဘူး…။ နယ္ခ်ဲ႕ ဘဂၤလီကုုလား ေတြဟာ စစ္ေရးအရ ၀င္ေရာက္က်ဴး ေက်ာ္သိမ္းပိုုက္ဖိုု႕ ဘယ္အထိ ျပင္ဆင္ေနတယ္ဆိုုတာကိုုေတာ့ ေနာက္ ထပ္ေစာင့္ၾကည့္ဖိုု႕လိုုအပ္ပါလိမ့္မယ္….။
 
l နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ လႈပ္ရွားမႈအေပၚ ၀ိုုင္းကူေအာ္ဟစ္ ပံ့ပိုုးေပးေနၾကတဲ့     
   အေဖ့နဖူးသိုုက္တူးေရးသမားေတြနဲ႕ NGO တခ်ဳိ႕ရွိေနတယ္…။
 
နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ လႈပ္ရွားမႈအစီအစဥ္နဲ႕ ပတ္သက္လိုု႕ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်သိုု႕ ဦးဟန္ညာင္ေ၀နဲ႕ မိုုးကုုတ္ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္အမတ္ ျပည္ပေရာက္ ညြန္႕ေပါင္းအစိုုးရရဲ႕ ၀န္ႀကီးတဦးျဖစ္သူ ဦးဘိုုလွတင့္တိုု႕ သြားေရာက္ၿပီးေနာက္  ေဆာ္ဒီအာေရဗ်က ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရးအသံုုးစရိတ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ (၄)သန္း ထုုတ္ေပးခဲ့ၿပီး၊ အဲဒီေဒၚလာ (၄)သန္းနဲ႕ BBC,VOA,DVB ေတြမွာရွိၾကတဲ့ ၀န္ထမ္းတခ်ဳိ႕ကိုု စည္းရံုုးၿပီး ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“နဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ေျပာဆိုုအသံလႊင့္ရင္  (ဒါမွမဟုုတ္)အနည္းဆံုုး ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ဆိုုတဲ့ စကားတလံုုး ေလာက္ပါသြားရင္ေတာင္ အဆိုုပါ (၄)သန္းကိုု သံုုးစြဲခြင့္ျပဳေပးတယ္။ ေဘာက္ဆုုခ်တယ္။ တနည္းေျပာရရင္ ေတာ့ လုုပ္အားခခ်ီးျမွင့္တယ္။ ထိုုင္းႏိုုင္ငံ ခ်င္းမိုုင္အေျခစိုုက္ ”ဧရာ၀တီမဂၢဇင္း“နဲ႕ INTERNET WEBSIT ေရးသားသူေတြမက်န္ ဒီ(၄)သန္းထဲက ခ်ီးျမွင့္ေပးေနတာကိုုေတြ႕ရတယ္….။
ဦးဟန္ညာင္ေ၀ဟာ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ႏိုုင္ငံကအျပင္ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“နဲ႕ပတ္သက္လိုု႕ ဥေရာပကလဲရရွိ ေၾကာင္း သိရတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ျပန္ၾကားေရး ၀ါဒျဖန္႕ခ်ိေရး မီဒီယာလုုပ္သူေတြသာမဟုုတ္ပဲ ရိုုဟင္ဂ်ာနဲ႕ ပတ္သက္လိုု႕ ဘာပဲလုုပ္လုုပ္ လုုပ္သူတိုုင္း ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈရရွိေၾကာင္းသိရတယ္။ 
”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ေျပာသူတိုုင္း ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“အက်ဳိးေဆာင္ရြက္သူတိုုင္း ေငြေၾကးရၾကတဲ့အတြက္ နယ္ခ်ဲ႕ ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“လႈပ္ရွားမႈဟာ ကမၻာေပၚမွာ ပိုုၿပီးက်ယ္ျပန္႕သြားတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာ ႏိုုင္ငံသားေတြထဲမွာ ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႕ရတာကေတာ့ Dr.ႏိုုင္ေအာင္ဦးေဆာင္တဲ့ တျခမ္းပဲ့ ABSDF ဗဟိုုအလုုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မီတီ (Burma Camping UK)မွ Dr.ဇာနည္၊ (Burma Campaing USA) ကိုုေအာင္ဒင၊္ ဦးဟန္ေညာင္ေ၀၊ VOA အသံလႊင့္ဌာနမွ သန္းလြင္ထြန္း၊ DVB အသံလႊင့္ဌာနမွ ေအးခ်မ္းႏိုုင္၊ ဧရာ၀တီအယ္ဒီတာ ဦးေအာင္ေဇာ္၊ ေရွ႕နယ္ဦးေအာင္ထူး၊ ကေနဒါႏိုုင္ငံမွ ဦး၀င္းေမာင္၊ ဂ်ပန္ႏိုုင္ငံမွ ေဇာ္မင္း ထြ္၊ မေလးရွားႏိုုင္ငံမွ ဦးခင္ေမာင္၀င္း၊ အေမရိကန္ႏိုုင္ငံမွ ေဌးလြင္ဦး၊ Dr.ဦးဒင္(USA)၊ ခင္ေမာင္၀င္း (USA) VOA အသံလႊင့္ဌာနမွ ေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းတိုု႕ျဖစ္ၿပီး NGO  (၂)ခုုကေတာ့ နယူးေယာက္ၿမဳိ႕အေျခစိုုက္ OSI နဲ႕ ထိုုင္းႏိုုင္ငံခ်င္းမိုုင္ၿမဳိ႕အေျခစိုုက္ BRCတိုု႕ကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္တယ္။ ဒီကေန႕ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ ရခိုုင္ျပည္အတြင္း ရခုုိင္လူမ်ုဳိး (၃၀၀)ေက်ာ္ အသက္ဆံုုးရႈံးခဲ့ရမႈနဲ႕ အိုုးအိမ္ပစၥည္းေငြေၾကး ေက်းရြာရပ္ကြက္မ်ား ဆံုုးရႈံးမႈမွန္သမွ် အတြက္ တာ၀န္အရွိဆံုုးပုုဂၢဳိလ္မ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ၾကရမွာျဖစ္တယ္……။
 
l နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ ”ရိုုဟင္ဂ်ာ“ စီမံခ်က္
    ေအာင္ျမင္မလား မေအာင္ျမင္ဘူးလား……
 
”ေအာင္ျမင္မယ္ မေအာင္ျမင္ဘူး“ဆိုုတာ ႀကဳိေျပာဖိုု႕ခက္တယ္။ ေလ်ာ့တြက္လိုု႕ေတာ့မရဘူး။ လက္ရွိစစ္အစိုုးရကေတာ့ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ ရိုုဟင္ဂ်ာစီမံခ်က္ လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္ေတြကိုု အေသးစိပ္ ေတာ့မသိခဲ့ရတာအမွန္ပဲ ဆိုုၿပီးမုုတ္သုုန္ထိုုးစစ္  အစပိုုင္းမွာ ၀န္ခံေျပာဆိုုသြားတယ္။ “ဒါေၾကာင့္မိုု႕လိုု႕ ရခိုုင္ ျပည္မွာျဖစ္ေနတဲ့ကိစၥေတြကိုု ကိုုင္တြယ္ရတာဟာ ေယာင္၀ါး၀ါးျဖစ္ေနေၾကာင္း” ေျပာဆိုုတယ္။ ဒါေပမဲ့ဒီ ေကာက္ခ်က္နဲ႕ ေျပာဆိုုခ်က္ကိုု တရား၀င္ေတာ့ ေျပာဆိုုခဲ့တာမရွိဘူး…….။
ရခိုုင္လူမ်ဳိးေတြဟာ နယ္ခ်ဲ႕ဘဂၤလီကုုလားေတြရဲ႕ လုုပ္တတ္တဲ့ ဥာဏ္၊အက်င့္ေတြကိုု ေရွးပေ၀သ ဏီကပင္ ေကာင္းေကာင္း သိထားၾကတဲ့အတြက္ သိပ္ေတာ့ စိုုးရိမ္စိတ္ေတြ ရွိပုံုုမက်ဘူး။ ရခိုုင္လူမ်ဳိးေတြဟာ လက္ရွိရ ခုုိင္ျပည္ဆိုုတဲ့ ျမန္မာႏိုုင္ငံဘက္ကဆိုုဒ္မွာ ၉၅% ရာခုိင္ႏႈန္းေနထိုုင္ေနၾကတယ္။ ရခုုိင္ျပည္မွာ  ရခိုုင္လူမ်ဳိးေတြ ကိုုယ့္တိုုင္းျပည္အေပၚ ျမတ္ျမတ္ႏိုုးႏိုုးနဲ႕ တန္ဖိုုးထားတဲ့စိတ္ဓါတ္ ရွိေနသမွ်ကာလပတ္လံုုး ရခုုိင္ျပည္ဟာ ရခုုိင္လူမ်ဳိးေတြရဲ႕လက္ထဲမွာ ရွိေနမယ္ဆိုုတာ အခုုိင္အမာယံုုၾကည္ေနၾကတယ္။ ျမန္မာႏိုုင္ငံရဲ႕ ”ပင္လံုုစာခ်ဳပ္“ ဟာ ျပည္ေထာင္စုုစာခ်ဳပ္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပည္ေထာင္စုုအခြင့္အေရး၊ ျပည္ေထာင္စုုရဲ႕ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈ၊ ျပည္ေထာင္စုုဥပေဒ၊ ျပည္ေထာင္စုုအစိုုးရ၊ ျပည္ေထာင္စုုတပ္မေတာ္၊ ျပည္ေထာင္စုုအုုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ျပည္ေထာင္ စုုႏိုုင္ငံေရး၊ ျပည္ေထာင္စုု ပါလီမာန္၊ ရွိေနသမွ် ျဖစ္ေနသမွ် တည္ေနသမွ် က်င့္ႀကံေနသမွ် ျပည္ေထာင္စုုအေပၚ ယံုုယံုုၾကည္ၾကည္နဲ႕ ျပည္ေထာင္စုုထဲ ပါ၀င္ေနထိုုင္ၾကလိမ့္မယ္ဆိုုတာကိုုေတာ့ သံသယရွိစရာ မလုုိပါဘူး။ အဲဒီအေျခအေန မရွိေတာ့ဘူးဆိုုေတာ့မွ ကမၻာေပၚရွိ အျခားလူမ်ဳိးမ်ားနည္းတူ ကိုုယ့္ႀကံမၼာကိုုယ္ ဖန္တီးၾကလိမ့္ မယ္ဆိုုတာကေတာ့ ေျမႀကီးလက္ခတ္မလြဲပါဘူး…..။
 
  • အဖရခိုုင္ျပည္ကိုု ကာကြယ္ရင္း က်ဆံုုးသြားၾကတဲ့ အာဇာနည္သူရဲေကာင္းေတြကိုု ဂုုဏ္ျပဳၾက
  • ရခုုိင္တမ်ဳိးသားလံုုး စည္းလံုုးညီညြတ္ၾက
 
မ်ဳိးခ်စ္ရခုုိင္လူငယ္မ်ား(ရခုုိင္ျပည္)
ေန႕စြဲ (၃) မတ္(ခ်္)လ ၂၀၁၃-ခုု

No comments: